काठमाडौं– खाडी मुलुक यूएईमा लाखौँ नेपालीहरु छन् । त्यहाँको कानुन नबुझ्दा धेरै नेपालीले समेत दुःख पाउँदै आएका छन् । कानुनबारे यथेष्ट जानकारी नहुँदा कतिपय नेपालीले यूएईबाट घर आउन नपाएको अवस्था पनि छ ।

प्रायः ऋण नतिर्दा, चेक अनादरको घटनामा पर्दा वा आपराधिक मुद्दा लाग्दा यूएईबाट घर फर्किन पाइँदैन । यूएईमा रहेको अवतिफ शोकी एड्भोकेट्स एण्ड लिगल कन्सल्टेन्सी नामक कानुनी सेवा प्रदायक संस्थाका कानुन व्यवसायी डा. हसन एलहाइसले यसबारे गल्फ न्यूजलाई जानकारी दिएका छन् ।

उनका अनुसार ऋण नतिरेको अवस्थामा अदालतको फैसलापछि आसामीले आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी ऋणीलाई देशबाहिर जान नदिन सरकारसँग आग्रह गर्नसक्छ ।

अदालतको फैसलापछि पनि ऋण तिर्न आनाकानी गरे आसामीले ऋणीलाई देशबाहिर जान नदिन सरकारसँग आग्रह गर्नसक्छ । कतिपय विशेष अवस्थामा भने आसामीले कानुनी कारवाही शुरु हुनुअघि नै सोझै ऋणीलाई देशबाहिर जान नदिन समेत सरकारसँग आग्रह गर्नसक्ने उनको भनाइ छ ।

डा. एलहाइसका अनुसार चेक अनादर मुद्दामा पनि वादी पक्षले प्रतिवादीविरुद्ध सोझै कानुनी उपचार खोज्न सक्छ । यस मुद्दा कानुनी प्रक्रियामा गएर अदालतले आदेश दिएपछि पनि अनादर भएको चेकमा रहेको रकम फिर्ता नगरेमा वादी पक्षले प्रतिवादीलाई देशबाहिर जान नदिन सरकारसँग आग्रह गर्नसक्छ ।

यस्ता मुद्दामा ऋणीले आसामीको पैसा फिर्ता गरी कानुनी प्रक्रिया पूरा गरे देश बाहिर जान सक्छ । तर, पैसा फिर्ता गरेपछि देशबाहिर जान दिने प्रक्रिया पूरा हुन एकदेखि दुई दिन लाग्नसक्छ ।

आपराधिक मुद्दामा भने प्रहरी वा अभियोजनकर्ताले नै प्रतिवादी पक्षलाई देशबाहिर जान निषेध गर्नसक्छ । आपराधिक घटनाको अनुसन्धानका क्रममा प्रतिवादी पक्षलाई कानुनी कारवाही पूरा भएर सफाइ नपाउन्जेलसम्म देशबाहिर पठाउन नसक्ने प्रावधान छ ।

सामान्यतः कसैले ट्राफिक नियम उल्लंघन गरेको अवस्थामा भने देशबाहिर जान नपाउने भन्ने हुँदैन । घटनाको गम्भीरताका आधारमा कसैलाई देशबाहिर जान दिने वा नदिने निर्णय गरिने एमआईओ ल फर्मका कार्यकारी साझेदार अहमद ओदेहले गल्फ न्यूजलाई बताएका छन् ।