स्वच्छ हावा खान शंखपार्क पुगेकाहरू भन्छन्– प्रदूषित नदीले उल्टै बिरामी पार्ने भो !  | Khabarhub Khabarhub

स्वच्छ हावा खान शंखपार्क पुगेकाहरू भन्छन्– प्रदूषित नदीले उल्टै बिरामी पार्ने भो ! 



०७२ सालको भूकम्पपछि काठमाडौं उपत्यकाका चोक, पार्क, फल्चा, सार्वजनिक स्थल सुरक्षित गर्नुपर्ने बहस भए । दैवी प्रकोपका समयमा मानवीय हितका दृष्टिले पनि यस्ता ठाउँको सुरक्षाका विषयमा सबै सहमत भए । जनप्रतिनिधिदेखि सरकारी अधिकारीहरूले पटक पटक प्रतिबद्धता जनाए । तर समय बितेसँगै न खाली जमिनको संरक्षण हुन सक्यो, न सुरक्षित आवासको विषयमा कोही संवेदनशील भए । हुँदा हुँदा भूकम्प जाँदा थुप्रै नागरिकलाई बास दिएको सिंहदरबार हातासमेत सरकारी प्लटिङमा पर्‍यो । घुम्ने, फिर्ने ठाउँ समेत साँघुरिँदै गएको छ ।

घुमफिर, व्यायामका लागि अहिले आकर्षक मानिएको शंखमूल पार्क मानिसको बढ्दो भीडसंगै प्रदूषित हुन थालेको छ । ३२ रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको यो पार्कमा पाँच वटा घाट, पोखरी, पानी बग्ने शंख आकारको धारा लगायत ठूलो शंखको स्मारक भएकोले निकै आकर्षक देखिन्छ । यहाँ बसेको र घुमफिर गरेको कुनै शुल्क तिर्नु पर्दैन ।

उपत्यकामा व्यवस्थित खुला ठाउँको अभाव भइरहेको बेलामा शंखमूलमा निर्माण भएको पार्क बच्चा, युगल जोडी, वृद्धवृद्धागायत सवैका लागि मनोरञ्जन लिन र घुमफिर गर्ने ठाउँ बनेको छ । गैरआवासीय नेपाली संघले २ करोडको लागतमा  यहाँका संरचना बनाएको हो ।
पार्कमा अक्सर  बिहान व्यायाम गर्न आउनेहरूको भीड लाग्छ । टाढा टाढाका मानिस मर्निङ वाकका लागि यहाँ आउने गरेको स्थानीय राधेश्याम तिमल्सिना बताउँछन् ।

पार्कको नजिकै घर बनाएर बसेको १५/१७ वर्ष भएको बताउँदै उनी थप्छन्–‘पहिला बागमती नदी निक्कै दुर्गन्धित थियो । बीचमा सफा सुग्घर बनाएपछि तर पछि केही समय बीचमा सफा गर्ने गरियो त्यसपछि गनाउने समस्या केही हद सम्म कम भएको थियो । तर अहिले खोलाको प्रदूषणले समस्या जस्ताको तस्तै भएको छ । बर्खा लागेपछि पानीको सतह घट्ने, फोहोर बढ्नाले मानिस घुमफिरका लागि आउन जाँगर लगाउँदैनन् । ’

स्वास्थ्यका लागि भनेर व्यायामका लागि आउनेहरू खोलाको दुर्गन्धले नै बिरामी पो परिन्छ कि जस्तो लाग्छ भनेर ठट्टा गर्ने गरेको तिमल्सिना बताउँछन् ।

बच्चालाई बिहान बेलुका बाहिर लाने ठाउँ नै छैन त्यसैले खेल्न र दौडिन स्वतन्त्र छ भनेर यस पार्कमा ल्याउने गरेको इन्दिरा बस्नेत बताउँछिन् । ७ वर्षीया छोरी र १० महिने छोरालाई लिएर हप्तामा ३ देखि ४ दिनसम्म त्यहाँ पुग्ने गरेको उनी बताउँछिन् ।

‘दिदी भाइ मिलेर एक छिन खेल्छन् , दौडिन्छन् । खानलाई बिदाको दिन घरैबाट खाना बनाएर ल्याउँछु । कुनै बेला बदाम पानी ल्याएर आफू पनि बस्ने र बच्चालाई पनि ढुक्कसँग खेल्न दिने गरेकी छु’, उनी भन्छिन्– ‘घरमा आफू त कोठामा मात्र बस्न सकिन्छ तर बच्चाहरू कराउने चिच्याउने गर्दा घरबेटीले कराउने गर्छन् । त्यसैले यहाँ उनीहरू स्वतन्त्र पूर्वक खेल्न पाउँछन् ।’

पूर्वाधार पनि ठिकै भएको, निःशुल्क उपभोग गर्न पाउनु ठूलो सुविधा भएको बताउँदै इन्दिरा प्रदूषण घटाउने उपाय खोज्न आग्रह गर्छिन् । घुम्नु , डुल्नु स्वास्थ्यसंग जोडिएको विषय भएकाले घुम्ने ठाउँ रमणीय हुनुपर्ने उनको तर्क छ ।

पार्क घुम्न आएका कृष्णदेव भण्डारीको पनि त्यही गुनासो छ– बागमतीको दुर्गन्ध । पहिला शंखमूलमै भाडामा बस्ने गरेको र राती सुत्दा पनि खोलाबाट फैलिने दुर्गन्धले बस्न नसकेर डेरा सरेको उनी बताउँछन् ।

नेपाल सरकारले बागमती सफाइ अभियान भनेर पनि ल्याएको थियो । उक्त अभियानले ४ देखि ५ सय हप्ता पनि मनाइ सकेको छ । तर बागमतीको व्यथा बीसबाट उन्नाइस भएको छैन ।

मानवीय कारणले प्रदूषित बन्न पुगेको बागमती नदीको संरक्षण र विकास गर्ने उद्देश्यसहित सरकारले बागमती नदीलाई व्यवस्थित बनाउन २०७५ सालमा वीस बर्षे ‘एक्सन प्लान’ बनाएको थियो । नदी सफा बनाउन वर्षौं अभियान सञ्चालन समेत गरिएको थियो ।

यस पार्कमा कलेज पढ्ने विद्यार्थीहरूको पनि आकर्षण छ । शंखमा फोटो खिचेर सामाजिक सञ्जालमा हाल्नेहरूको पनि उत्तिकै छन् । पार्क भनेको मानिसले दुःख बिसाउने चौतारी हो । मान्छे आफूलाई एकान्त चाहिएका बेलामा पार्कमा गएर बस्न चाहन्छ । युगल जोडीको प्रेम साट्ने ठाउँ पनि हो पार्क । तर, काठमाडौंमा न दुःख बिसाउने ठाउँ छ, न प्रेम साट्ने ।

काठमाडौंको जनघनत्व दिन प्रतिदिन बढ्दै छ । त्यही अनुपातमा नै खुला ठाउँहरू पनि मासिँदै र पार्कहरू साँगुरिँदै छन् । काठमाडौंलाई घरै घरले च्यापिएको सहर भन्दा पनि फरक नपर्ला । घुमफिर गर्न त परै जाओस्, पैदलयात्रुका निस्फीक्री हिँडडुल गर्ने सहज बाटो समेत छैन । अझ भाडामा बस्ने मानिसले त घामको मुख पनि देख्न नपाउने अवस्था छ । केटाकेटी र ज्येष्ठ नागरिकका लागि त सहरको बसाई थप कष्टकर बन्दै गएको छ ।

प्रकाशित मिति : ७ चैत्र २०८०, बुधबार  १ : ५० बजे

एमाले खोटाङको अध्यक्षमा देवविक्रम राई

खोटाङ– नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले) खोटाङको अध्यक्षमा देवविक्रम राई विजयी

युवालाई स्वदेशकै विकासमा आबद्ध गर्न सक्नुपर्छ : राष्ट्रपति

काठमाडौँ– राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले उद्यमशीलता प्रवर्द्धन गरी राष्ट्रिय पूँजीको विकासद्वारा

श्रीअन्तुमा नयाँवर्षको पहिलो सूर्योदय (फोटो फिचर)

इलाम– पूर्वी नेपालको चर्चित पर्यटकीय स्थल श्रीअन्तुमा पर्यटक झुल्केघामको दृश्यावलोकन

युवा पुस्ताले देशमा आफ्नो भविष्य देखेनन् : पूर्वराजा

काठमाडौँ– पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले देशमा नयाँ पुस्ताले आफ्नो सुनौलो भविष्य

आजदेखि ठमेल र दरबारमार्ग चौबीसै घण्टा खुला

काठमाडौँ– सङ्घीय राजधानीको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य ठमेल र दरबारमार्ग क्षेत्र