काठमाडौं- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले पार्टीले दोस्रो महामन्त्री भूपदेव शाहलाई बनाएको छ। शाह पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहका सहयोगी हुन् । उनकै कोटाबाट अछामका शाह महामन्त्री बन्न सफल भए। उनलाई महामन्त्री बनाउने विषयमा पार्टीभित्र ठूलो मतभेद थियो । तर प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका बालेन्द्रको कोटाबाट उनले बाजी मारे।

सोमबारको केन्द्रीय समिति बैठकबाट भूपदेव महामन्त्री हुँदा पूर्वउपसभापति डोलप्रसाद अर्यालको स्थानमा कसैलाई लगिएन। नेताहरूका अनुसार उपसभापति पदमा पनि वालेन्द्रले आफूनिकटलाई ल्याउन चाहेका छन् । केही नेताहरूले बालेनको यस तयारीबारे पार्टीमा चर्चा गरिरहेका छन् ।

वालेन्द्र काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर हुँदा भूपदेव स्वकीय सचिव थिए। बालेनलाई सफल र परिणाममुखी बनाउन उनले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको बताइन्छ। उनैलाई बालेनले महामन्त्री बनाउन खोज्दा केही नेताले विरोध पनि गरे।

बालेनसामु मुख नखोले पनि पार्टीमा असन्तुष्टि भने पोखियो । पार्टीका दोस्रो तहका नेताले भूपदेवलाई रोक्न सकेनन्। तर पार्टी सभापति रवि लामिछानेलाई भेटेर भूपदेवलाई महामन्त्रीबाट रोक्न आग्रह गरे।

रविले बालेनको अनुरोधमा भूपदेवलाई महामन्त्री बनाउनै पर्ने बाध्यता रहेकाले रोकिने अवस्था नरहेको जवाफ दिए । ‘पार्टीमा लामो समय काम गरेका व्यक्तिहरू भएकाले भूपदेवजीलाई सह-महामन्त्रीमा राखौँ भनेर धेरैले सभापतिलाई भनेको हो। तर वरिष्ठ नेताजीले सुनिल लम्सालको ठाउँमा भूपदेवलाई रोज्नु भएकाले रोक्न सकिँदैन भन्नुभयो,’ पार्टीका एक नेताले भने, ‘दोस्रो तहका धेरै नेताहरू भूपदेवलाई महामन्त्री बनाएकोमा असन्तुष्टि हुनुहुन्छ । तर व्यक्त गर्ने अवस्थामा हुनुहुन्न। उहाँभन्दा धेरै सिनियर नेताहरू सचिवालयमा हुँदा रोक्न खोजिएको हो।’

२९ वर्ष मात्रै लागेका भूपदेव अछामको मङ्गलसेनका बासिन्दा हुन्। उनी यसपटकको निर्वाचनमा अछाम क्षेत्र नम्बर २ बाट प्रतिनिधिसभामा पराजित भए। बालेनले यसअघि अर्का सहयोगी सुनल लम्साललाई महामन्त्री बनाए ।

तर लम्साल उनकै क्याबिनेटका मन्त्री भएपछि भूपदेवलाई अवसर जुरेको हो। सुनिल अहिले बालेन क्याबिनेटमा भौतिक पूर्वाधार तथा सहरी विकास मन्त्री छन्। बालेनले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमा भटाभट आफू पक्षीय नेताहरूलाई जिम्मेवारी दिन थालेपछि दोस्रो तहका नेताहरू असन्तुष्ट देखिएका छन्।

औपचारिक रूपमा नेताहरू बोल्न नचाहे पनि असन्तुष्टि पोख्न थालिएको छ। केही समयअघि रविका विश्वासपात्र प्रमोद न्यौपानेले फेसबुकमा लेखेर असन्तुष्टि पोखेका थिए। पार्टीका अन्य नेताहरूले औपचारिक रूपमा बोलेका छैनन् ।

विद्यालय जीवनमै वालेन्द्रसँग जोडिएका भूपदेव एलायन्स एकेडेमीमा कक्षा ६ मा अध्ययनरत हुँदा नजिकिएका हुन्। भूपदेव ६ कक्षामा हुँदा वालेन्द्र १० कक्षामा पढ्थे। त्यहीँबाट उनीहरूबीच घनिष्ठ सम्बन्ध बनेको थियो। विवेकशील साझामा पनि केही समय काम गरेका भूपदेव पछि बालेनसँग जोडिएर महानगरमा काम गरे। सानो उमेरमै राजनीतिमा युवाको उपस्थिति बढाउनुपर्छ भन्ने मान्यता राख्छन् भूपदेव ।

रविलाई सम्झाएका थिए नेताहरूले

भूपदेवलाई महामन्त्री पदबाट रोक्न रविलाई उनी पक्षका नेताहरूले जोडबल गरे। उनीहरूले वर्तमान गृहमन्त्री सुधन गुरुङको उदाहरण दिँदै अपरिपक्व राजनीति हुनसक्ने भन्दै सचेत गराएका थिए।

आफूभन्दा सिनियर नेता केन्द्रीय सदस्य भएको अवस्थामा भूपदेव महामन्त्री हुँदा सिनियरलाई ‘डोमिनेट’ महसुस हुन सक्ने नेताहरू बताउँछन्।

‘जसरी गृहमन्त्रीमा सुधन गुरुङको अपरिपक्वता देखिएको छ, त्यस्तै हुनसक्छ भनेर सजग गराएका हौँ। तर सभापतिज्यूले वरिष्ठ नेताले भूपदेवको आनीबानी त्यस्तो नभएको भनेपछि अन्य नेताहरू मत्थर हुनुभएको छ,’ पार्टीका एक नेताले भने, ‘प्रधानमन्त्रीले नै भूपदेवलाई महामन्त्री बनाउन भनेपछि सभापतिले इन्कार गर्न सक्नुभएन। बालेनले भूपदेवको जिम्मा लिन्छु भनेपछि सभापतिज्यू अगाडि बढ्नुभयो।’

भूपदेवलाई महामन्त्री बनाउन बालेन्द्रले यसअघिदेखि नै पहल गरेको स्रोतको दाबी छ। रविले छलफलपछि केन्द्रीय समिति बैठकबाटई पूर्णता दिए। स्रोतका अनुसार बालेनले प्रस्ताव राख्दै भूपदेवको प्रशंसा गरेका थिए । आफूलाई यो अवस्थासम्म ल्याउन उनले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको बालेनले बताएका थिए। पार्टी निर्माण र विस्तारमा पनि भूपदेवले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास उनको छ।

किन सम्झाए नेताहरूले

रविको चाहना नहुँदा नहुँदै गृहमन्त्री बनेका सुधन अहिले बालेननिकट मानिन्छन्। रवि र बालेनबीच समन्वय मिलाउन भूमिका खेलेकै कारण गुरुङलाई गृहमन्त्री बनाइएको हो। तर अहिले उनको नैतिकता र सम्पत्ति विवरणमाथि प्रश्न उठिरहेका छन्।

अन्य मन्त्रालयको क्षेत्राधिकार मिच्ने, असम्बन्धित क्षेत्रमा ठाडो आदेश दिने र प्रहरीमा हस्तक्षेप गर्ने जस्ता आरोप उनीमाथि लाग्दै आएका छन्। कार्यशैली अराजक देखिन थालेपछि बालेन र रविले सोच्नुपर्ने अवस्था आएको भन्दै नेताहरूले सुझाव दिएका छन्। वालेन्द्रले शनिबार गृहमन्त्री गुरुङलाई भेटेर लोकप्रिय हुने नाममा जथाभावी नगर्न र कानुन अध्ययन गर्न सुझाव दिएका थिए।

यता, भूपदेव पनि वालेन्द्रकै सिफारिसमा महामन्त्री बनेकाले गृहमन्त्रीजस्तै व्यवहार भए पार्टीलाई क्षति पुग्ने भन्दै नेताहरूले सचेत गराएका छन्। ‘पार्टीमा लामो समय काम गरेकाहरूले गृहमन्त्री गुरुङजस्तै व्यवहार महामन्त्रीको पनि भए पार्टीले धक्का महसुस गर्नुपर्ने सम्झाएका छन्,’ पार्टीका एक नेताले भने, ‘यो कुरा सभापतिज्यूले वरिष्ठ नेतालाई राख्दा भूपदेव त्यस्तो होइन, उसको जिम्मा म लिन्छु भन्नुभएछ। तर धेरै नेताहरूले सुधनको उदाहरण दिँदै भूपदेवलाई रोक्न खोजेका थिए।’

सुधनलाई रविले सम्झाए, बालेनले बाँकी

सभापति लामिछाने र गृहमन्त्री सुधन गुरुङबीच भेटवार्ता भएको रविको सचिवालयले पुष्टि गरेको छ। सचिवालयका अनुसार रविले सुधनलाई क्षेत्राधिकार नमिच्न र कानुनी सीमा बुझेर काम गर्न सुझाव दिएका छन्। जनताले सरकारको काम नजिकबाट हेरिरहेको भन्दै लोकप्रियताभन्दा परिणाममुखी काम गर्न उनले आग्रह गरेका थिए।

बालेनको सचिवालयले भने गृहमन्त्रीसँग प्रधानमन्त्रीको छुट्टै भेट भएको पुष्टि गरेको छैन। तर वालेन्द्रले पनि सचिवालयमार्फत गृहमन्त्रीको कार्यशैली सुधार गर्न जनाउ दिएको बताइन्छ।

‘पार्टी सभापति र गृहमन्त्रीबीच भेट हुनु स्वाभाविक हो। उठेका विषयमा छलफल भएको छ। प्रधानमन्त्रीज्यूले पनि केही संकेत दिनुभएको छ,’ रविनिकट एक नेताले भने, ‘अहिले नै गृहमन्त्रीलाई फिर्ता बोलाउने मनस्थितिमा दुवै नेता छैनन्। कार्यशैली सुधार्न सके सुरक्षित रहन सक्नुहुन्छ।’

गृहमन्त्रीमाथि चौतर्फी प्रश्न उठेपछि रवि र बालेन दबाबमा रहेको संकेत देखिएको छ। तर उनीहरू तत्कालै गृहमन्त्री हटाउने निर्णयमा पुगेका छैनन्। सम्भवत: त्यही विषयमा सोमबार राति दुई नेताबीच रविको अपार्टमेन्टमा वार्ता भएको छ।

सुरक्षा निकायका पूर्व प्रमुखहरूले पनि गृहमन्त्रीको कार्यशैली र सम्पत्ति विवरणबारे शंका व्यक्त गरेका छन्। उनका गतिविधिले सरकारमाथि नै प्रश्न उठ्ने भन्दै उनीहरूले आलोचना भएका विषयमा यथाशीघ्र जवाफ दिनुपर्ने मत राखेका छन् ।