भारतीय टेलिभिजनको इतिहासमा एक यस्तो पात्र छन्, जसको एक मुस्कान, एक दृष्टि घुमाउने तरिका, अनि एक वाक्य-स्मरण हुँदै गर्दा आज पनि दर्शकलाई झसंग पार्दछ। त्यो पात्र हो शकुनी मामा, अनि ती कलाकार हुन् गुफी पेंटल-एक जानीमानी अभिनेता, निर्देशक र शिक्षक जसले अभिनयको माध्यमबाट पुस्तौं पुस्ताको मन जितिरहेको छ।

गुफी पेंटलको जन्म सन् १९४४ को अक्टोबर ४ मा लाहोरमा भएको थियो। त्यो समय भारत–पाकिस्तान विभाजन अघिको काल थियो। उनी एक सामान्य सिख परिवारमा हुर्किए-जहाँ चलचित्रको संसार केवल सपना जस्तै थियो। उनको वास्तविकता चाहिँ फरक थियो-उनी मिस्त्री इन्जिनियर थिए। अनि जब राष्ट्रलाई आवश्यकता पर्‍यो, उनी बन्दुक बोकेर १९६२ को भारत–चीन युद्धमा सेनामा भर्ती भए। तर त्यो युद्धक्षेत्रमा पनि उनले अभिनय गर्न छोडेनन्-रातिको समयमा रामलीलामा ‘सीता’ बन्ने उनको अचम्मको यात्रा यत्तिकै सुरु भयो।

युद्धपछि उनले फिल्म नगरी मुम्बईको बाटो समाते। सुरुमा मोडलिङ गरे, पछि क्यामेरा पछाडि काम गर्न थाले। उनले चर्चित निर्देशकसँग सहायक निर्देशकको रूपमा काम गरे। तर नियतिको योजना अझै चकित बनाउने खालको थियो—महाभारत जस्तो ऐतिहासिक धारावाहिकको ‘कास्टिङ डाइरेक्टर’ हुँदा, जब ‘शकुनी’को लागि उपयुक्त पात्र भेटिएन, बी. आर. चोपडाले उनलाई नै भूमिका गर्न आदेश दिए। बाँकी त इतिहास नै भयो। टेलिभिजन स्क्रिनमा गुफी पेंटल ‘शकुनी’ भएर यति प्रबल देखिए कि दर्शकले उनी वास्तवमै त्यही व्यक्ति हुन् भन्ने विश्वास गर्न थाले।

उनको बोलीको शैली, कुटिल हाँसो र मानसिक युद्धमा निपुण अभिनय आज पनि दर्शकको स्मृतिमा अमिट छ। उनले शकुनीकै भेषमा रहेर एक समय ‘सहारा समय’ टेलिभिजनमा राजनीतिक बहस चलाएका थिए, जुन दर्शकहरूले निकै रुचाएका थिए।

चलचित्र क्षेत्रमै पनि उनले रफू चक्कर, सुगन्ध, देस-परदेस, दावा, गूम, सम्राट एन्डको जस्ता फिल्ममा अभिनय गरे। यिनै क्रममा उनले धार्मिक फिल्म श्री चैतन्य महाप्रभु पनि निर्देशन गरे, जुन उनको गहिरो आध्यात्मिक पक्ष देखाउने उदाहरण थियो।

टेलिभिजनमा ओम् नमः शिवाय, सीआईडी, कानून, राधाकृष्ण, द्वारकाधीश जस्ता धारावाहिकमा पनि उनी विविध भूमिकामा देखिए। अभिनय मात्र होइन, उनले नयाँ पुस्तालाई अभिनय सिकाउन सन् २०१० मा पंकज धीरले स्थापना गरेको ‘अभिनय एक्टिंग एकेडेमी’मा प्रमुख प्रशिक्षकको भूमिका समेत निभाए।

तर यो चम्किलो यात्रा निःशुल्क थिएन। उनका व्यक्तिगत जीवनमा पीडा पनि थियो। उनकी पत्नी रेखाको सन् १९९३ मा हृदयाघातका कारण निधन भयो। त्यसपछि उनले आफ्नो परिवार र अभिनयलाई जीवनको आधार बनाए। उनका छोरा ह्यारी पेंटल र भाइ पेंटल (कंवरजीत) दुवै चलचित्र क्षेत्रमा सफल छन्।

सन् २०२३ जुन ५ मा, गुफी पेंटलले यो संसार छाडे। मुम्बईको एक अस्पतालमा उनले शान्तपूर्वक अन्तिम सास फेरे। मिर्गौला र हृदयसम्बन्धी समस्याबाट पीडित थिए । ७८ वर्षको उमेरमा हामीले एउटा यस्ता कलाकार गुमायौं, जसले पर्दाभित्र र पर्दापछाडि दुवैतिर अपूर्व योगदान दिए।