काठमाडौं- पाकिस्तानको चामल निर्यात क्षेत्रमा गत फेब्रुअरी महिनामा निकै ठूलो गिरावट आएको छ । सरकारले निर्यातकर्ताहरूलाई विभिन्न आर्थिक सहुलियत दिए पनि निर्यातको अवस्था भने खस्किएको हो । सरकारी तथ्याङ्क अनुसार फेब्रुअरी महिनामा चामल निर्यातमा ३५ प्रतिशतभन्दा बढीले कमी आएको छ ।

निर्यातमा आएको यो गिरावटले सरकारको नीतमाथि नै गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । सरकारले कर छुट र अनुदानका लागि करिब १५ अर्ब रुपैयाँ छुट्याएको थियो । यस अन्तर्गत बासमती चामल निर्यातमा ९ प्रतिशतसम्म फिर्ता दिने व्यवस्था थियो ।

तर यस्ता सुविधाहरूले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पाकिस्तानी चामलको उपस्थिति बलियो बनाउन सकेनन् । बरु अनुदानका कारण आन्तरिक बजारमा चामलको मूल्य बढेको र यसले विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न झनै गाह्रो भएको बताइएको छ ।

तथ्याङ्क अनुसार बासमती चामलको निर्यात परिमाण झन्डै २८ प्रतिशतले घटेको छ । अन्य साधारण चामलको आम्दानीमा पनि ४२ प्रतिशतले ह्रास आएको छ । विज्ञहरूका अनुसार चामलको आन्तरिक मूल्य बढ्नु र व्यापारीहरूले मौज्दात जम्मा गरेर राख्नु यसका मुख्य कारण हुन् ।

पाकिस्तानले विगत चार दशकदेखि चामलको गुणस्तर र ब्रान्डिङमा ध्यान दिनुको सट्टा सरकारी लक्ष्य पूरा गर्नमा मात्रै जोड दिँदै आएको छ । निर्यातकर्ताहरूका अनुसार केवल निर्यातमा अनुदान दिएर मात्रै यो समस्या समाधान हुँदैन ।

यसका लागि कृषि उत्पादनको जग नै बलियो हुनुपर्छ । उन्नत बीउ, सिँचाइ सुविधा, सस्तो मल र कम विद्युत् महसुल भए मात्रै किसानको लागत घट्नेछ । उत्पादन लागत घटेपछि मात्रै पाकिस्तानी चामलले विश्व बजारमा अन्य देशसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने विज्ञहरूको सुझाव छ ।