काठमाडौं–भूकम्पले क्षति पुर्‍याएको विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत पशुपति क्षेत्र परिसरमा रहेको जयवागेश्वरी मन्दिर पुर्ननिर्माण गर्न भत्काउन थालिएको छ ।

जीर्ण अवस्थामा रहेको यो मन्दिर पुर्ननिर्माणको लागि भत्काउन थालिएको पशुपति क्षेत्र विकास कोषका निर्देशक भरत मरासिनीले जानकारी दिए ।

२०७२ वैशाख १२ र २९ गतेको भूकम्प र पटकपटकको परकम्पले क्षति पुगेको मन्दिर पुर्ननिर्माण गर्दा ३ पटक क्षमा पूजा गरिनेछ । भत्काउनुअघि, पुनःनिर्माण सुरु गर्नुअघि र सम्पन्न भएपछि तान्त्रिक विधिअनुसार साइत निकालेर क्षमा पूजा गरिने छ । मन्दिरको गजुर तथा अन्य भाग भत्किएको छ भने विभिन्न भागमा चिराचिरा परेको छ ।

क्षतिग्रस्त मन्दिर पुनःनिर्माणका लागि कोषले भूकम्पको एक महीना पनि नबित्दै जेठ ४ गते एड्भेन्चर टुर एण्ड ट्राभलका सञ्चालक कल्याण शर्मालाई पुनःनिर्माणको सैद्धान्तिक स्वीकृति दिएको थियो । शर्माले पुनःनिर्माणको काम शुरु गर्न नसकेपछि गत वर्ष सम्झौता रद्द भयो ।

कोषले गत माघ २ गते बुधबार तुलसी कन्स्ट्रक्सनसँग दुई वर्षमा पुनःनिर्माण सक्ने गरी सम्झौता गरेको कोषका सदस्य सचिव डा प्रदीप ढकालले जानकारी दिए ।

भूकम्पको चार वर्ष हुन लाग्दासम्म पनि जयवागेश्वरी मन्दिरको छानो पालले ढाकिएको थियो । टुँडाल र इँट्टा धमाधम झर्न थालेका थिए । चारैतिर चर्किएर प्वाल परेको मन्दिर ढल्ने क्षण कुरेर बसे जस्तो लाग्थ्यो । उपत्यकामा मेलम्चीको पानी वितरणका लागि ठूला पाइप बिच्छ्याउँदा सडक खनिएकाले मन्दिरमा थप क्षति पुग्यो । सडक नजिकै मन्दिर रहेकाले दैनिक हिँड्ने सवारी साधनले जीर्ण मन्दिरमा क्षति थपिएको थियो ।

सती प्रथा रहुञ्जेल राजा महाराजाको निधनमा सती जाने रानीहरुको गरगहना सबै जयवागेश्वरीलाई चढाइने गरेको स्थानीय बताउँछन् ।

चढाइएको गरगहना लगायत सम्पत्तिको कुनै अभिलेख नरहेको पशुपति क्षेत्र विकास कोषका पूर्व सदस्य सचिव एवं संस्कृतिविद् डा गोविन्द टण्डनले बताए ।
पशुपति क्षेत्रमा रहेका ५१८ स्मारकमध्ये ९५ वटामा भूकम्पले क्षति पुर्‍याएको थियो । १५ सम्पदा पूर्ण रुपमा क्षति भएका थिए ।