नियमनले रोकेन टिप्पर दुर्घटना, ५ वर्षमा २११ ले गुमाए ज्यान « Khabarhub

नियमनले रोकेन टिप्पर दुर्घटना, ५ वर्षमा २११ ले गुमाए ज्यान



काठमाडौं–‘विस्तारै गए अवश्य पुगिन्छ, हतार गरे भन्न सकिन्न’, यो भनाई निर्माण सामग्री बोकेर सडकमा मनोमानी कुद्ने टिप्परका हकमा भने व्यर्थ छ ।

टिप्परहरु पैसा बटुल्ने दाउमा होडबाजीले बढी दुर्घटना गराउने खतरनाक साधान बनेका छन् । महानगरीय ट्राफिक प्रहरी महाशाखाका प्रमुख एसएसपी भीम ढकालका अनुसार टिप्परका कारण हुने दुर्घटना बढ्दो छ ।

सोमबार काभ्रेपलाञ्चोकको पनौती, मानेश्वरी बसपार्कमा टिप्परले ठक्कर दिँदा खानीखोला गाउँपालिककी २६ वर्षीया जुनीमाया गोले र उनकी ३ वर्षीया छोरी स्मारिकाको मृत्यु भयो ।

बनेपाबाट पनौतीतर्फ जाँदै गरेको बा ५ ख ५४८० नम्बरको टिप्परले ठक्कर दिएको थियो । उपचारको क्रममा उनीहरुको क्रममा मृत्यु भयो ।

घटनाको विरोधमा स्थानीयबासीले प्रदर्शन गरे । स्थिति नियन्त्रणमा लिन प्रहरी गोली चलायो । घटनामा प्रहरी हवल्दारसहित ५ जना घाइते भए । मंगलबार त कफ्र्यु नै लगाउनु पर्‍यो ।

यही चैत १ गते भक्तपुरमा चाँगुनारायण नगरपालिकाको जय ब्रह्मायणी इँटाभट्टामा माटो बोक्ने बा५ख ७९७१ नम्बरको टिप्परको ठक्करबाट १८ महिने शिशिर मोक्तानको ज्यान गयो ।

गत फागुन ६ गते काठमाडौंको शंकरापुर नगरपालिकाको धोला टोलमा टिप्परकै ठक्करले स्थानीय प्रवीण श्रेष्ठको ज्यान गुमाए । उनलाई ना१क ४५६४ नम्बरको टिप्परले ठक्कर दिएको थियो । यो घटनाको दुई साताअघि कलङ्कीको अण्डरपासमा टिप्परकै ठक्करले दुई जनाको ज्यान गएको थियो ।

टिप्पर तथा ट्रकको ठक्करबाट मृत्यु भएका यी घटना नौला होइनन् । महाशाखा प्रमुख एसएसपी ढकालका अनुसार अहिले दिनहुँजसो टिप्परबाट हुने दुर्घटनाको खबर आउँने गरेको छ ।

तथ्याङ्क अनुसार काठमाडौं उपत्यकामा मात्र पछिल्लो ५ वर्षमा टिप्परको ठक्करबाट मृत्यु हुनेको संख्या २ सय ११ पुगेको छ । यो अवधिमा ७ हजार ४५३ वटा टिप्परले दुर्घटना गराएका थिए ।

टिप्पर दुर्घटनाको शृङ्खला

टिप्पर दुर्घटनाको दर प्रत्येक वर्ष बढ्दो अवस्थामा छन् । विगत ५ वर्षदेखिको तथ्यांक हेर्दा ७ हजार ४ सय ५३ टिप्पर दुर्घटना भएका छन् । यी दुर्घटनामा परी २ सय ११ ले ज्यान गुमाएका छन् ।

आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा १ हजार २ सय १० टिप्पर दुर्घटना भएका थिए । जसमा ३६ जनाले ज्यान गुमाए ।

त्यस्तै आर्थिक वर्ष २०७३/७४ मा अघिल्लो वर्षको तुलनामा टिप्पर दुर्घटना बढेर १ हजार ४ सय पुग्यो । यी दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेको संख्या पनि बढेर ६५ पुगेको प्रहरीले उपलब्ध गराएको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

त्यस्तै आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ मा १ हजार ५ सय ८० टिप्पर दुर्घटना भए । यी दुर्घटनामा ४१ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । त्यस्तै २०७५/०७६ मा भएका १ हजार ७ सय ९१ दुर्घटनाबाट ४१ जनाको मृत्यु भएको छ ।

चालू आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ को यो अवधिसम्म १ हजार ४ सय ७२ वटा टिप्पर दुर्घटना भएका छन् । यी दुर्घटनामा २८ जनाले ज्यान गुमाएका छन् ।

ट्राफिक महाशाखाको कमाण्ड सम्हालिसकेका पूर्वएआईजी जयबहादुर चन्दका अनुसार सामान्यतया बाइक र स्कुटर नै टिपरको निसानामा पर्ने गरेका छन् ।

उनका अनुसार होचा र छरितो भएकाले मोटरसाइकल र स्कुटर ससाना ठाउँमा समेत सजिलै छिर्ने भएकाले उनीहरु दुर्घटनाको सिकार बन्छन् ।

यसबाहेक पनि टिप्परबाट धेरै दुर्घटना हुने गरेको छ । चन्द भन्छन्, ‘अहिले त टिप्पर कलियुगको यमराज जस्तै बनेका छन् । कहाँ कति खेर दुर्घटना हुन्छ र कतिले ज्यान गुमाउँछन् पत्तै हुन्न ।’

सडक दुर्घटनामा सबैभन्दा धेरै र दर्दनाक घटना टिप्परका कारण भएको तथ्यले बताउ“छ । पूर्वडीआइजी केशव अधिकारीका अनुसार टिप्पर चालकले पर्याप्त ट्राफिक नियम पालना नगर्ने, तीब्र गतिमा चलाउने र अन्य सवारी साधनको हेलचेक्र्याइँका गर्दा दुर्घटनाको दर बढेको हो ।

महाशाखा प्रमुख एसएसपी ढकालका अनुसार पैदलयात्रीले जेब्राक्रसको प्रयोग नगर्नु, आकाशे पुलमुनिबाटै सडक पार गर्नु तथा मोटरसाइकल चालकहरुको गलत रबैया नै दुर्घटनाका मुख्य कारण देखिएका छन् ।

यसबाहेक रात्रिकालीन टिप्परका लागि गति तोकिए पनि चालकले त्यसको अवमुल्यांन गर्दा दुर्घटना न्यूनीकरण हुन सकेको छैन् ।

यस कारण बढ्दैछ टिप्पर आतंक ?

काठमाडौं उपत्यकामा बेलुका आठ बजेदेखि र बिहान सात बजेअघि मात्रै टिप्पर चलाउन पाउने नियम मापदण्ड तोकिएको डेढ वर्ष भन्दा बढी भएको छ ।

दिनभरि उपत्यकाका सडकमा टिप्परहरु देखिँदैनन् । जब बेलुकी ८ बज्छ तब टिप्परले रिङरोड भित्र प्रवेश पाउ“छन् । एकैपटक आउने टिप्परले सडक नै कब्जा गर्छन् ।

यसरी उपत्यका प्रवेश गर्ने प्रत्येक टिप्परले समान मात्रै भित्र्याउँदैनन् । त्रास र दुर्घटनाका अत्यासलाग्दा सकस पनि सँगै ल्याउँछन् ।

गिट्टी, बालुवा निकासी करबापत जिल्ला समन्वय समितिले कर लिएको तथ्यांक हेर्दा दिनहुँ सरदर ४ हजार बिल काटिन्छन्। अर्थात् राजधानीको भौतिक निर्माणमा आवश्यक कच्चा पदार्थ आपूर्तिका लागि दैनिक ४ हजार टिपर आउजाउ गर्छन्।

टिप्पर तथा ट्रक व्यवसायी समितिका अध्यक्ष यादवलाल श्रेष्ठका अनुसार सामान्यतया टिप्पर ढुंगा, गिट्टी बालुवा लगायतका सामान बढी परिणाममा बोक्न सक्ने गरी बनाइएको हुन्छ ।

टिप्परको खराब पक्ष ‘ग्राउन्ड लेभल’ देख्न नसक्नु हो । सडकमा मोटरसाइकल वा स्कुटर ओभरटेक गरे या अनियन्त्रित रुपमा नजिकै आए दुर्घटना हुने खतरा बढी रहन्छ ।

यस भनाइमा पूर्वडआईजी अधिकारी पनि सहमत छन् । उनी भन्छन्, ‘एउटै दिशामा जाँदा टिपर चालकले आफूभन्दा अगाडिको सवारी साधन देखे पनि आफ्नो मुनि या देब्रेतर्फको सानो सवारी देख्न सक्दैनन् । अझ देब्रेतिरको चक्का समेत लुकिङ ग्लासमा देखिदैन ।’

यसबाहेक लोड भएका बोला भनेको ठाउँमा ब्रेक नलाग्ने समस्या पनि हुन्छ । यसले दुर्घटनाको जोखिम बढी रहन्छ । अधिकारीका अनुसार नीतिगत कमजोरीका कारण समस्या थपिएको छ ।

टिप्परबाट हुने दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि सरकारले प्रयास गरिहेको छ । कहिले रातिमात्र गुड्न दिने त कहिले टाइमकार्ड लागु गर्ने । यी सबै प्रयास प्रभावकारी हुन सकेका छैनन् ।

जानकारहरुका अनुसार, दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि दण्ड जरिवाना सम्बन्धी अहिले भएको व्यवस्था नै संशोधन गर्नुपर्छ । अर्कातिर नियमनकारी निकायको फितलो अनुगमन, चालकमा शिक्षाको कमीजस्ता समस्या पनि छन् । यसतर्फ पनि सबै सरोकारवालाको ध्यान पुग्नुपर्छ ।

प्रकाशित मिति : ५ चैत्र २०७६, बुधबार  १० : ०२ बजे

रविको सत्तास्वार्थले युवा राजनीतिमा निराशा

काठमाडौँ : रवि लामिछानेले गृहमन्त्रालयको दाबी नछाड्दा युवा राजनीतिमा निराशा

मलेसियाका गृहमन्त्री नेपाल भ्रमणमा आउँदै

काठमाडौँ– नेपालको प्रमुख श्रम गन्तव्य मुलुक मलेसियाका गृहमन्त्री सैफुद्दिन नासुसन

च्याउ बिक्रीबाट वार्षिक पाँच लाख आम्दानी 

कञ्चनपुर– शुक्लाफाँटा नगरपालिका-६ कसरौलका २६ वर्षीय वीरबहादुर रानाले कृषि प्राविधिक

गृहमन्त्री कसलाई बनाउने भन्ने निर्णय रास्वपाकै हो : ओली

विराटनगर – नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले राष्ट्रिय स्वतन्त्र

कांग्रेसले राष्ट्रियसभाको उपाध्यक्ष निर्वाचनका लागि छलफल गर्ने

काठमाडौँ– प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले राष्ट्रियसभाको उपाध्यक्षको निर्वाचनका सन्दर्भमा