काठमाडौं– नेवार समुदायले देशभर गाईजात्रा पर्व मनाइरहेका छन् । भाद्र कृष्ण प्रतिपदादेखि अष्टमीसम्म आठ दिन मनाइने परम्परागत सांस्कृतिक पर्व ‘गाईजात्रा’ आइतबार काठमाडौँ उपत्यकासहित देशभर धुमधामसँग मनाइँदैछ ।

यस पर्वमा बितेको एक वर्षभित्र निधन भएका आफन्तहरूको सम्झनामा गाई वा गाईको भेषमा सजिएका मानिसलाई नगर परिक्रमा गराइन्छ । यस क्रममा उनीहरूलाई दूध, फलफूल, रोटी, चिउरा, दही, अन्न र द्रव्य दिने गरिन्छ ।

काठमाडौंको वसन्तपुरमा पनि आइतबार गाईजात्रा पर्व मनाइँदैछ । धार्मिक किंवदन्ती अनुसार यसरी नगर परिक्रमा गर्नाले दिवङ्गत आत्माले गाईको पुच्छर समातेर वैतर्णी पार गर्ने विश्वास छ ।

राजा प्रताप मल्लले पुत्र शोकले विह्वल रानीलाई दुनियाँले पनि यस्तै दुःख भोग्ने गरेको भनेर देखाउन गाईजात्रा थाले‍को बताइन्छ ।

रानीको मन शान्त नहुँदा उनले विभिन्न प्रहसन र व्यङ्ग्यपूर्ण प्रस्तुतिका लागि आदेश दिएकाले हास्यव्यङ्ग्यको परम्परा चलनमा आएको जनश्रुति पाइन्छ। प्रताप मल्लको पालादेखि हनुमान ढोका दरबार हुँदै गाईजात्रा लैजाने परम्परा कायमै छ ।