मानसिक स्वास्थ्य समस्या सरकारको प्राथमिकतामा परेन : डा. शर्मा | Khabarhub Khabarhub

मानसिक स्वास्थ्य समस्या सरकारको प्राथमिकतामा परेन : डा. शर्मा


१५ जेठ २०८१, मंगलबार  

पढ्न लाग्ने समय : 2 मिनेट


21
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

काठमाडौंमानसिक स्वास्थ्य विशेषज्ञ डा. विश्वबन्धु शर्माले नेपालमा करिब २५ प्रतिशत जनसंख्या कुनै न कुनै रूपमा मानसिक अस्वस्थ रहेको बताएका छन् ।

सोमबार काठमाडौँ स्थित ग्रामिण स्वास्थ्य र शिक्षा गुठीद्धारा आयोजित “मानसिक स्वास्थ सवाल र सम्भावना– आम संचारको भूमिका” बारे छलफल कार्यक्रममा डा.शर्माले पछिल्लो समय घर परिवार र विद्यालयमा नै बालबालिकामैत्री व्यवहार नहुँदा किशोरावस्थामा यो समस्या झनै बढिरहेको उनले बताए । मानसिक रूपमा स्वस्थ रहन खानपान, निद्रा र दैनिक क्रियाकलापमा विशेष ध्यान र्पुयाउनुपर्ने डा. शर्माको भनाइ छ ।

उनले आफ्नो ४० वर्षको मानसिक स्वास्थ्य सेवा उपचारको अनुभवमा यो समस्यालाई पनि नसर्ने रोगको परिभाषा दिई उपचारका क्षेत्रमा प्राथमिकता दिनुपर्ने बताए । डा.शर्माले विश्वमा नसर्ने रोग क्यान्सर, मुटु, मृगौला लगायतका क्षेत्रलाई स्वास्थ्य उपचारका बिषयलाई निकै प्राथमिकता दिईएको छ तर नेपालमा मानसिक स्वास्थ्य समस्यालाई शुरुको चरण देखि जटिल अवस्थामा पुग्दा सम्म पनि सरकारको प्राथमिकताको लिष्टमा राखेको छैन ।

यदि समयमै उपचार गर्न सके मानसिक स्वास्थ्य समस्याबाट धेरै मानिसले छुटकारा पाई दैनिक जीवन यापन सहज हुने भएकोले यसलाई सरकारले प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए । उनले भने म सन् १९७९ सालमा मानसिक स्वास्थ्य उपचारका विषयमा अध्ययन गर्दा यो विषय सरकारको प्राथमिकता मै थिएन । “१९८२ सालबाट नेपालको वीर अस्पतालको एउटा कोठाबाट मानसिक स्वास्थ्य सेवा सुरु गर्दाको अवस्थामा कुकुरले टोक्यो भने मानसिक अस्पतालमा उपचार गर्न आउँथे” अहिले स्वास्थ्य सेवामा धेरै परिवर्तन आएको छ । मानसिक स्वास्थ्यलाई जनमानसले सही तरिकाले बुझ्ने भएका छन् भने ।

मानसिक स्वास्थ्यको बिषयलाई आम संचार माध्यमबाट सन्देश फैलाउँनका लागि यस्ता छलफल कार्यक्रम महत्वपूर्ण हुने डा.शर्माले “ बताए । ” उनले शुरुका दिनमा मानसिक अस्पतालमा स्रोत, साधन, जनशक्ति, प्रचार प्रसारका माध्यम अहिले जस्तो थिएनन् । सरकारको कार्यक्रममा पनि मानसिक स्वास्थ्य उपचारले प्राथमिकता पाएकै थिएन । जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने कार्यक्रम पनि छदै थिएन ।

जब नेपालमा नीजि क्षेत्रका संचार माध्यमहरुको बिकास भयो त्यसपछि मात्र मानसिक स्वास्थ्य समस्याका बारेमा प्रचार प्रसार भयो र मानिसले उपचार गरे निको हुन्छ भन्ने बुझे र अस्पताल र चिकित्सकको खोजी गर्न थालेको उनको बुझाई छ । ज्येष्ठ नागरिकलाई पछिल्लो समय एक्लोपनले पनि डिप्रेसन, मानसिक स्वास्थ्य समस्या बढ्दो छ ।

त्यसैगरि बालबालिकाहरुलाई सामाजिक सञ्जाल, ग्याजेट, मोबाईल, इन्टरनेट लगायको अधिक प्रयोगले अनिन्द्रा बढ्ने र अनलाईनमा गेम खेल्ने, जुवातास खेल्ने, आफ्नो तहभन्दा माथिको फिल्महरु हेर्ने, अश्लिल फिल्म हेर्ने र त्यसको दुरुपयोग गर्दा विद्यालय तहमै बालबालिकाहरु यौन शोषण जस्ता घटनाको सिकार हुँदा मानसिक समस्या बढ्दो क्रममा छ । यसका साथै आफ्नै परिवार, नातागोता र परिचितहरूबाट पनि बालबालिकाको यौनशोषण हुने गरेको पाईएकोले यस्ता घटनाप्रति परिवार जबाफदेही हुनुपर्छ डा. शर्मा भन्छन् ।

सोही कार्यक्रममा जनस्वास्थ्यविज्ञ डा.अरुणा उप्रेतिले खानपान र मानसिक स्वास्थ्यको गहिरो सम्बन्ध रहेको एउटामा समस्या हुँदा अर्कोलाई असर पर्ने भएकाले खानपान र जीवनशैलीप्रति सजक हुन आग्रह गरिन् । वर्तमान परिस्थितमा बालबालिकालाई जंकफुड लगायतका बजारिया खाना खुवाउनु भन्दा घरमै बनाएका खाना खुवाउनुपर्ने कुरामा जोड दिइन् ।

 

प्रकाशित मिति : १५ जेठ २०८१, मंगलबार  १२ : २१ बजे

पाँच महिनाअघि इन्गेजमेन्ट गरेकी प्रेमिकाले बेवास्ता गरेपछि तनावमा थिए अजित

काठमाडौं- संघीय संसद् भवन परिसरमा आफैंले बोक्ने राइफलबाट गोली हानेर

धनुषामा काठसहित ट्याक्टर नियन्त्रण

धनुषा– धनुषा जिल्लाको जनकपुर उपमहानगरपालिका–१४ स्थित मुजेलियाबाट असार ५ गते

प्रतिपक्षले बहिष्कार गरेपछि कोशी प्रदेशसभा स्थगीत

विराटनगर– कोशी प्रदेशसभाको पाँचौँ अधिवेशनको १०औँ बैठक प्रमुख प्रतिपक्ष दल

कुमारी बैंक र पशुपति रिक्रियसनबीच सम्झौता

काठमाडौं– कुमारी बैंक लिमिटेड र पशुपति रिक्रियसन प्राली (उप्स)बीच सम्झौता

संसद्‍का आन्दोलित कर्मचारीले सभामुखको मात्रै अनुहार देखाइरहेपछि…

काठमाडौं- केही दिनदेखि निरन्तर आन्दोलित संघीय संसद् सचिवालयका कर्मचारीहरूले बुधबार