वासिङ्टन – ह्वाइट हाउसले इरानमाथि दबाब बढाउँदा अमेरिकाले बिहीबार हुथी–सम्बद्ध जहाजहरूबाट ५० करोड डलर बराबरको इरानी तेल खरिद गर्ने चीनस्थित एक तेल प्रशोधन केन्द्रमाथि प्रतिबन्ध लगाएको छ ।

अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले एक बयानमा करिब ‘आधा अर्ब डलर’ मूल्यको इरानी तेल खरिद गरेको चीनको शान्डोङ प्रान्तमा रहेको एक ‘चिपट रिफाइनरी’ माथि प्रतिबन्ध लगाउन गइरहेको घोषणा गरेको छ ।

टिपट रिफाइनरीहरू चीनमा साना, निजी स्वामित्वका सञ्चालनहरू हुन् र यिनीहरू देशमा ठूला राज्य–स्वामित्वका उद्यमहरूको विपरीत खडा छन् ।

बेइजिङले शुक्रबार संयुक्त राज्य अमेरिकालाई ‘चीन र इरानबीचको सामान्य व्यापार र आर्थिक सहयोगलाई कमजोर बनाएको’ आरोप लगाउँदै प्रतिक्रिया दिएको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले कार्यालयमा फर्केपछि इरान विरुद्ध ‘अधिकतम दबाब’ को अभियान पुनः स्थापित गरेका छन् र पहिले नै इरानका तेलमन्त्री सहित धेरै व्यक्ति र संस्थाविरुद्ध प्रतिबन्धहरू लागू गरिसकेका छन् ।

अर्थ मन्त्रालयका अनुसार हुथीहरूसँग सम्बन्धित जहाजहरू र इरानी सशस्त्र बल लजिस्टिक्स, एमओडिएएफएल सहित इरानको ट्याङ्करहरूको ‘छायाँ फ्लिट’ द्वारा विचाराधीन तेल ढुवानी गरिएको थियो ।

मन्त्रालयले रिफाइनरीहरू आपूर्ति गर्ने जिम्मेवार थप १९ वटा जहाज र कम्पनीमाथि पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ ।

“टिपट रिफाइनरीको इरानी तेल खरिदले इरानी शासनका लागि प्राथमिक आर्थिक जीवनरेखा प्रदान गर्दछ, इरान आतङ्कको प्रमुख राज्य प्रायोजक हो”, अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले भने ।

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले बिहीबार चिनियाँ तेल टर्मिनलमाथि आफ्नै प्रतिबन्धको घोषणा गरेको छ ।

“चीनसहित इरानको तेल निर्यात शून्यमा पु¥याउन राष्ट्रपति ट्रम्पको अधिकतम दबाब अभियानको अनुसरणमा यी प्रतिबन्धहरू लगाइएका हुन्”, विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता टेमी ब्रुसले विज्ञप्तिमा भने, “चीन अहिलेसम्म इरानी तेलको सबैभन्दा ठूलो आयातकर्ता हो ।

उनले तेहरानले यी तेल आम्दानीलाई अमेरिकी सहयोगीहरू विरुद्ध ‘वित्तीय आक्रमण’ गर्न र विश्वभरि ‘आतङ्कवाद’ लाई समर्थन गर्न प्रयोग गरेको बताए ।

शुक्रबारका कदमहरूबारे सोधिएको प्रश्नमा चीनको विदेश मन्त्रालयले बेइजिङले ‘सधैँ अवैध एकपक्षीय प्रतिबन्ध र लामो अधिकार क्षेत्रको दुरुपयोगको विरोध गरेको’ बताएको छ ।

“चिनियाँ उद्यमहरूको वैध अधिकार र हितको दृढतापूर्वक रक्षा गर्न चीनले सबै आवश्यक उपायहरू लिनेछ”, मन्त्रालयको प्रवक्ता माओ निङले नियमित पत्रकार सम्मेलनमा भने ।