खाना नपच्नुलाई अपच/अजिर्ण भएको भन्ने गरिन्छ । हामी खाने खानामा प्रोटिन, भिटामिन, कार्बोहाइड्रेड, खनिज तथा चिल्लो पदार्थ आदि रहेको हुन्छ ।

त्यसलाई हाम्रो शरीरको भित्री अंग आमासय, आन्द्रा, पाकथैली र मुखमा र्यालसहित टाइलिन, ग्यास्ट्रिक जुस नामक तत्वहरु उत्पादन हुन्छ ।

जसले भोजनलाई पचाउने काम गर्छन् । तर कतिपयमा खाना नपच्ने समस्या हुन्छ । नियमित रुपमा अपचको समस्या भए कसरी घरभित्रै यसको निदान गर्ने त ?

– अदुवाको एउटा टुक्रामा कागतीको केही थोपा रस र अलिकति बिरे नुन मिसाएर खाने ।
– पुदिना, धनियाँ, हरियो खुर्सानी, अदुवा, कागतीको रस मिसाएर ताजा अचार खाने ।
– मनतातो पानीमा मह र कागतीको रस मिसाई खाली पेटमा नियमिति खाने ।
– खाना राम्रोसँग पच्दैन भने खाँदाखेरि बेस्कन चपाएर खाँदा पाचन राम्रो हुन्छ ।
– पाचन बलियो नहुनुमा कलेजो स्वस्थ नहुनु पनि त्यसैले मजिराजन्य पदार्थ छुँदै नछुने ।
– गाजर, चुकन्दर, सागसब्जी र फलफूल खाने यसले कलेजो स्वस्थ बनाउँछ ।
– पाचनशक्ति कमजोर हुनेहरूको शरीरमा पानीको मात्रा कम हुन्छ ।
– यसले पाचनक्रियालाई समेत असर गर्ने भएकाले पानी प्रशस्त पिउने ।
– बढी तनाव लिदाँ पनि पेट ढुस्स फुल्ने, खाएको नपच्ने आदि समस्या हुन्छ ।
– तनावले पाचनलगायत शरीरका अन्य प्रणालीमा पनि असर गर्दछ ।
– हरेक दिन घ्यूकुमारीको जुस अथवा अमला खाने गर्नाले पाचनशक्ति बलियो हुन्छ ।