समानताका लागि २० वर्ष अघि उठेको त्यो आवाज | Khabarhub Khabarhub

समानताका लागि २० वर्ष अघि उठेको त्यो आवाज

अपाङ्गताका लागि पार्कले उठाएको आवाजको फराकिलो प्रभाव


१६ माघ २०७९, सोमबार  

पढ्न लाग्ने समय : 4 मिनेट


51
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

काठमाडौँ : दक्षिण कोरियाको सियोल सहरमा रहेका पार्क क्योङ सियोक आफ्नै छिमेकका पनि धेरै स्थानमा जान सक्दैनन् । ‘म नाट्य घर जान सक्दिनँ किनकि त्यहाँ भर्‍याङ छ , जुन म उक्लन सक्दिनँ । सम्मेलन केन्द्रको अवस्था पनि त्यस्तै छ । त्यो एउटै कारणले म नयाँ खोलिएको क्याफेमा पनि जान सक्दिनँ ’, उनले भने ‘कुनै पनि स्थानमा जाँदा मलाई त्यही समस्या हुन्छ । सबैभन्दा प्रमुख समस्या त शौचालयको नै हुन्छ ।’

जब छिमेकको कुनै स्थानमा जान खोज्छन्, उनी एक पछि अर्को समस्याको सिकार भई नै हाल्छन् । दक्षिण कोरियाको सामुदायिक यातायातमा पनि यो समस्या बढ्दो छ । उनका अनुसार सामुदायिक यातायात अपाङ्गका लागि तयार गरिएका हुँदैनन् । कुनै स्थानमा जाँदा साङ्ग भन्दा अपाङ्गका लागि तीन गुणा बढी समय लाग्ने गरेको छ ।

क्योङ सियोक सन् १९८४ मा एक पटक गम्भीर दुर्घटनामा परेका थिए । त्यस समयमा उनको उमेर २४ वर्षको मात्र थियो । त्यसै समय देखि सार्वजनिक यातायातमा समान अधिकारको मुद्दा उनले उठाउँदै आएका थिए । सोलीडारिटी एग्नीस्ट डिस्एबीलीटी डिस्क्रीमीनेसन साडामा स्थापना देखि उनले नेतृत्व गरिरहेका छन् ।

अहिले उनले सियोलको सब-वेमा यात्रा सहजीकरणको मुद्दामा लडाइ लडिरहेका छन् । गएको वर्ष देखि क्योङ सियोककै नेतृत्वमा बिहानको व्यस्त समयमा रेलको आवागमनमा अवरोध गर्दै मुख्य लाइनहरूमा विरोध प्रदर्शन भई रहेको छ । उनीजस्तै अन्य धेरै प्रदर्शनकारीहरू वृद्ध पनि छन् ।

उनीहरूले आफूहरू यस व्यवस्थाको विरुद्धमा लड्दा लड्दै थाकेको महसुस गरेको बताउन थालेका छन् । उनीहरूले धेरै स्थानमा लिफ्टको माग गरेका छन् । सिँढीसँगै लिफ्ट पनि भएमा सबैको यात्रा सहज हुने उनीहरूको माग छ । सतहमा हेर्दा यो माग भौतिक संरचना निर्माण तथा सामुदायिक खर्चको मात्र देखिएको छ । तर, गहिरिएर हेर्ने हो भने यसले दक्षिण कोरियामा अशक्तहरूले भोगिरहेको समस्यालाई चित्रित गर्छ ।

तीन वर्षको उमेरै पोलियो भएका कारण ह्विल चियर प्रयोग गरी रहेका ली ह्योंग सुक आफूलाई धेरै पटक प्रहार गरिएको गुनासो गर्छन् । धेरै पटक निहत्थामा पिटाइ समेत खानु परेको उनको अनुभव छ । प्रदर्शनमा सहभागी भएका कारण थुप्रै पटक घरसम्म दुख दिन आइ पुगेको तितो अनुभव उनका सामु छ ।

धेरै जनाले चुप लागेर घरमा नै किन नबसेको भनेर उनीहरूलाई प्रश्न गरेका छन् । उनी पनि अन्य व्यक्तिले अपांग र सामान्य व्यक्ति बिचको फरक बुझ्नु पर्ने कुरा औल्याँउछन् । ली पनि दक्षिण कोरियामा अपांग र साङ्गको बिचमा धेरै ठुलो खाडल रहेको बताउँदै यसमा दुखेसो व्यक्त गर्छन् ।

उनीहरू प्रति कतिको सहानुभूति त छ । धेरै जना भने बिनसित्तिमा प्रदर्शन गर्दै अन्यलाई दुख मात्र दिएको ठहर गर्न थालेका छन् । एक जना प्रौढ महिला त्यसै प्रदर्शनका कारण अस्पतालमा चिकित्सकसँग भेट्ने समय नै गुमेको भन्दै आक्रोश व्यक्त गर्छिन् । आफूले सास्ती भोगेको बताउँदै उनी अपाङ्गहरूले प्रदर्शन गर्दै गलत बाटो रोजेको दाबी गर्छिन् ।

त्यसै समुदायका अर्का एक व्यक्ति प्रहरी प्रति सहमत हुँदै अपाङ्गहरूले पर्याप्त सुविधा पाएको बताउँछन् । काम सकेर घर फर्किँदै गरेका दुई महिला भने प्रदर्शन गर्न सही भए पनि अन्यलाई बाधा गर्नु गलत रहेको टिप्पणी गर्छन् । क्योङ सियोक भने आफू र आफ्नो टोलीका कारण कसैलाई पनि बाधा नपुगेको बताउँछन् ।

‘समुदायमा रहेका जो कोहीका लागि यो अप्ठेरो अवस्था हुन सक्छ । तर, हामी लगातार २० वर्ष देखि समान अधिकारका लागि आवाज उठाइरहेका छौ । हाम्रो आवाजको कतै पनि सुनुवाइ भएको छैन’, क्योङ सियोकले भने ।

सियोलका मेयर ओसे हुन त प्रदर्शन प्रति कुनै पनि सहानुभूति राख्न चाहँदैनन् । उनले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमा ‘अर्डनरी व्यक्ति’ दुख दिने कुनै अधिकार नै नभएको बताउँछन् । मेयरले ‘अर्डीनरी व्यक्ति’ भन्दै आफूहरू बाहेक अन्यलाई सम्बोधन गरेका कारण अपाङ्गहरूको सबै भन्दा गुनासो छ ।

अपांग अभियन्ता र सरकार बिचको सहमतिको मुख्य पाटो नै सबै रेलवे स्टेसनमा लिफ्ट राखेर हुन सक्छ । सियोल मेट्रोका अनुसार त्यहाँका २ सय ७५ मध्येका १९ वटामा मात्र लिफ्ट छैन । यो सङ्ख्या भनेको ७ प्रतिशत मात्र हो । सियाले मेट्रोको यो दाबीलाई आधार मान्ने हो भने पश्चिमा विकसित देश भन्दा सियोल अग्रणी देखिएको छ । लन्डनको अन्डरग्राउन्डको ७१ प्रतिशत स्टेसनमा मात्र लिफ्ट छ । न्यु योर्कमा यो सङ्ख्या ७१ प्रतिशत छ ।

दक्षिण कोरिया सरकार सबैमा समान पहुँचका लागि पछिल्लो वर्ष दुई गुना सहज बनाइएको दाबी गर्छन् । यसका बाबजुद धेरै काम गर्न बाँकी रहेकोमा भने सरकारी अधिकारी नै सहमत छन् । अभियन्ताहरूको मत भने फरक छ । उनीहरू यसलाई गणितीय आधारमा मात्र हेर्न नहुने बताउँछन् । धेरै जनाको कठोर दृष्टिकोण र आफूहरूको मुद्दाका बारे बसेको भ्रम नै चिन्ताको विषय भएको उनीहरू बताउँछन् ।

कतिसम्म भने सामाजिक सुरक्षा बापतको सुविधाका कारण दक्षिण कोरियामा अपाङ्गहरू मस्तीको जीवन बिताइ रहेको ठहर धेरैको छ । ‘कतिपयले त हामीलाई राष्ट्रपतिको भन्दा पन मस्तीको जीवन बिताइ रहेको ठानेका छन्,’ युन हुइले बताइन् । उनकी चार वर्षको उमेरमै छोरी जिमिन क्यान्सर रोगबाट पीडित भए पछि ह्वील चियरको सहारामा बाँची रहेकी छिन् ।

उनले यस प्रदर्शनकै कारण अपाङ्गलाई समाजको खलनायकको रूपमा व्याख्या त गरिने होइन भन्ने चिन्तामा छिन् । उनको छोरीलाई धेरैले माया गरेर काँधमा बोक्ने गरेका छन् । साथै सहयोग गर्नका लागि ह्वील चियरको मूल्य पनि सोध्ने गरेका छन् । उनी भने आफूहरूकै करबाट कोरियामा स्थापित कल्याणकारी सुविधाबाट धेरै नै खसी छिन् ।

१७ वर्षको उमेरमा पुगे पछि जिमिनले पनि अन्य प्रदर्शनकारीको मुद्दामा आफूलाई समाहित गरिन् । उनी यस प्रदर्शनले नै सरकारलाई वार्ता गर्न बाध्य बनाउने र त्यसै वार्ताले सबै समस्याको समाधान गर्ने छ । ‘दक्षिण कोरियामा अहिले अपाङ्गहरूको जीवन सहज छैन ‘,उनले भनिन्, ‘हाम्रो जिन्दगी घरमा नै थन्किएर बितेको छ । हामीले जान चाहेका धेरै ठाउँमा पुग्न सकेका छैनौ । यस समस्याबाट हामी उन्मुक्ति चाहन्छौ ।’

जिमिनले आफ्ना आवाजहरूलाई ब्लग लेखेर या सामाजिक सञ्जालमा उल्लेख गरेर व्यक्त गर्ने गरेकी छिन् । जिमिनकै बिचारमा दक्षिण कोरियामा महिलाको जीवन त्यत्तिकै कठिन छ । यसमा अपांग महिलाको जीवन त अझ धेरै कठिन छ । उनी त अल्पसङ्ख्यक समुदायकी पनि हुने । यी सबै कारणले दक्षिण कोरियाको जीवन अत्यन्त कठिन भएको उनको महसुस छ ।

उनी आफू दक्षिण कोरियामा तेस्रो दर्जाका नागरिक भएको महसुस पनि बारम्बार नभएको होइन । तथापि यसमा उनी किञ्चित विचलित छैनन् ।
थुप्रै पटक उनले आफूलाई एक्लो महसुस गरेकी थिइन् । पछिल्ला पटक यसै अभियानमा सरिक भएकै कारण उनले आफू जस्तै अन्यलाई धेरै भेटेकी छिन् । यसै कारण उनको एक्लो पन हराएको छ । यो आन्दोलन र विद्रोहको क्रममै उनले आफूबाट आशा राख्ने अन्य धेरै जना भेटेकी छन् । जसले उनलाई जीवनप्रति आशावादी बनाएको हो ।

अपांग हुनु या साङ्ग । यो प्राकृतिक कारणले हुन सक्छ या जीवनमा आइ परेको दुर्घटनाका कारण । तर, सबैले समान रूपले जीवन यापन गर्न पाउनु पर्छ भन्ने ती दक्षिण कोरियाली अभियन्ताको प्रदर्शनले संसारका अन्य देशका अपाङ्गको आवाजलाई पनि प्रतिनिधित्व गर्ने छ ।

(श्रोत : बीबीसी)

प्रकाशित मिति : १६ माघ २०७९, सोमबार  ३ : ४५ बजे

संघीय सरकारसँगै प्रदेशले पनि स्थानीय मदिराको ब्रान्डिङ गर्दै

काठमाडौं– संघीय सरकारसँगै प्रदेश सरकारहरुले पनि स्थानीय मदिरा (रक्सी) लाई

लाइसेन्समा मद्रासीको एकाधिकार, नेपालमा हाहाकार

काठमाडौं– सरकारी सेवाका लागि जनताले लाइनमा बस्नुपर्दैन भनेर गफ चुट्ने

पाकिस्तानमा अहमदिया समुदायका दुई जनाको गोली हानी हत्या

काठमाडौँ– पाकिस्तानमा अल्पसङ्ख्यक अहमदिया समुदायका दुई जनामाथि गोली प्रहार भएको

पार्टीमा वैचारिक मतभेद छैन : अध्यक्ष नेपाल

काठमाडौं– नेपाल  कम्युनिष्ट पार्टी (एकीकृत समाजवादी) का अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले

बर्लिनमा राष्ट्रपति पौडेललाई गार्ड अफ अनर

बर्लिन– जर्मनको औपचारिक भ्रमणमा रहेका राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेललाई सोमबार बर्लिनमा