‘खगेन्द्र’ र ‘रुद्रकली’लाई यसरी पुर्‍याइनेछ कतार | Khabarhub Khabarhub

‘खगेन्द्र’ र ‘रुद्रकली’लाई यसरी पुर्‍याइनेछ कतार

दुबै हात्ती कतारले वातानुकूलित कक्षमा राख्ने


१३ बैशाख २०८१, बिहीबार  

पढ्न लाग्ने समय : 3 मिनेट


210
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

तस्बिरः कृष्ण आचार्य/रासस

काठमाडौं – कतारका अमिर शेख तमिम बिन हमाद अल थानी राजकीय भ्रमण क्रममा नेपाल आउँदा सरकारले दुईवटा हात्ती उपहार दिने घोषणा गर्‍यो । नेपालले पहिलोपटक हात्ती उपहार दिन लागेको हो ।

दुर्लभ वन्यजन्यु तथा वनस्पतिको व्यापार महासन्धि (साइटिस) का प्रकृया पूरा गरेपछि नेपालले चितवन राष्ट्रिय निकुञ्‍जमा रहेका भाले छावा खगेन्द्रप्रसाद र पोथी छावा रुद्रकलीलाई कतारको जिम्मा लगाउनेछ ।

नेपाल र कतार दुवै मुलुक साइटिस अभिसन्धिका पक्षधर मुलुक हुन्‌ । वन तथा वातावरण मन्त्रालयका अनुसार साइटिस मुख्यालयले अनुमतिपत्र दिएपछिमात्र चितवनबाट खगेन्द्र र रुद्रकलीलाई दोहा पुर्‍याउन सकिनेछ ।

२०७६ साल माघमा जन्मिएका खगेन्द्रलाई आमा कोसीकलीले जन्म दिएकी हुन् । पाँच वर्षदेखि उनलाई माउते जदुसिंह थारुले हुर्काइरहेका छन् ।

खगेन्द्र हात्ती प्रजनन् तथा तालिम केन्द्रमा पर्यटकको आकर्षणको केन्द्रमध्ये एक हुन् । उनले पर्यटकलाई फूलमाला लगाएर आर्शिवाद दिनुका साथै नमस्कार र ढोगसमेत गर्छन् ।

त्यस्तै, चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको सौराह सेक्टर कार्यालयको हात्तीसारमा रहेकी रुद्रकली पनि साढे पाँच वर्षकी भइन् । उनलाई पूजाकलीले जन्म दिएकी हुन् । उनी जन्मिएको ३ महिनामै आमाको मृत्यु भएपछि टुहुरी भइन् ।

उनलाई आमाको अभावमा असहज नहोस् भनेर दुई माउते राखिएको छ । विजयदास थारु र रामदत्त चौधरीले उनलाई निकै माया गरेर हुर्काएका हुन् ।

खगेन्द्र र रुद्रकली उस्तै उमेरका छन् । रुद्रकलाले सानै उमेरमा धेरै कुरा सिकिसकेकी उनका माउतेहरु बताउँछन् । भन्छन्, ‘उनी निकै निडर स्वभावकी छिन्, गैँडा र बाघसँग पनि डराउँदिनन् ।’ साथै, उनी निकै इमान्दार रहेको र भनेको मान्ने माउते बताउँछन् ।

दुवैजना स्वस्थ्य, इमान्दार, निपूर्ण र राम्रो स्वभाव भएकाले विदेशमा पनि सहज रूपमा बस्न सक्ने उनीहरुको भनाइ छ । गत वर्षको तालिममा उनीहरू दुवै उत्कृष्ट भएका थिए । अब उनीहरुलाई पर्यटकले देख्न पाउने छैनन् । नेपाल सरकारले कतारका राजालाई हात्ती उपहार दिने निर्णय गरेसँगै उनीहरूको कतार यात्रा लगभग निश्चित भएको हो ।

चितवन पनि गर्मी ठाउँ हो । कतारको तुलनामा चितवन निकै शीतल छ । तर यी हात्ती गर्मीमा पनि बाँच्न सक्छन्‌  

उपहारमा राम्रो हात्ती दिने सरकारको आदेश अनुसार उनी रोजाइमा परेका हुन् । सरकारले खगेन्द्र र रुद्रकलीसँगै माउतेहरूलाई पनि कतार पठाउने तयारी गरेको छ ।

संरक्षण कूटनीतिमा जोड दिँदै नेपालले कतारलाई हात्ती उपहार दिन लागेको वन तथा वातावरण मन्त्रालयले जनाएको छ । हात्तीलाई कसरी स्याहार गर्ने भन्ने सम्बन्धमा बुझ्न कतारी अधिकारी पनि नेपाल आइसकेका छन् । नेपाली अधिकारीहरूले पनि खगेन्द्र र रुद्रकलीलाई राखिने दोहा चिडियाखाना अवलोकन गरिसकेका छन्‌ ।

कतारसम्म कसरी पुर्‍याइन्छ हात्ती ?

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत डिलबहादुर पुर्जा पुनका अनुसार चितवनदेखि कतारसम्म हात्ती लैजान सबैभन्दा पहिले विशेष खोर बनाइन्छ । उक्त खोरमा हात्तीलाई राखेर ट्रकमा चढाइन्छ । खगेन्द्र र रुद्रकली तालिमप्राप्त भएकाले आफैँ गाडीमा चढ्न सक्छन्‌ ।

खगेन्द्रको तौल ११ सय ९० केजी छ । रुद्रकली १२ सय केजी छिन्‌  । हात्तीलाई जहाजमा पनि ट्रकमै झैं राखिन्छ  

स्थानान्तरण गर्दा गैँडा र बाघलाई जस्तो हात्तीलाई बेहोस बनाउनुपर्दैन । जङ्गली नभई मानिसले स्याहार गरेको हात्ती दिन लागिएकाले उनीहरूलाई अन्य स्थिति ननिम्तिए सामान्य अवस्थामै दोहा पुर्‍याइनेछ ।

तर खगेन्द्र र रुद्रकली केही ठूला भइसकेकाले उनीहरूलाई राख्ने खोर केही साँघुरो हुनेछ । कतार पुर्‍याएर खोर नखोलुञ्‍जेल उनीहरू खासै चल्न चट्पटाउन पाउने छैनन्‌ । तर माउते उनीहरूसँगै हुन्छन्‌ । ढुवानीको अवस्थाअनुसार माउतेले उनीहरूलाई बेला–बेलामा फकाउँदै र फुलाउँदै कतार पुर्‍याउनेछन्‌ । खगेन्द्र र रुद्रकलीले माउतेले भनेको खुरुक्क मान्छन् । मानिससँगको सम्बन्धमा खगेन्द्र र रुद्रकली सबैभन्दा उत्कृष्ट हुन्‌।

हात्तीलाई जहाजमा पनि ट्रकमै झैं राखिन्छ । हात्तीलाई पहिले खोरमा राखिन्छ, त्यसपछि कार्गो जहाजमा चढाइन्छ । चितवनबाट सडकमार्गबाट काठमाडौं पुर्‍याउँदा जति समय लाग्छ – काठमाडौंबाट जहाजमा राखेर दोहा पुर्‍याउँदा त्यो भन्दा कम समय लाग्छ ।

खगेन्द्रको तौल ११ सय ९० केजी छ । रुद्रकली १२ सय केजी छिन्‌ । नेपालमा रहेका ‘एसियाटिक’ हात्तीको उमेर ७० देखि ८० वर्ष अनुमान गरिन्छ । यस हिसाबले पनि खगेन्द्र र रुद्रकली अबको कम्तिमा ६५ वर्षसम्म दोहामा पर्यटकको आकर्षण बनिरहनेछन्‌ ।

चितवन पनि गर्मी ठाउँ हो । कतारको तुलनामा चितवन निकै शीतल छ । तर यी हात्ती गर्मीमा पनि बाँच्न सक्छन्‌ । सम्पन्न राष्ट्र कतारसँग हात्तीलाई सन्तुलित वातावरण बनाउन पर्याप्त स्रोतसाधन रहेकाले खगेन्द्र र रुद्रकलीलाई खासै गाह्रो पर्ने छैन ।

कतारले हिमालमा पाइने वन्यजन्तु समेत वातानुकूलित कक्ष तयार गरी राखिरहेको छ । चितवनमा हुर्केका हात्तीका लागि पनि उनीहरूले उचित वातावरण दिनेमा आफूहरू ढुक्क रहेको संरक्षण अधिकृत पुनले बताए ।

हालसम्म उपहारमा ४७ वन्यजन्तु

नेपालले हालसम्म विभिन्न देशहरूलाई ४७ वटा वन्यजन्तु तथा अखेटोपहार दिइसकेको छ । १२० वटा घडियाल र मगरगोहीको अण्डा पनि उपहार पठाएको छ । उपहारमा २६ वटा गैंडा पठाइसकेको नेपालले हात्ती भने पहिलोपटक दिन लागेको हो ।

राष्ट्रिय प्रकृति संरक्षण कोषका सदस्य-सचिव शरद अधिकारीले कतारी राजाले नेपालबाट तत्कालै हात्ती नपाउने बताए । ‘नेपाल सरकारले हात्ती उपहार दिने निर्णय गरेको हो, तर भोलि नै दिएर पठाउने भनेको होइन,’ उनले भने ।

‘राजालाई हात्ती उपहार दिने कागज दिइएको छ । हात्ती दिएर पठाउने मिति तय भैसकेको छैन ।’ मिति तय भैसकेपछि चितवनबाट हात्ती ल्याएर केही समय काठमाडौंमा राख्नुपर्ने उनले बताए ।

जनावरलाई एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा लैजादा तर्सिन्छन् । नयाँ ठाउँलाई पनि उनीहरुले सहज मान्दै गएपछि बल्ल अर्को नयाँ ठाउँमा स्थानान्तरण गर्नुपर्ने हुदाँ हात्ती केही दिन काठमाडौंमा रहने अधिकारीको भनाइ छ ।

प्रकाशित मिति : १३ बैशाख २०८१, बिहीबार  ५ : ४८ बजे

भारी वर्षा र बाढीका कारण फ्लोरिडामा आपतकाल घोषणा

काठमाडौं– लगातार भारी वर्षा भएपछि अमेरिकाको फ्लोरिडा आपतकाल घोषणा गरिएको

देशकै तेस्रो ठूलो विद्युत सबस्टेशनको उद्घाटन आज, प्रधानमन्त्री हेटौंडा जाँदै 

काठमाडौं– हेटौँडामा नवनिर्मित देशकै ठूलो विद्युत् सबस्टेसनको औपचारिक उद्घाटन आज

विश्वकप क्रिकेट : पिएनजीले अफगानिस्तानलाई दियो ९६ रनको चुनौती

काठमाडौं – आईसीसी टी-२० विश्वकप क्रिकेट अन्तर्गत समूह ‘सी’को खेलमा

सडक बनेको १८ वर्षपछि स्तरोन्नति

म्याग्दी– बेनी नगरपालिका-६ डाँडाबारीमा सडक निर्माण भएको १८ वर्षपछि कालोपत्र

मधेश प्रदेशमा मनसुनको सामान्य प्रभाव : यस्तो छ आजको मौसम पूर्वानुमान

काठमाडौं – मधेस प्रदेशमा मनसुनको सामान्य प्रभाव देखिन थालेको मौसमविद्ले