काठमाडाैं – बुटवलमा पूर्वपत्नी र दुई छोरीको हत्या गर्ने सुजन कोइराला (३५) ले राष्ट्रपतिबाट आममाफी पाएका थिए । उनले संविधान दिवसको अवसरमा २०७८ असोज ३ गते राष्ट्रपतिबाट आममाफी पाएका हुन् ।

बुटवल उपमहानगरपालिका– ११ होराइजन चोकस्थित मिलीजुली पथका स्थायीवासी सुजनले पूर्वपत्नी दीपा बस्याल (३०) र दुई छोरीहरू स्नेहा (७) र हिमानी (४) को हत्या गरेका हुन् । रूपन्देही प्रहरी उपरीक्षक प्रदीपबहादुर क्षेत्रीको अनुसार उनीहरूलाई आफ्नै घरमा बोलाएर सुजनले धारिलो हतियार प्रयोग गरी हत्या गरेका छन् ।

सुजन र दीपाको सम्बन्ध

रुपन्देही प्रहरीका अनुसार सुजन र दीपाको २०६९ सालमा बिहे भएको थियो । त्यही वर्ष सुजनले आफ्ना माइला दाजु सुदीप कोइरालाको हत्या गरे । हत्या अपराधमा जेल गएपछि श्रीमान्–श्रीमतीबीच सम्बन्ध राम्रो रहेन । लाऊँ खाऊँ रमाऊँ भन्ने उमेरमा श्रीमान् श्रीमती अलग हुनुपर्‍यो । त्यसमाथि पनि हत्या अभियोगमा । त्यसपछि २०७२ मा उनीहरूले सम्बन्धविच्छेद गरेका थिए ।

सम्बन्धविच्छेदपछि दीपाले पूर्वी नवलपरासी कावासोतीका शंकर ढकालसँग विवाह गरिन् । उनीहरूका दुई छोरी भए । मृतक छोरीहरू ढकालपट्टिका हुन् । शंकर यतिबेला वैदेशिक रोजगारका लागि दुबईमा छन् । दीपा पाल्पा तानसेनमा आधारभूत स्वास्थ्य केन्द्रमा स्वास्थ्यकर्मीका रूपमा काम गर्दै थिइन् ।

विगतमा जेजस्तो भए पनि दीपाको जिन्दगी राम्रै चलेको थियो । करिब ९ वर्ष जेल जीवन बिताएर सुजनले गत वर्ष आममाफी पाएर घर फर्किएका थिए । तर सुजनले सामाजिक सञ्जालमा पूर्व पत्नीलाई खोजे । र उनीहरूले पुनः आफ्नो भेटघाटलाई बढाएको देखिन्छ ।

आममाफी पाएर घर फर्किएपछि सुजनले घरमै जेलमा सिकेका सीपलाई व्यवसाय बनाएका थिए । जेलमा कैदीहरूलाई बाँसबाट बन्ने मुढा, नाङ्लो, डोरी, माछा मार्ने ढकियालगायत बनाउने तालिम दिइन्छ । उक्त सामग्री बिक्री गरेर कैदीहरूले आम्दानी गर्छन् । आममाफी पछिको जिन्दगी उनले तिनै सामग्रीको व्यवसाय गर्दै आएका थिए ।

छिमेकीका अनुसार उनी मानसिक रूपमा सबल नै देखिएको र सबैसँग आदरभावले बोल्ने व्यक्ति रहेको बताएका छन् । जेलबाट छुटेपछि दीपा र सुजन विगत एक वर्षदेखि एक आपसमा बोल्ने र भेटघाट गर्दै आएको खुलेको छ । दीपा आफन्तको विवाहमा सहभागी हुन दुई छोरीसहित मंगलबार बुटवल आएकी थिइन् । त्यहिबेला पूर्वपति सुजनले उनलाई घरमा बोलाएका थिए ।

प्रहरीका अनुसार सुजनले बिहान ४ बजेको समयमा चक्कु र हतौडा प्रयोग गरेर उनीहरूको हत्या गरेका छन् । सुजनलाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान थालिएको प्रहरी उपरीक्षक क्षेत्रीले जानकारी दिए ।

कानूनमा के छ व्यवस्था ?

संविधानको धारा २७६ ले कुनै अदालत, न्यायिक वा अर्धन्यायिक वा प्रशासकीय पदाधिकारी वा निकायले गरेका सजायलाई राष्ट्रपतिले कानुनबमोजिम माफी, मुलतबी, परिवर्तन वा कम गर्न सक्ने व्यवस्था गरेको छ ।

मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता २०७४ को धारा १५९ मा सजाय माफी दिन सकिने विषयमा कानुनी प्रबन्ध गरिएको छ । उक्त धाराको उपधारा ७ मा पूरै वा आंशिक सजाय माफ वा कैद कम गर्ने प्रयोजनका लागि कारण र आधार खुलाएर नेपाल सरकारले राष्ट्रपतिसमक्ष सिफारिस गर्नुपर्ने उल्लेख गरिएको छ ।

सरकारले विशेष गरी वर्षमा तीन पटक कैदीहरूको सजाय मिनाहा गर्दै आएको छ । कैदीहरूको सुधार, आत्मआलोचना र अनुशासनको आधारमा कैदीहरूलाई मिनाहा गर्छ । गणतन्त्र दिवस जेठ १५, संविधान दिवस असोज ३ र प्रजातन्त्र दिवस फागुन ७ मा आममाफी दिइन्छ ।

आममाफीको लागि पीडित परिवारको सहमति अनिवार्य भनिएको छ । तर राजनीतिक शक्तिको दुरुपयोग प्रयोग गर्दै माफी गर्नै नमिल्ने मुद्दाहरूमा पनि माफी दिइएको पाइन्छ । आममाफीलाई लिएर चौतर्फी आलोचना भइरहेको छ । यससम्बन्धी कानून संशोधनको बारेमा पनि कुरा उठिरहेको छ ।

यतिबेला सामाजिक सञ्जालमा हत्याको जिम्मेवारी आममाफी दिने कार्यमा संलग्न सबैले लिनुपर्ने भन्दै आलोचना भइरहेको छ ।

प्रस्तुत समाचारमा त्रुटि सच्याई अध्यावधिक गरिएकाे छ – सं.