काठमाडौं– आगामी आर्थिक वर्षको बजेटको आकार १९ खर्ब ६४ अर्ब ११ करोड बराबरको हुने भएको छ । चालु आर्थिक वर्षको भन्दा यो ५.६ प्रतिशत ठूलो बजेट हो । गत वर्ष तत्कालीन अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले १८ खर्ब ६० अर्ब ३० करोडको बजेट ल्याएका थिए ।
अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेलले विहीबार संघीय संसदमा आगामी आर्थिक वर्षको बजेट प्रस्तुत गरे । उनले कुल विनियोजनमध्ये चालुतर्फ ११ खर्ब ८० अर्ब ९८ अर्थात् ६०.१ प्रतिशत बजेट विनियोजन गरेका छन् । यसअघि बर्षमानले चालु खर्च ११ खर्ब ४० अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेका थिए । ओली सरकारले प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारले भन्दा ४० अर्ब बढी चालु खर्च विनियोजन गरेको छ ।
अर्थमन्त्री पौडेलले पुँजीगत तर्थात विकास खर्चतर्फ ४ खर्ब ७ अर्ब ८९ करोड (२०.८ प्रतिशत) बजेट विनियोजन गरेका छन् । अघिल्लो सरकारले चालु आर्थिक वर्षमा विकास खर्च ३ खर्ब ५२ अर्ब ३५ करोड विनियोजन गरेको थियो । ओली सरकारले विकास खर्च एक अर्ब बढी विनियोजन गरेको देखिन्छ ।
त्यस्तै मन्त्री पौडेलले वित्तीय व्यवस्थापतर्फ ३ खर्ब ७५ अर्ब २४ करोड (१९.१ प्रतिशत) विनियोजन गरेका छन् ।
उनले आगामी आर्थिक वर्षका लागि गरिएको बजेटको अनुमान चालु आर्थिक वर्षको सुरुको अनुमान भन्दा ५.६ प्रतिशतले बढी र संशोधित अनुमानभन्दा १८.२ प्रतिशतले बढी रहेको जनाएका छन् । यसले गर्दा बजेटको आकार ठूलो बन्न पुगेको छ ।
यो पनि-
अर्थमन्त्रीले कुन मन्त्रालयलाई कति बजेट दिए ?
बजेट ठूलो आकारको भएकाले स्रोत जुटाउन भने चुनौतीपूर्ण हुने विज्ञहरुले औंल्याएका छन् । तर, सरकारले आगामी आर्थिक वर्षका लागि ३ करोडभन्दा कम लागतका आयोजना संघीय सरकारको तर्फबाट प्रस्ताव नगरिएको समेत अर्थमन्त्री पौडेलले बताएका छन् । उनले प्रस्तावित बजेट कार्यान्वयन गर्दा ६ प्रतिशतले आर्थिक वृद्धि हुने समेत बताएका छन् ।
राजस्व महत्वाकांक्षी, ऋणको भार बढी
आगामी आर्थिक वर्षमा १३ खर्ब राजस्व उठाउने महत्वाकांक्षी योजना अर्थमन्त्री पौडेलले अगाडि सारेका छन् । अघिल्लो सरकारले १२ खर्बको हाराहारीमा राजस्व संकलन गर्ने अनुमान गरेको थियो, तर लक्षमा पुग्ने स्थिति छैन ।
प्रचण्ड सरकारले ५२ अर्ब वैदेशिक अनुदान उठाउने अनुमान गरेको थियो । यो सरकारले करिब साढे ५३ अर्ब वैदेशिक अनुदान ल्याउने अनुमान गरेको छ ।
प्रचण्ड सरकारले २ खर्ब १७ अर्ब वैदेशिक ऋण उठाउने लक्ष लिएको थियो । अहिलेको सरकारले २ खर्ब ३३ अर्ब ६६ करोड जुटाइने बताएको छ ।
त्यस्तै, प्रचण्ड सरकारले चालु आर्थिक वर्षमा ३ खर्ब ३० अर्ब आन्तरिक ऋण उठाउने बताएको थियो । अहिलेको सरकारले बजुेटमा नपुग खर्च पूर्तिका लागि ३ खर्ब ६२ अर्ब आन्तरिक ऋणबाट व्यहोरिने घोषणा गरेको छ ।
प्रचण्ड सरकारले चालु आर्थिक वर्षमा १८ खर्ब ६० अर्ब ३० करोड बजेट विनियोजन गरे पनि सो बजेटलाई मध्यावधि समीक्षामार्फत् ९.०१ प्रतिशत कटौती गरिएको थियो ।
यो पनि-
७० वर्ष पुगेपछि मात्र वृद्धभत्ता पाउने
निजी क्षेत्रको प्रतिक्रिया – बजेट स्वागतयोग्य छ, हाम्रा माग समेटिएका छन्
बजेटमा स्वास्थ्य क्षेत्र : सातै प्रदेशमा विशिष्टिकृत उपचारदेखि स्वास्थ्य बीमा सुधारसम्म
सहकारीको रकम अपचलन गर्नेको सम्पत्ति लिलाम गरी बचतकर्तालाई फिर्ता गरिने
यस्तो थियो अघिल्लो सरकारको बजेट-
प्रतिक्रिया