काठमाडौं- केटाकेटीलाई तिब्बती भाषा सिकाएको आरोपमा चीनले बौद्ध भिक्षु पाल्देन येसेलाई ६ वर्षको जेल सजाय सुनाएको छ । हिमाञ्चल प्रदेशको धर्मशालास्थित भ्वाइस अफ तिब्बतलाई उद्धृत गर्दै फायुलले जनाएअनुसार, उनले स्कुल बिदाको समयमा ३०० भन्दा बढी विद्यार्थीहरूलाई आफ्नो मातृभाषा सिकाउँदै आएका थिए ।

कार्जे गुम्बाका शिक्षक समेत रहेका येसेलाई सन् २०२१ मे १७ मा चिनियाँ अधिकारीहरूले कुनै पूर्व जानकारी बिना गुम्बाबाटै नियन्त्रणमा लिएका थिए । उनले स्थानीय बालबालिकाहरूका लागि आयोजना गरेको तिब्बती भाषाको पढ्ने र लेख्ने अनौपचारिक कक्षालाई चिनियाँ अधिकारीहरूले ‘गैरकानुनी गतिविधि’ को रूपमा व्याख्या गरेका छन् । लामो समयसम्म उनको अवस्था र उनीमाथि लागेको आरोपबारे परिवारलाई कुनै जानकारी दिइएको थिएन ।

हालै प्राप्त जानकारी अनुसार, येसेलाई तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रको छुशुल जेलमा राखिएको छ । आफ्नो छोराको गिरफ्तारीको खबरले उनका वृद्ध बुबा निकै मर्माहत भएका थिए र प्रहरीको निरन्तरको दबाब तथा मानसिक तनावका कारण सन् २०२२ सेप्टेम्बर २९ मा उनको निधन भएको छ।

यो घटनाले तिब्बतमा आफ्नो भाषा र संस्कृति जोगाउन खोज्नेहरूले भोग्नुपरिरहेको कानुनी जोखिम र दमनलाई पुनः उजागर गरेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र मानव अधिकारवादीहरूले चिनियाँ शासन अन्तर्गत तिब्बती भाषिक सम्पदा मेटाउने प्रयास भइरहेको भन्दै यो सजायको कडा आलोचना गरेका छन्। चिनियाँ अधिकारीहरूले भने येसेमाथि लगाइएको वास्तविक कानुनी धाराहरूबारे अझै पनि सार्वजनिक रूपमा केही खुलाएका छैनन्।