दमौली– तनहुँमा सामुदायिक वनको वैज्ञानिक तथा व्यवस्थित वन व्यवस्थापनमार्फत तीन हजार ३३४ क्युफिट काठ उत्पादन गरिएको छ । वन व्यवस्थापनका क्रममा साल, कटुस तथा चिलाउनेलगायत प्रजातिका रूख कटान गरी काठसँगै दाउरा पनि उत्पादन गरिएको हो ।

डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख मनोज रानाभाटले जिल्लाका विभिन्न सामुदायिक वनमा वन व्यवस्थापन कार्यक्रम सञ्चालन गरी काठ तथा दाउरा उत्पादन गरिएको बताए । वनको अवस्था, उमेर, घनत्व तथा व्यवस्थापन योजनाका आधारमा रूख हटाएर वनको पुनरुत्पादन र उत्पादकत्व कायम गर्ने उद्देश्यले व्यवस्थापन गरिएको उनले जानकारी दिए ।

रानाभाटका अनुसार शुक्लागण्डकी नगरपालिका-९ स्थित ढोरबाराही सामुदायिक वनबाट १३० क्युफिट सालको काठ र दुई दशमलव पाँच चट्टा दाउरा उत्पादन भएको छ । त्यस्तै, भानु नगरपालिका-७ स्थित थानीमाई सामुदायिक वनबाट ४३१ दशमलव २६ क्युफिट सालको काठ तथा दुई दशमलव ५५ चट्टा दाउरा उत्पादन गरिएको छ ।

ऋषिङ गाउँपालिका-४ स्थित गुम्लेक सामुदायिक वनबाट साल, कटुस र चिलाउने प्रजातिका गरी २०० क्युफिट काठ तथा दुई चट्टा दाउरा उत्पादन भएको छ । बन्दीपुर गाउँपालिका-१ स्थित छपेली सामुदायिक वनबाट ७० क्युफिट सालको काठ र छ चट्टा दाउरा उत्पादन गरिएको कार्यालयले जनाएको छ ।

यसैगरी, म्याग्दे गाउँपालिका-१ स्थित टुनीभञ्ज्याङ सामुदायिक वनबाट साल र चिलाउने प्रजातिका ५३५ क्युफिट काठ तथा तीन चट्टा दाउरा उत्पादन भएको छ । व्यास नगरपालिका-२, ३ र ४ मा पर्ने बाघभञ्ज्याङ सामुदायिक वनबाट ११८ क्युफिट सालको काठ र दुई चट्टा दाउरा उत्पादन गरिएको छ ।

घिरिङ गाउँपालिका-१ स्थित नीलकण्ठ सामुदायिक वनबाट १५० क्युफिट सालको काठ तथा एक दहमलव पाँच चट्टा दाउरा उत्पादन भएको छ । जिल्लामै सबैभन्दा बढी काठ देवघाट गाउँपालिका-५ स्थित साँढेबगर सामुदायिक वनबाट उत्पादन भएको छ । उक्त वनबाट एक हजार ७०० क्युफिट सालको काठ तथा तीन चट्टा दाउरा उत्पादन गरिएको डिभिजन वन कार्यालयले जनाएको छ ।

कार्यालयका अनुसार यी सामुदायिक वनबाट उत्पादित काठको परिमाणमा साँढेबगर सामुदायिक वनको हिस्सा मात्रै आधाभन्दा बढी रहेको छ । वन व्यवस्थापनका क्रममा उत्पादित काठ तथा दाउरालाई प्रचलित कानुन तथा सामुदायिक वनको कार्ययोजनाअनुसार व्यवस्थापन तथा उपयोग गरिने जनाइएको छ ।

डिभिजन वन कार्यालयले वन व्यवस्थापनलाई केवल रूख कटानका रूपमा नभई वनको स्वास्थ्य सुधार, पुराना तथा रोगी रूख हटाउने, नयाँ बिरुवाको वृद्धि प्रवर्द्धन गर्ने र वनबाट प्राप्त स्रोतलाई स्थानीय उपभोक्ताको आवश्यकतासँग जोड्ने प्रक्रियाका रूपमा अघि बढाउँदै आएको जनाएको छ ।

वन व्यवस्थापनबाट प्राप्त काठ स्थानीय उपभोक्ताको घरायसी तथा आवश्यकताअनुसार उपयोग गर्न सकिने भएकाले यसले वन स्रोतको दिगो उपयोगमा सहयोग पुग्ने कार्यालय प्रमुख रानाभाटले बताए।