सुर्खेत– ९७.४३ मेगावाटको डाँडागाउँ खलंगा भेरी जलविद्युत आयोजना बनाउनका लागि २६ अर्ब २४ करोड ५२ लाख ४८ हजार ७६ रुपैयाँ लाग्ने भएको छ । वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन प्रतिवेदन (एआइए)अनुसार लागत अनुमान गरिएको हो । 

विद्युत् विकास विभाग बनाउन लागेको आयोजना जाजरकोट जिल्लाको नलगाड र भेरी नगरपालिका साथै रूकुम (पश्चिम) जिल्लाको आठबिसकोट नगरपालिका र सानी भेरी गाउँपालिकामा रहेको छ ।

वातावरणीय न्यूनीकरण, अनुगमन, वातावरणीय परीक्षण तथा व्यवस्थापन लागतमा यस आयोजनाले सरकारी र निजी जग्गा प्राप्तिको लागि १७ करोड २२ लाख ४२ हजार चार सय रुपैयाँ, ९८ लाख १४ हजार चार सय ८९ रुपैयाँ र पुर्नबास तथा पुनर्स्थापना लागि नौ करोड ६१ लाख ७५ हजार रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरेको छ । 

वातावरणीय अभिवृद्धिको लागि एक लाख ५० हजार रुपैयाँ, वातावरणीय प्रभाव न्यूनीकरणका लागि ७० लाख १३ हजार, वातावरणीय अनुगमनका लागि ६८ लाख ९० हजार हुने अनुमान गरिएको छ । यो सबै गरेर आयोजनाको कुल लागत २६ अर्ब २४ करोड ५२ लाख ४८ हजार ७६ रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ । 

कुन क्षेत्र प्रभावित हुँदैछन् 

आयोजनाले जाजरकोट जिल्लाको नलगाड र भेरी नगरपालिका साथै रूकुम (पश्चिम) जिल्लाको आठबिसकोट नगरपालिका र सानी भेरी गाउँपालिकामा रहेको छ । आयोजनाको बाँध तथा जलाशय नलगाड नगरपालिका–१ र आठबिसकोट नगरपालिका– ११ मा, अडिट–१ नलगाड नगरपालिका–१ मा तथा अडिट–२, कामदार शिविर र विद्युतगृह भेरी नगरपापालिका–१ मा पर्नेछन् । 

आयोजनाको प्रभावित क्षेत्रमा नलगाड नगरपालिका–१, आठविसकोट नगरपालिका वडा नं. १३, १४, सानी भेरी गाउँपापालिका वडा नं. १, २. ४ र भेरी नगरपालिकाको वडा नंं. १ मा पर्दछन् । 

आयोजना निर्माणका लागि ६२.२२ हेक्टर आवश्यकता रहेको वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन प्रतिवेदनमा उल्लेख रहेको छ । जसमा प्रस्तावित आयोजना कार्यान्वयनका लागि स्थायी र अस्थायी रूपमा जम्मा ७९.९९ हेक्टर जमिन उपयोग गर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । 

आयोजना प्रभावित क्षेत्रमा २९ वटा घर, २६ वटा गोठ, ८५ घरको जग्गा, २९ वटा शौचालय, र ११ वटा पानीघट्टहरू रहेको छन् । 

पाँच सय ८१ जनाले रोजगारी पाउने

वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन प्रतिवेदन अनुसार प्रस्तावित आयोजनाले निर्माण चरणमा पाँच सय ५४ जना र सञ्चालन चरणमा २७ जना गरी जम्मा पाँच सय ८१ जना जनाले पाउने छन् । 

स्थानीयलाई सिप र दक्षताको आधारमा प्राथमिकता दिइने, यसका साथै कामदारको उपस्थितिले खाद्यान्न लगायतको आपूर्ति सम्बन्धी व्यापारको अवसर प्रदान गर्ने र प्रभावित स्थानीय स्तरमा पूर्वाधार तथा सामाजिक सेवाको विकासमा मद्दत पुर्‍याउने छ जसले स्थानीयको जीवनस्तरमा सुधार ल्याउने लक्ष्य राखिएको छ । आयोजनाले सञ्चालनका क्रममा स्थानीय जनतालाई स्थायी रोजगारको अवसर सिर्जना गर्ने छ ।

कुल १२ सय ४४ रुख कटान हुने 

आयोजना र यसका सहायक संरचनाहरू निर्माणका लागि कुल ६२.२२ हेक्टर वन क्षेत्रमध्ये ३७.६६ हेक्टर स्थायी रूपमा र २४.५६ हेक्टर अस्थायी प्रयोजनका लागि उपयोग हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

आयोजना निर्माण गर्दा वनबाट १२ सय ४४ वटा रुखहरू कटान हुनेछन् । त्यसका वापत १२ हजार चार सय ४० रुख वृक्षारोपण गर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।