काठमाडौं– इन्द्रजात्राको तयारीस्वरूप एकादशीको अवसरमा सोमबार श्री मजिपा लाखे आजु र श्री झ्यालिन्चाको मुखौटा लाखेनानीबाट निकालिएको छ ।

राजधानी उपत्यकाको महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक पर्व इन्द्रजात्राको सुरुवातको संकेतका रूपमा यी परम्परागत पात्रका मुखौटा निकाल्ने दिनलाई विशेष महत्वका साथ लिइन्छ ।

एकादशीका दिन धार्मिक तथा सांस्कृतिक विधिअनुसार पूजा गरी मजिपा लाखे आजु र झ्यालिन्चाको मुखौटा निकालिन्छ । निकालिएका मुखौटा जात्रा अवधिभर प्रदर्शन तथा नृत्यका लागि प्रयोग गर्ने परम्परा रहिआएको छ । 

मुखौटा निकाल्ने क्रममा विभिन्न धार्मिक विधि पूरा गर्नुका साथै परम्परागत बाजागाजासहित सांस्कृतिक कार्यक्रमसमेत आयोजना गरिन्छ ।

मजिपा लाखे आजु इन्द्रजात्रासँग जोडिएको प्रमुख सांस्कृतिक पात्र हुन् । लाखे नाचलाई खराब शक्तिबाट समुदायको रक्षा गर्ने सांस्कृतिक विश्वाससँग जोडिएको पाइन्छ । त्यसैले इन्द्रजात्रामा लाखे नाच प्रदर्शन सुरू हुने दिनका रूपमा मुखौटा निकाल्ने परम्परालाई विशेष महत्त्व दिइन्छ ।

त्यस्तै, झ्यालिन्चालाई पनि इन्द्रजात्रासँग सम्बन्धित महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक पात्रका रूपमा लिइन्छ । यी पात्रका मुखौटा निकाल्ने परम्पराले इन्द्रजात्राको औपचारिक तयारी सुरु भएको सांस्कृतिक संकेत दिन्छ । 

इन्द्रजात्रा राजधानीमा मनाइने प्रमुख ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक पर्व हो । यस पर्वमा कुमारी, गणेश र भैरवको रथयात्रा, विभिन्न देवीदेवताको पूजा, लाखे नाच, पुलुकिसी, सभक्कु (हल्चोक भैरव)लगायतका विविध सांस्कृतिक प्रस्तुति हुने गर्छन् ।

इन्द्रजात्राका विभिन्न सांस्कृतिक पात्रका नाच तथा प्रदर्शन हेर्न राजधानीका विभिन्न स्थानमा स्थानीयवासीसँगै सर्वसाधारणको उल्लेख्य भीड लाग्ने गर्छ ।

तस्बिर : आभास रञ्जित/नेपाल फोटो लाइब्रेरी