काठमाडौं- भारत र जापानबीच आठौँ रक्षा नीति संवाद सोमबार टोकियोमा सम्पन्न भएको छ । संवादका क्रममा दुवै देशले यसअघिको बैठकदेखि द्विपक्षीय रक्षा सहयोगमा भएका महत्त्वपूर्ण प्रगतिको समीक्षा गर्नुका साथै भारत–जापान विशेष रणनीतिक तथा वैश्विक साझेदारीलाई थप सुदृढ पार्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएका छन् ।

बैठकमा भारतीय प्रतिनिधिको नेतृत्व रक्षा सचिव राजेश कुमार सिंहले गरेका थिए भने जापानी पक्षको नेतृत्व अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका लागि रक्षा उपमन्त्री कानो कोजीले गरेका थिए । दुई देशबीच क्षेत्रीय तथा वैश्विक सुरक्षा वातावरणका साथै पारस्परिक हितका विषयमा विस्तृत छलफल भएको थियो ।

सरकारी विज्ञप्तिअनुसार सैन्य आदानप्रदान, संयुक्त मुख्यालयबीचको सहयोग, सामुद्रिक सहकार्य, रक्षा अभ्यास, क्षमता अभिवृद्धि, रक्षा उपकरण र प्रविधि सहयोग लगायतका द्विपक्षीय रक्षा सहकार्यका सम्पूर्ण पक्षहरूको समीक्षा गरिएको छ ।

दुवै पक्षले रक्षा सहयोगको स्थिर विस्तारको स्वागत गर्दै नियमित उच्चस्तरीय आदानप्रदान र संवाद संयन्त्र कायम राख्नुपर्ने आवश्यकतामा जोड दिएका छन् । साथै, यसै वर्ष पछि हुने तय भएको २ प्लस २ संवाद लगायत आगामी मन्त्रीस्तरीय भ्रमणका सम्भावित परिणामबारे पनि छलफल भएको छ। दुवै प्रतिनिधिमण्डलले रक्षा औद्योगिक सहकार्य, प्राविधिक नवप्रवर्तन, साइबर सुरक्षा, अन्तरिक्ष र अन्य साझा रणनीतिक चासोका क्षेत्रमा सहयोग गहिरो बनाउने उपायहरूको खोजी गरेका छन् ।

क्षेत्रीय र वैश्विक सुरक्षा मुद्दाहरूमा भारत र जापानबीच बढ्दो समान धारणाप्रति सन्तोष व्यक्त गर्दै दुवै देशले इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा सहकार्य जारी राख्ने सहमति जनाएका छन्। उनीहरूले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको सम्मानमा आधारित स्वतन्त्र, खुला र नियममा आधारित इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्र प्रवर्द्धन गर्ने प्रतिबद्धता पुनः दोहोर्‍याएका छन्।

रक्षा सचिव सिंहले रक्षा क्षेत्रमा जापानको निरन्तर सहभागिताको प्रशंसा गर्दै विशेष रणनीतिक साझेदारीको फ्रेमवर्क अन्तर्गत व्यावहारिक सहयोग बलियो बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। जापानी उपमन्त्री कानो कोजीले पनि प्राथमिकताका क्षेत्रहरूमा भारतसँगको रक्षा सम्बन्ध थप विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

सोही दिन रक्षा सचिव सिंहले जापानका रक्षा मन्त्री शिन्जिरो कोइउजुमीसँग शिष्टाचार भेट गर्दै भारतीय रक्षा मन्त्री राजनाथ सिंहको तर्फबाट शुभकामना सन्देश सुनाएका थिए। साथै, उनले जापानी रक्षा मन्त्रीलाई छिट्टै भारत भ्रमणका लागि राजनाथ सिंहको निमन्त्रणा हस्तान्तरण गरेका छन्। टोकियोस्थित सेल्फ-डिफेन्स फोर्सेस मेमोरियल स्टोनमा पुष्पहार अर्पण गरी देशका लागि बलिदान दिने जापानी सैनिकहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै रक्षा सचिवको भ्रमणको सुरुवात भएको थियो।