काठमाडौं– मुस्ताङ जिल्लामा समुद्र सतहदेखि ३,७१० मिटरको उचाइमा अवस्थित मुक्तिनाथ मन्दिर हिन्दु तथा बौद्धमार्गीहरूको प्रमुख तीर्थस्थलको रूपमा परिचित छ । 

हिन्दु धर्मावलम्बीहरूका लागि यो वैष्णव सम्प्रदायको महत्त्वपूर्ण केन्द्र हो भने तिब्बती बौद्धमार्गीहरूले यसलाई ‘छुमिङ ग्यात्सा’ अर्थात् ‘सय पानी’का रूपमा पूजा गर्छन् ।

मुक्तिनाथ मन्दिर शालिग्राम भगवानको लागि विशेष प्रसिद्ध छ, जुन कालिगण्डकी नदीमा पाइने पवित्र शिला हो । धार्मिक विश्वास अनुसार यस क्षेत्रलाई ‘मुक्तिक्षेत्र’ भनिन्छ र दर्शनकर्ताले यहाँ मोक्ष प्राप्ति हुने विश्वास राखिन्छ ।

यद्यपि यात्रा कठिन र दुर्गम भए पनि, बर्सेनि हजारौँ भक्तजनहरूले मुक्तिनाथ पुगेर दर्शन गर्ने गर्छन्, जसले यसलाई नेपालका हिमाली तीर्थस्थलहरूमा विशिष्ट स्थान दिलाएको छ ।