एजेन्सी– विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धि, आर्थिक चुनौती र भूराजनीतिक तनावबीच संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जलवायु सम्मेलन (कोप–३१) सोमबार टर्कीको अन्ताल्यामा सुरु भएको छ ।

दुई सातासम्म सञ्चालन हुने सम्मेलनमा करिब २०० देशका एक लाखभन्दा बढी प्रतिनिधि सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ । सम्मेलनमा जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण, स्वच्छ ऊर्जाको प्रयोग विस्तार र विकासशील राष्ट्रलाई जलवायु अनुकूलनका लागि आवश्यक आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउने विषयमा छलफल हुनेछ ।

यसपटकको सम्मेलनमा ऊर्जा सङ्कट र अन्तर्राष्ट्रिय द्वन्द्वका कारण सहमति जुटाउन चुनौती देखिएको छ । इरानसँगको अमेरिकी युद्ध र युक्रेनमा जारी रुसी आक्रमणले ऊर्जा मूल्यमा पारेको प्रभावले जलवायु कार्ययोजनाबारे साझा धारणा बनाउन कठिन बनाएको छ ।

युरोपमा बढ्दो तापक्रम, इन्डोनेसियाको वन डढेलो र हिमनदी पग्लिएपछि नेपालमा आएको विनाशकारी बाढीलगायत घटनाले जलवायु सङ्कटको गम्भीरता थप उजागर गरेका छन् । यसै वर्षको अन्त्यतिर एल निनो उत्कर्षमा पुग्ने अनुमान गरिएकाले सन् २०२६ वा २०२७ हालसम्मकै सबैभन्दा तातो वर्ष बन्न सक्ने पूर्वानुमान गरिएको छ ।

सम्मेलनको अध्यक्षता टर्कीले गर्नेछ भने वार्ताको नेतृत्व अस्ट्रेलियाले गर्नेछ । विगतका जलवायु प्रतिबद्धता कार्यान्वयनमा जोड दिइने भएकाले यस सम्मेलनलाई ‘कार्यान्वयन कोप’ का रूपमा अघि बढाइएको छ ।

सम्मेलनमा जीवाश्म इन्धनको प्रयोग क्रमशः अन्त्य गर्ने विषयमा पनि छलफल हुनेछ । यद्यपि, यस विषयमा विभिन्न देशबीच मतभेद कायमै छ । युरोपेली सङ्घले स्वच्छ ऊर्जामा आधारित विद्युतीकरणलाई प्राथमिकता दिँदै आएको छ भने तेल उत्पादक राष्ट्रहरू जीवाश्म इन्धनसम्बन्धी कडा प्रतिबद्धताको विपक्षमा देखिएका छन् ।

त्यस्तै, विकासशील राष्ट्रले जलवायु अनुकूलनका लागि थप आर्थिक सहायता माग गरेका छन् । विशेषगरी अफ्रिकी देशहरूले समुद्री तट संरक्षण र खडेरी प्रतिरोधी कृषि प्रणाली विकास गर्न अनुकूलनसम्बन्धी वित्तीय सहायता तीन गुणा बढाउनुपर्ने माग गरेका छन् ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकालाई पेरिस जलवायु सम्झौताबाट अलग गरेपछि अमेरिकी सरकारका अधिकारी सम्मेलनमा सहभागी भएका छैनन् । यद्यपि, अमेरिकी कङ्ग्रेसको प्रतिनिधिमण्डल भने सम्मेलनमा सहभागी हुने भएको छ ।

दुई सातासम्म चल्ने सम्मेलनबाट जलवायु प्रतिबद्धताको कार्यान्वयन र आर्थिक सहयोगका विषयमा ठोस सहमति जुट्ने अपेक्षा गरिएको छ । अजरबैजानका प्रमुख वार्ताकार याल्चिन रफियेभले सम्मेलनको सकारात्मक वातावरणलाई सफल परिणाममा परिणत गर्न सहभागी राष्ट्रहरूलाई आग्रह गरेका छन् ।