किर्गिस्तान– चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङ र इरानका राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियान साङ्घाई सहयोग संगठन (एससीओ) को शिखर सम्मेलनमा सहभागी हुन किर्गिस्तानको राजधानी बिस्केक पुगेका छन्। रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन पनि सम्मेलनमा सहभागी हुँदैछन्। 

दुई दिनसम्म चल्ने सम्मेलनमा एक दर्जनभन्दा बढी मुलुकका नेताहरू सहभागी हुँदैछन्। एससीओले यस वर्ष आफ्नो २५औँ वार्षिकोत्सव मनाइरहेको छ। संगठनमा चीन, रूस, भारत, पाकिस्तान, इरान, मध्य एसियाका चार मुलुक र बेलारुससहित १० सदस्य छन्। 

आइतबार बिस्केक पुगेका राष्ट्रपति सीले किर्गिस्तानसँगको सम्बन्धलाई ‘सुनौलो काल’का रूपमा वर्णन गरेका छन्। मध्य एसियामा चीनले आफ्नो आर्थिक तथा राजनीतिक प्रभाव विस्तार गरिरहेको बेला एससीओ सम्मेलन हुन लागेको हो।

पुटिन, सी र पेजेस्कियानसँगै भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शेहबाज सरिफ पनि सम्मेलनमा सहभागी हुँदैछन्। टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगान पनि सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ। 

क्रेमलिनका अनुसार पुटिनले सी, पेजेस्कियानलगायत नेताहरूसँग छुट्टाछुट्टै द्विपक्षीय वार्ता गर्ने कार्यक्रम छ। रूस र इरानबीच युक्रेन युद्धपछि सैन्य तथा आर्थिक सम्बन्ध थप मजबुत बनेको छ।

यसैबीच, एससीओ सदस्य मुलुकहरू युक्रेन युद्ध, इरानसँगको द्वन्द्व तथा अमेरिका र विभिन्न मुलुकबीच बढ्दो व्यापारिक तनावका बीच सम्मेलनमा जुटेका हुन्। चीन र रूसले एससीओलाई पश्चिमी नेतृत्वको विश्व व्यवस्थाको विकल्पका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएका छन् भने भारतलगायत अन्य सदस्यले संगठनलाई क्षेत्रीय सहकार्य र कूटनीतिक संवादको मञ्चका रूपमा प्रयोग गर्दै आएका छन्। 

एससीओले विश्वको करिब ४० प्रतिशत जनसङ्ख्या र विश्व अर्थतन्त्रको करिब एकचौथाइ हिस्सा प्रतिनिधित्व गर्ने दाबी गर्छ। तर सदस्य राष्ट्रहरूबीचका भूराजनीतिक तथा आर्थिक मतभेदले संगठनभित्र साझा नीति निर्माण चुनौतीपूर्ण बनाउँदै आएको छ।