सरकार ! संवेदना हराउँदै गएको हो ? « Khabarhub

सरकार ! संवेदना हराउँदै गएको हो ?


११ जेठ २०७७, आइतबार  

पढ्न लाग्ने समय : 4 मिनेट


0
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

मुलुक अहिले कोरोना भाइरस संक्रमण (कोभिड–१९) को कहरले आक्रान्त छ । विश्व नै यसबाट हायलकायल भएको छ । अमूल्य भनिएको मानिसको जीवन सस्तो भएर कौडी बराबर भएको छ । आज चारैतिर मृत्युको खबरको साम्राज्य छ । बाँचेको मानिस यही समाचार सुन्न आतुर छ । शुभ खबरबाट दिनको शुभारम्भ गर्ने चाहना ध्वस्त भएको छ ।

एकाबिहानैदेखिको संक्रमण र मृत्यु संख्याको खबरले जाँगर शिथिल हुन पुग्छ । आर्थिक क्रियाकलाप सबै ठप्प छ । सरकार लकडाउन थपेको थप्यै छ । विपन्न र गरिब जनताको जीवन भोक र अभावले जर्जर बन्न थालको छ ।

कोरोना भाइरस महामारीको रोकथाम र नियन्त्रण गर्ने प्रभावकारी उपायमध्ये लकडाउन पनि एक हो भन्ने कुरा विश्वका विभिन्न देशको अनुभवले प्रष्ट पारिसकेको छ । सुविधा र स्वास्थ्य सेवाले सम्पन्न मानिएका सर्वशक्तिशाली देशसमेत कोरोनासँग हैरान छन् । युद्ध त जारी छ, विजय हासिल हुन होला । आशा गरौँ, विजयको कामना गरौँ ।

लकडाउन पालना र सुरक्षाका सबै उपायहरू अवलम्बन गर्नु नागरिकको कर्तव्य हो । यो अहिलेको अनिवार्य आवश्यकता हो । सरकारका काम कारबाहीबाट उत्साह जाग्न सकेको छैन । लकडाउन व्यवस्थापन र स्वास्थ्य सेवा विस्तारमा सरकार निकै कमजोर देखिएको छ ।

जानकारहरूका अनुसार नेपाल कोरोना भाइरस संक्रमणको तेस्रो चरणमा प्रवेश गरेको छ । संक्रमण समुदायस्तरमा देखिन थालेको छ । एकातिर नेपालमा देखिएको भाइरस अन्य मुलुकजस्तो कडा होइन भनेर भ्रम फैलिन थालेको छ । अर्कातिर हट्टाकट्टा युवक मृत्युको शिकार भएका छन् । उपचार सेवा राम्रो मानिएका देशमा पनि मृत्यु बढेको बढ्यै छ । उपचारमा संलग्न स्वास्थ्यकर्मीहरू संक्रमित भएका छन् ।

संक्रमितमध्ये एक तिहाईभन्दा बढी मानिस उपचारबाट निको भएर घर फर्किएका छन् । अरू उपचारको क्रममा छन् । विश्वमा संक्रमतिको संख्यामा मृत्युदर सरदर छ प्रतिशत देखिएको छ ।

नेपालमा पहिलो संक्रमित भेटिएको दिनदेखि नै विश्वका विभिन्न मुलुकबाट नेपालले पाठ सिक्ने धेरै ठाउँ थियो । कोरोना भाइरस चीनको वुहानबाट अर्को देश पुग्नासाथ सरकार सचेत भएर तयारी सुरु गर्न सक्यो । समय पनि थियो । त्यो समयमा हामी कति तयारीमा जुट्न सक्यौँ त भनेर पछाडि फर्किने हो भने निराशामात्रै हात लाग्छ ।

जब मानिस अप्ठ्यारो अवस्थामा पर्छ, उसलाई आमा र मातृभूमिकै झझल्कोले पिरोल्छ । यो संवेदना सरकारले बुझ्न जरुरी छ । आफ्नो खर्चमा आउन सक्नेका लागि सरकारले जहाज पठाउने प्रबन्ध अवश्य गर्न सक्छ । यसो गर्दा नफर्की नहुने अवस्थामा रहेकोलाई ठूलो राहत हुन सक्छ । देशमा क्वारेन्टाइन, परीक्षण र उपचारको तदनुकूल प्रबन्ध गर्न सरकार अधिकतम क्षमतामा जुट्नुपर्ने हो ।

वुहानबाट विद्यार्थीहरू ल्याउँदा भक्तपुरको खरिपाटीमा बनाइएको क्वारेन्टाइन र अहिलेका क्वारेन्टइनको तुलना कस्तो होला ! क्वारेन्टाइन बास अनिवार्य बनाउनुपर्छ, यसमा फरक मत आवश्यक पर्दैन तर क्वारेन्टाइनको न्युनतम सुविधा कति हो भन्ने थाहा हुनुपर्छ । कागजमा लेखिएको मापदण्डमात्रैले त काम गरेन भन्ने प्रष्ट भइसक्यो ।

सरकारी मापदण्डले काम गरेको भए क्वारेन्टाइनमा एम्बुलेन्स नपाएर कसैको मृत्यु हुने थिएन । क्वारेन्टाइबाट युवकहरू भाग्ने थिएनन् । हो, व्यवस्थापन सहज छैन तर असहजताको व्यवस्थापन गर्न शासन प्रणालीका तीन वटै तह कम्मर कसेर लाग्नुपर्ने होइन र !

स्कुल र मदरसालाई क्वारेन्टाइन भन्दैमा हुने होइन भन्ने कहिले थाहा पाउने हाम्रो प्रणालीले ? क्वारेन्टाइनहरुरू हेलाका स्थल भएका छन् । क्वारेन्टाइनमा बस्नेको आत्मसम्मानमा चोट पुगेको छ । चरम अव्यवस्थाका कारणले यस्तो अवस्था उत्पन्न भएको हो । क्वारेन्टाइनमा खानबस्नको न्युनतम उचित सुविधा हुनुपर्ने हो । क्वारेन्टाइनको कोही व्यक्ति पक्कै संक्रमित छ भन्ने सोचेर अर्कोलाई सार्दैन भन्ने सुनिश्चत गर्नु पर्ने हो ।

डा. गोविन्द केसीले निजी मेडिकल कलेजहरूको दादागिरीविरुद्ध धावा बोलिरहे । अनशन गरिरहे । उनले ज्यानको जोखिम त्यसै उठाएका थिएनन् । निजी क्षेत्रको नाफामुखी र शहरकेन्द्रित प्रवृत्तिका विरुद्ध उनको कदमको महत्व यति वेला प्रष्ट भएको छ ।

आज जुन रोगको बिरामी भए पनि उपचार नपाउने स्थिति भएको छ । नत्र, भेन्टिलेटर नपाएको निहुँमा सुत्केरीको ज्यान त्यति छिटै अवश्य जाने थिएन । दुर्गम पहाडबाट हेलिकोप्टरमा ल्याइएकी सुत्केरीले संघीय राजधानीका यति धेरै अस्पतालमा एउटै पनि भेन्टिलेटर पाइनन् ।

आज सोध्नै पर्ने भएको छ, सरकारसँग कतै कुनै संवेदनशीलता छ कि छैन ? कोरोना संक्रमणको शंका गरेरै पनि गम्भीर अवस्थाको बिरामीले तत्कालै उपचार सेवा पाउने व्यवस्था किन हुन नसकेको हो ?

परिस्थिति जटिल बन्दै गएको छ । प्रवासी नेपालीको जीवन झनै कष्टप्रद भएको छ । उनीहरू आफ्नै भूमिमा फर्किन चाहन्छन् । सरकार फर्काउन चाहँदैन । आफ्नो जन्मभूमि सबैलाई प्यारो लाग्छ । रामायणका नायक राम स्वर्णजडित लंका विजय गरेर पनि ‘जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी’ भनेर अयोध्या फर्केका थिए ।

विपद्पूर्वको तयारीमा हामी पटकपटक चुकेका छौँ । भूकम्पले पनि ठूलो पाठ सिकाएर गयो तर शिक्षाको प्रयोग शुन्य नै छ । अझै पनि हाम्रो सरकारले व्यवस्थापन प्रणाली सच्याउन सकेन भने ठूलो मूल्य चुकाउनु पर्ने हुन सक्छ ।

जब मानिस अप्ठ्यारो अवस्थामा पर्छ, उसलाई आमा र मातृभूमिकै झझल्कोले पिरोल्छ । यो संवेदना सरकारले बुझ्न जरुरी छ । आफ्नो खर्चमा आउन सक्नेका लागि सरकारले जहाज पठाउने प्रबन्ध अवश्य गर्न सक्छ । यसो गर्दा नफर्की नहुने अवस्थामा रहेकोलाई ठूलो राहत हुन सक्छ । देशमा क्वारेन्टाइन, परीक्षण र उपचारको तदनुकूल प्रबन्ध गर्न सरकार अधिकतम क्षमतामा जुट्नुपर्ने हो ।

यता हजारौँ नेपाली भारतमा अलपत्र परेका छन् । उनीहरूलाई भारत सरकारले खुरुखुर नेपाल पठाउन थालेको छ । खुला सीमानाका कारण लुकिछिपी आउनेहरू पनि धेरै छन् । भारतबाट आउनेमा कोरोना संक्रमण बढी देखिएको जगजाहेरै छ । बाँकी सबैलाई ल्याउनु पर्ने दायित्व छँदैछ । आजसम्म हजारौँको संख्यामा क्वारेन्टाइन, आइसोलेसन वार्ड र भेन्टिलेटर तयार हुनुपर्ने हो । सरकारको कार्यशैली हेर्दा महामारी नै पर्खेको हो कि भनेर शंका गर्ने ठाउँ छ ।

यही जेठ १५ गते सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०७७/७८ को बजेट संसदमा पेश गर्दैछ । कोरोना भाइरसका कारण बजेटमामाथि अनिवार्य खर्चका लागि स्रोत जुटाउनु पर्ने ठूलो दबाब छ । स्वदेशमा रोजगारीका अवसर सृजना गर्नु र कृषिमा युवाजनशक्तिको आकर्षण बढाउनु चुनौतीपूर्ण काम छ । यो सरकारले यस्ता चुनौती सामना गर्ने सामथ्र्य राख्नै पर्छ । तबमात्र सरकारको अभिभावकत्वको महसुस हुनेछ ।

यही बेला छिमेकी मुलुक भारतसँग बढेको सीमा विवादले अर्को चुनौती थपेको छ । सत्तारुढ दलभित्र विग्रहको अवस्था छ । भारतसँगको विवाद समाधान गर्न सरकारमा कूटनीतिक चातुर्य चाहिएको छ । यस्तो समयमा सञ्चारजगतको भूमिका जिम्मेवारपूर्ण हुन उत्तिकै आवश्यक छ ।

विपद्पूर्वको तयारीमा हामी पटकपटक चुकेका छौँ । भूकम्पले पनि ठूलो पाठ सिकाएर गयो तर शिक्षाको प्रयोग शुन्य नै छ । अझै पनि हाम्रो सरकारले व्यवस्थापन प्रणाली सच्याउन सकेन भने ठूलो मूल्य चुकाउनु पर्ने हुन सक्छ ।

महामारी विरुद्ध एकजुट भएर अघि बढौँ । आफू बचौँ, अरूलाई बचाऔँ । जय देश ।

प्रकाशित मिति : ११ जेठ २०७७, आइतबार  १२ : १० बजे

सेयर बजारमा १५.७४ अंकको गिरावट 

काठमाडौं– साताको तेस्रो कारोबार दिन मंगलबार पनि सेयर बजार घटेको

पोखरा विमान दुर्घटना : छ जनाको ‘डिएनए’ परीक्षण सुरु

काठमाडौँ– पोखरा विमान दुर्घटनामा मृत्यु भएकामध्ये छ जनाको शव पहिचान

कांग्रेसले प्रस्ताव गरेको व्यक्ति राष्ट्रपति बन्ने महामन्त्री शर्माको दाबी 

फिक्कल– नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माले कांग्रेसले प्रस्ताव गरेको व्यक्ति

गृहको नेतृत्वबारे निर्णय गर्न फैसलाको पूर्णपाठ पर्खिँदै प्रधानमन्त्री 

काठमाडौं- प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले रवि लामिछानेको नागरिकतासम्बन्धी मुद्दाको सर्वोच्च

राजस्व परिचालनमा धेरै पछाडि छौँ : अर्थमन्त्री 

काभ्रेपलाञ्चोक– उपप्रधानमन्त्री एवं अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले चालु आर्थिक वर्षमा राजस्व