नयाँदिल्ली- भुटानको हिमाली क्षेत्रमा हिमताल विस्फोटबाट आएको बाढीको जोखिम बढेपछि भारतको असम र पश्चिम बंगालका छ जिल्लामा उच्च सतर्कता अपनाइएको छ ।

हिमताल विस्फोटबाट ठूलो परिमाणमा हिमपग्लिएको पानी र गेग्रान नदी प्रणालीमा मिसिएर भारततर्फ बग्न थालेपछि सम्भावित बाढीको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै दुवै राज्यका प्रशासनले विपद् व्यवस्थापनको तयारी तीव्र पारेका छन् ।

भारतीय सञ्चारमाध्यम एबीपी लाइभका अनुसार असमका कोकराझार, बक्सा, चिराङ र धुब्री तथा पश्चिम बंगालका जलपाइगुडी र अलिपुरद्वार जिल्लालाई विशेष निगरानीमा राखिएको छ ।

सम्भावित बाढी, नदीको जलस्तरमा वृद्धि तथा नदी कटानको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै विपद् प्रतिकार्य टोली र स्थानीय प्रशासनलाई नदी किनारका जोखिमयुक्त क्षेत्रमा परिचालन गरिएको छ । दुवै राज्यमा नदीको बहाव निगरानी गर्न चौबिसै घण्टा सञ्चालन हुने नियन्त्रण कक्ष स्थापना गरिएको समाचारमा उल्लेख छ ।

नदी किनार तथा तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई नदीको बहाव क्षेत्रमा नजान र प्रशासनले जारी गर्ने सूचनाप्रति सचेत रहन आग्रह गरिएको छ । सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै आवश्यक परे सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गर्न सकिने गरी तयारीसमेत गरिएको छ ।

हिमताल विस्फोट (ग्लेसियर लेक आउटबर्स्ट फ्लड–ग्लोफ) हुँदा हिमतालमा जम्मा भएको पानी प्राकृतिक बाँध वा हिउँको अवरोध भत्किएर एक्कासि बाहिर निस्कन्छ । यसबाट ठूलो परिमाणमा पानी र गेग्रान बगेर तल्लो तटीय क्षेत्रमा बाढी तथा विनाश निम्त्याउन सक्छ ।

पूर्वी हिमालय क्षेत्रमा बढ्दो तापक्रम र हिमनदी पग्लिने क्रमले उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमताल विस्तार हुँदै जाँदा यस्ता घटनाको जोखिम बढेको विषयले पछिल्लो घटनासँगै पुनः ध्यानाकर्षण गराएको छ ।

यसअघि सन् २०२६ को अगस्टमा नेपाल–तिब्बत सीमा क्षेत्रमा आएको विनाशकारी बाढीले सीमावर्ती क्षेत्रमा पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो । हिमाली क्षेत्रमा पहिरो तथा हिमतालबाट आएको पानी र गेग्रानले निम्त्याएको बाढी भारततर्फका नदी प्रणालीमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने जोखिम देखिएको थियो ।