काठमाडौं- बेलायती विश्वविद्यालयहरूमा अनुसन्धानका लागि बजेट उपलब्ध गराउँदै आएको एउटा चिनियाँ संस्थासँगको काम तुरुन्त रोक्न बेलायती जासुसी संस्था एमआई-५ले चेतावनी दिएको छ । ‘चाइना जनरल टेक्नोलोजी रिसर्च इन्स्टिच्युट’ नामक उक्त संस्थाको चीनको प्रमुख जासुसी निकाय राज्य सुरक्षा मन्त्रालय एमएसएससँग प्रत्यक्ष र बलियो सम्बन्ध रहेको एमआई-५ को आरोप छ।

एमआई-५ ले चेतावनीमा उक्त चिनियाँ संस्थाको मुख्य उद्देश्य नै चिनियाँ जासुसी निकायको क्षमता बढाउने किसिमका अनुसन्धानहरूमा लगानी गर्नु रहेको जनाएको छ । एमआई-५ का अनुसार यो संस्थाले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई), साइबर सुरक्षा, गोप्य सञ्चार प्रणाली र स्टेगानोग्राफी जस्ता संवेदनशील क्षेत्रमा काम गरिरहेका १०० भन्दा बढी बेलायती प्राध्यापक तथा अनुसन्धानकर्ताहरूलाई लक्षित गरेको थियो ।

सुरुवाती दिनहरूमा धेरैजसो अनुसन्धानकर्ता र शैक्षिक संस्थाहरूले उक्त संस्थाको चिनियाँ जासुसी निकायसँगको गुप्त सम्बन्धबारे अनभिज्ञ रहेरै सद्भावपूर्वक काम गरेको हुनसक्ने बेलायती निकायको भनाइ छ। तर अब चेतावनी दिइसकिएकाले उक्त संस्थाबाट अनुदान लिइरहने वा सहकार्य जारी राख्नेहरूविरुद्ध बेलायतको राष्ट्रिय सुरक्षा ऐन २०२३ अन्तर्गत कारबाही हुनसक्ने चेतावनी दिइएको छ। यो ऐनले विदेशी जासुसी र बेलायतविरुद्धका अवाञ्छित गतिविधि नियन्त्रण गर्न सरकारलाई व्यापक अधिकार दिएको छ।

यसैबीच बेलायतका सुरक्षा मन्त्री ड्यान जार्विसले देशभित्रका सबै विश्वविद्यालयका प्रमुखहरूलाई पत्र लेख्दै उक्त चिनियाँ संस्थासँगको सबै सम्बन्ध टुङ्ग्याउन निर्देशन दिएका छन्। उनले चिनियाँ जासुसी निकायले बेलायती प्राध्यापकहरूको ज्ञान र अनुसन्धानको अनुचित फाइदा उठाएर राष्ट्रिय सुरक्षामा खतरा पुर्‍याउन खोजेको भन्दै यस्ता गतिविधि विरुद्ध कडा कदम चालिने स्पष्ट पारेका छन्।

बेलायत र चीनबीच पछिल्ला वर्षहरूमा सम्बन्ध निकै जटिल बन्दै गएको छ। बेलायतले व्यापारिक सम्बन्ध सुधारका लागि चीनलाई लन्डनमा युरोपकै सबैभन्दा ठूलो दूतावास बनाउन स्वीकृति दिए पनि अर्कोतर्फ चिनियाँ जासुसी सतर्कतालाई लिएर लगातार चेतावनी दिँदै आएको छ।