काठमाडौं– नेपालको बैंकिङ क्षेत्रको कुल निक्षेप र कर्जा परिचालनमा बागमती प्रदेशको हिस्सा सबैभन्दा उच्च देखिएको छ । नेपाल राष्ट्र बैंकले आर्थिक गतिविधि अध्ययन प्रतिवेदनले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले संकलन गरेको कुल निक्षेपको ६५ प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा बागमती प्रदेशमा मात्रै केन्द्रित रहेको देखाएको हो ।

चालु आर्थिक वर्षको पुस मसान्तसम्मको तथ्यांक अनुसार, देशभरको कुल ७७ खर्ब ११ अर्ब ३८ करोड ५८ लाख रुपैयाँ (एकाई १० लाखमा गणना गर्दा) निक्षेपमध्ये बागमती प्रदेशमा मात्र ५० खर्ब ५२ अर्ब १४ करोड १७ लाख रुपैयाँ संकलन भएको छ । यो कुल निक्षेपको ६५.५२ प्रतिशत हिस्सा हो ।

त्यस्तै, निक्षेप संकलनमा मात्र नभई कर्जा लगानीमा पनि बागमती प्रदेश नै अगाडि देखिएको छ । कुल ५७ खर्ब ७० अर्ब ७५ करोड २४ लाख रुपैयाँ कर्जामध्ये ३४ खर्ब ८१ अर्ब ३३ करोड ९६ लाख रुपैयाँ बागमती प्रदेशमा प्रवाह भएको छ, जुन कुल कर्जाको ६०.३३ प्रतिशत हो ।

बागमतीपछि निक्षेप संकलनमा लुम्बिनी प्रदेश ९.२५ प्रतिशत हिस्सासहित दोस्रो स्थानमा रहेको छ भने गण्डकी प्रदेश ८.५८ प्रतिशतसहित तेस्रो स्थानमा छ । कोशी प्रदेशको निक्षेप हिस्सा ७.५४ प्रतिशत रहँदा मधेश प्रदेशको ५.५४ प्रतिशत र सुदूरपश्चिम प्रदेशको २.३५ प्रतिशत रहेको छ ।

कर्जा प्रवाहको दृष्टिकोणले कोशी प्रदेश १०.६० प्रतिशत हिस्सासहित दोस्रो स्थानमा देखिएको छ । लुम्बिनी प्रदेशमा १०.२२ प्रतिशत कर्जा प्रवाह हुँदा मधेश प्रदेशमा ८.६७ प्रतिशत, गण्डकी प्रदेशमा ६.२९ प्रतिशत र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा २.७९ प्रतिशत कर्जा परिचालन भएको तथ्यांकले देखाउँछ ।

कर्णाली प्रदेश सबैभन्दा कमजोर

बैंकिङ पहुँच र कारोबारका हिसाबले कर्णाली प्रदेश सबैभन्दा पछाडि देखिएको छ । कर्णाली प्रदेशको कुल निक्षेपमा हिस्सा मात्र १.२२ प्रतिशत (९३ अर्ब ७३ करोड १५ लाख रुपैयाँ) रहेको छ भने कर्जामा यसको हिस्सा झनै कम १.११ प्रतिशत (६४ अर्ब १५ करोड ५ लाख रुपैयाँ) मात्र सीमित छ ।

तथ्यांकले नेपालको बैंकिङ कारोबार अझै पनि मुख्यतया राजधानी र शहरी क्षेत्र केन्द्रित बागमती प्रदेशमा नै थुप्रिएको र दुर्गम प्रदेशहरूमा वित्तीय गतिविधि न्यून रहेको देखिन्छ ।