काठमाडौं– उमेरले होइन, इच्छाशक्तिले मानिसलाई सफलताको शिखरसम्म पुर्‍याउँछ । बुढ्यौली उमेरमा स्मरणशक्ति कमजोर हुन्छ भन्ने भाष्यलाई निरन्तरको मिहिनेतले चिर्न सफल भएका उदाहरणका रुपमा खडा भएका छन् सुजयराज खरेल ।

काभ्रेको हुम्लु गाउँपालिका घर भएका खरेलले ५६ वर्षको उमेरमा स्नातकोत्तरसम्मको अध्ययन पूरा गरे ।

बुढ्यौली उमेरमा उनी बिहिबार उनी जवान जस्तै फुर्तिलो भएर त्रिभुवन विश्वविद्यालयको ५१ औं दीक्षान्त समारोहबाट दीक्षित भए ।

श्रीमती र बुहारीको साथमा आएका उनी निकै हर्षित थिए । शिक्षण पेशामा अहोरात्र खटिरहेका उनले ३१ वर्षदेखि आराम गरेका छैनन् ।

अरुलाई शैक्षिक चेतना बाँडिरहेका उनले न त अध्ययन नै छोडेका छन् । गाउँकै चैतन्य बहुमुखी क्याम्पसअन्तर्गत् शिक्षा संकायका शिक्षक उनी आफूलाई विद्यार्थीकै रूपमा हेर्छन् ।

‘म शिक्षक हुँ । शिक्षा पेशामा रहुञ्जेल पेशागत वृत्तिविकासका लागि पढिरहनुपर्छ, मैले त्यहीँ गरेको हुँ’, उनी भन्छन् ।

खरेलले आफ्नो अध्ययन केवल व्यक्तिगत उपलब्धिका लागि मात्रै नभई परिवार र समाजलाई प्रेरित गर्ने माध्यम भनेका छन् । ‘छोराछोरी, बुहारी र श्रीमती सबैलाई पढाएर मैले पनि पढिरहेको छु’, उनले भने, ‘मलाई देखेर उनीहरूमा पढ्ने इच्छा जागोस् भन्ने अभिप्राय पनि हो ।’

उनको परिवारमा उनी र श्रीमतीसहित एक छोरा, एक छोरी र बुहारी छन् । छोरी र बुहारीले गत वर्ष त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर पूरा गरिसकेका छन्।
छोरा अष्ट्रेलियामा आईटी विषयमा दीक्षित भइसकेका छन् । छोरी पनि अहिले अध्ययनकै लागि अष्ट्रेलियामै छिन् ।

खरेलले यसअघि कानुनमा स्नातकसमेत गरिसकेका छन् । अध्यापन क्षेत्रमा रहेकाले अब यही संकायमा विद्यावारिधि गर्ने योजना बनाएका छन् ।

अध्ययनलाई जीवनसँग तुलना गर्दै भन्छन्, ‘चिल निकै माथिसम्म उड्ने पंक्षी हो । उडानका क्रममा त्यसका पुराना नङ्ग्रा खिइँदै जान्छन्, नयाँ पलाउँछन् । हामीले पनि समयअनुसार आफूलाई सुदृढ बनाउँदै जानुपर्छ ।’

उमेर पाको भयो भनेर पढाइ छाड्न नहुने उनको धारणा छ । ‘मानिस चितामा नपुग्दासम्म विद्यार्थी नै हो,’ उनी थप्छन् ।

अध्ययनलाई उमेरले छेक्दैन : बुढाथोकी

यस्तै, अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेपछि दीक्षित भएका कृष्णहरि बुढाथोकी पनि अध्ययनलाई उमेरको अर्थ नहुने बताउँछन् ।

‘अध्ययनमा उमेरलाई हाबी गराउन हुँदैन । जीवन र समाजलाई उन्नत गराउन बाँचेसम्म अध्ययन गर्नुपर्छ । उमेरलाई ल्याइए त्यो पूर्वाग्राही सोच हुन्छ’, उनले भने ।

उनी अध्ययनलाई जीवनको अभिन्न अंगका रूपमा व्याख्या गर्छन् । ‘जीवन र जगत् बुझ्न, जानेका कुरा व्याख्या गर्न, सीप र सोच विकास गर्न अध्ययन अनिवार्य छ’, उनी थप्छन्, ‘सद्मानव बन्न पनि अध्ययन जरुरी छ । कुनै पनि बिषय बुझ्न औपचारिक वा अनौपचारिक रुपमा अध्ययन गर्नैपर्छ ।’

उनले यसअघि नै ६ वटा विषयमा स्नातकोत्तर गरिसकेका छन् । बुढाथोकी हाल नेपाल बैंकमा कार्यरत छन् ।