काठमाडौं- जेन-जी आन्दोलनपछि सरिताश्री ज्ञवालीलाई सभापति रवि लामिछानेले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको सचिवालय सदस्यमा गत वैशाख ७ गते मनोनित गरेका थिए । पार्टीमा लामो समयदेखि जोडिएका नेताहरूलाई पाखा लगाउँदै ज्ञवालीसहित सागर ढकाललाई सचिवालय सदस्य बनाएको विषयमा रविले पार्टीभित्र तीखो आलोचना खेप्नु परेको थियो । तर, रास्वपाले त्यसबेला विभिन्न समूह मिलाउने र पार्टीमा क्षमतावान व्यक्तिलाई सचिवालयमा मनोनित गर्ने रणनीति अनुरुप ज्ञवाली र ढकाललाई सचिवालयमा राखेको प्रष्टोक्ति दियो ।

सुरुमा सीके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीमा आवद्ध ज्ञवाली पूर्वसञ्चारकर्मी हुन् । उनी चाहने हो भने आगामी १० वर्षसम्म पनि रवि लामिछाने नै सभापति बन्ने दाबी गर्छिन् । रास्वपाको पहिलो महाधिवेशनपछि रवि लामिछाने नै सभापति बन्ने र प्रधानमन्त्रीमा वालेन्द्र शाह नै कायम रहने उनको दाबी छ । ज्ञवाली विभिन्न समूहको प्रवेश भएपनि अहिले पार्टी सिङ्गो भएकाले कुनै गुट नभएको बताउँछिन् । तर एउटै हातका औँला पनि समान नहुने भन्दै उनी पार्टीमा पनि त्यो खालको वातावरण सिर्जना भएको हुनसक्ने स्वीकार गर्छिन् ।

ज्ञवाली पार्टी सचिवालय बैठकमा छलफल भएको विषय नै पार्टीको आधिकारिक हुने बताउँछिन् । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको महाधिवेशन यही ७ गतेबाट चितवनमा हुँदैछ । २०७९ असार ७ गते स्थापना भएको पार्टीले चार वर्षपछि पहिलो महाधिवेशन गर्न लागेको हो । महाधिवेशनका विभिन्न पक्षहरूमा केन्द्रित रहेर हामीले रास्वपा सचिवालय सदस्य सरिताश्री ज्ञवालीसँग कुराकानी गरेका छौँ । प्रस्तुत छ कुराकानीको सम्पादित अंश-

भदौ २३ र २४ गतेको आन्दोलनपछि पार्टीमा जोडिनुभयो, पार्टीको पहिलो महाधिवेशन पनि आइसक्यो । कतिको उत्साहित हुनुहुन्छ ?

हामी धेरै उत्साहित छौँ । यो हाम्रा लागि ठूलो इभेन्ट हो । यसलाई भव्यताका साथ सम्पन्न गर्ने तयारीमा छौँ ।

विभिन्न पार्टीबाट जोडिनुभएका व्यक्तिहरू रास्वपामा हुनुहुन्छ, पहिलो महाधिवेशन कस्तो होला ?

यति छोटो समयमा देशको सबैभन्दा ठूलो पार्टीको रुपमा विकसित भएको छ । सबैतिरबाट योग्य व्यक्तिहरु नआउनुभएको भए हामीले यो रुप लिने पनि थिएनौँ । यसपालीको महाधिवेशनमाआफ्नो दक्षता, क्षमता र योग्यता अनुसार नेताहरुले पदीय जिम्मेवारी पाउनुपर्छ भन्नेमा कुनै शङ्का छैन ।

पार्टीमा विभिन्न समूहहरू आबद्ध छन्, पहिलो महाधिवेशन सर्वसम्मतिमै अगाडि बढ्छ कि के हुन्छ ?

पार्टीको विधान अनुसार कतिपय कुराहरू अगाडि बढ्छ । तर, कतिपय कुराहरू पार्टी विधानको अधीनमा रहेर सभापतिज्यूको निर्णय अनुसार हुन्छ । सभापतिज्यूले पहिले नै हामी यसरी अगाडि जान्छौँ भनेर सचिवालय र केन्द्रीय समितिलाई यसबारे जानकारी गराउनुहुन्छ । सबै निर्णय केन्द्रीय समिति र सचिवालयबाट पारित भएर अगाडि बढ्छ ।

यहाँले विभिन्न समूहबाट आउनुभएका व्यक्तिहरू हुनुहुन्छ भन्नुभयो । हो, सुरुका दिनमा विभिन्न समूहबाट नेताहरु आउनुभएको हो । तर अब यहाँ प्रवेश गरेपछि सबै जना एउटै पार्टीका नेता अथवा कार्यकर्ता हुनुहुन्छ ।

पार्टीभित्र देशको हितको लागि के गर्दा हुन्छ भन्ने हिसाबले नै सबै जना अगाडि बढिरहनुभएको छ । विधान मातहत रहेर पार्टी सभापतिज्यूले कतिपय पदको विषयमा निर्णय लिनुहुन्छ । यो कुरामा हामीले उहाँ र वरिष्ठ नेताज्यूलाई स्वतन्त्र छोडिदिएका छौँ । यहाँले भनेजस्तै विभिन्न व्यक्ति र आन्दोलनबाट आउनुभएका नेतालाई पनि मिलाउनुपर्नेछ । तर उनीहरू गुट हुन् भन्ने हिसाबले बुझ्नुभएन ।

पार्टी सचिवालय बैठकमा महाधिवेशनको सन्दर्भलाई लिएर केही छलफल हुन पाएको छ कि छैन ?

कसरी महाधिवेशन सफल र भव्य बनाउने भन्ने विषयमा उपसमितिहरू बनाएर तयारी भइरहेको छ । लास्ट टाइम भएको भर्चुअल बैठकमा पनि सभापतिज्यूले यसरी काम गरौँ भनेर हामीलाई जिम्मेवारी बाँडफाँट गर्नुभएको छ ।

भोलि पनि सचिवालयको बैठक भएकाले त्यतिबेला विस्तृत कुराकानी होला । विभिन्न उपसमितिले महाधिवेशन सम्पन्न गर्नका निमित्त काम गरिरहनुभएको छ । सम्भवतः भोलिको सचिवालय बैठकमा प्रगतिको विषयमा पनि छलफल होला । त्यसपछि महाधिवेशन आउन करिब तीन दिन मात्रै रहने भएकाले सम्पूर्ण तयारी पर्सीसम्ममा सक्ने हिसाबले काम अघि बढ्छ ।

पार्टीमा विभिन्न गुटहरू छन्, मिलाउनै सकस छ भन्ने कुराहरू पनि आएका छन् नि ?

कतिपय कुराहरू मैले मिडियाबाट थाहा पाइरहेकी हुन्छु । अहिले त हाम्रो समाजमा मिडिया ट्रायलहरुले नै काम गरिरहेको छ । हामी भित्रबाट हेर्दा कुनै गुट छैन । परिवार जति ठूलो भयो, त्यहाँ विभिन्न विचार समूहहरू हुन्छन् । परिवार बीचमै पनि कहिलेकाहीँ मनमुटाव छेडछाड हुनु स्वाभाविक हो ।

सानो चिजलाई म्यानेज गर्न सजिलो हुन्थ्यो भने ठूलो कुरालाई म्यानेज गर्न अलिकति गाह्रो हुने अवस्था पक्कै रहला । तर यसमा गुट उपगुट भएर कुरा नमिलेको भन्ने अवस्था छैन । हाम्रो शीर्ष नेता, वरिष्ठ नेताज्यूहरूमा धेरै युनिटी छ । त्यही हिसाबले हामी सबै जनाले बुझेका छौँ । यसलाई समन्वयकारी वातावरणमा अगाडि बढ्छौँ । बाहिर सुनिएजस्तो केही पनि छैन ।

यहाँ त पार्टी सचिवालयमा जोडिनु पनि भएको छ, सचिवालयमा छलफलै नगरी कतिपय विषय सभापति र वरिष्ठ नेताले आफूखुसी निर्णय गर्नुहुन्छ रे हो ?

अहिले हामी लोकतान्त्रिक पद्धति अपनाएर अगाडि बढेका छौँ । नयाँ पार्टीमा यस्तो हुँदैन । चुनाव जित्दा सबै कुरा ठीक, हार्दा चाहिँ बेठीक हुँदैन । पार्टी सचिवालयको निर्णयभन्दा बाहिर गएर सभापति र वरिष्ठ नेताज्यूले काम गरेको फिल मैले चाहिँ गरेको छैन । यस्तो भयो भने त हामी आफैँ पनि यस्तो हुनु हुँदैन भनेर आवाज उठाउछौँ । यी कुराहरू अहिलेसम्म सुनिएका हुन्, पुष्टि भएका होइनन् ।

पार्टीको नेतृत्व महाधिवेशनपछि कसले सम्हाल्नुहुन्छ र सरकारको नेतृत्व कसले गर्नुहुन्छ ?

यदि सभापति रवि लामिछाने मान्नुभयो भने पार्टीको नेतृत्वमा अहिले मात्र होइन, अबको १० वर्षसम्म पनि उहाँ नै हो । यता सरकारको नेतृत्व पाँच वर्षसम्मलाई प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह नै हो । रहर अरुलाई पनि लागेको हुनसक्छ, तर रहरले मात्रै हुने अवस्था छैन ।

पार्टी र सरकार सञ्चालन गर्न क्षमता र परिपक्वता पनि चाहिन्छ । उदार हृदय पनि सबैले राख्नुपर्छ । सबैलाई मिलाएर अगाडि बढ्ने लिडर उहाँ नै हो । अहिलेलाई पार्टी सभापति र प्रधानमन्त्रीको विकल्प छ जस्तो हामीलाई लागेको छैन । बाहिरकाले अर्को अड्कलबाजी काट्नु स्वाभाविकै हो ।

नेताहरु गुट व्यवस्थापनका लागि देशभर दौडिरहनु भएको छ भन्ने सूचना पनि आएको छ नि ?

यो तपाईँले मात्रै सुन्नुभएको कुरा होइन । कहिलेकाहीँ देश बनाउने कुरामा ठूलो सोच राख्नुपर्छ । नातावाद कृपावाद हुनुहुँदैन भनेर अगाडि बढ्दा कहिलेकहीँ हुनसक्छ । हातका पाँच वटा औँला पनि समान हुँदैनन् । कहिलेकाहीँ कुनै ठाउँमा त्रुटि पनि भएका होलान् तर यदि हामीले यस्ता कुरा थाहा पाएको खण्डमा अनुशासन विभागमार्फत् उहाँहरुलाई अनुशासनको दायरामा राख्ने हिसाबमा अगाडि बढेका छौँ ।

यहाँले भनेजस्तै कम्प्लेनहरू आएका होलान् तर यसलाई हामीले निर्मम ढंगले विचार गर्छौँ । पार्टीमा कुनै गुट उपगुट लगायतका विषयहरुलाई हामीले प्रवेश नदिने भन्ने हिसाबले नै पार्टी सचिवालय बैठकमा छलफल गरिरहेका छौँ ।

पार्टी सचिवालयमा महिला सहभागिताको विषय अलि कमजोर भयो, केन्द्रीय कमिटीमा पनि त्यही आकार हुन सकेन भन्ने आलोचनालाई कसरी हेर्नुभएको छ ?

यो महिला भएर मैले मात्रै उठाउने कुरा होइन । पार्टी सभापति, वरिष्ठ नेताज्यू र अरु पदाधिकारीले उठाइराख्ने कुरा हो । हाम्रो देशको जनसङ्ख्या नै ५१ प्रतिशत महिलाले ओगट्नु भएको छ भने हामीले यस पटक सचिवालय र केन्द्रीय कमिटीमा पनि त्यही अनुसारको सहभागिता बनाउने प्रयत्न गरिरहेका छौँ ।

विभागहरूमा पनि हामीले कम्तिमा ३३ प्रतिशत महिलालाई जसरी पनि राख्ने प्रयत्न गरेका छौँ । त्यसबारे दबाब पनि दिइरहेका छौँ । हरेक ठाउँमा सिट भर्नका लागि पनि महिला राख्दा पनि कतिपय समस्या आएका छन् । हामीले योग्य ठाउँमा योग्य व्यक्ति हुनुपर्छ भन्ने आवाज उठाइरहेको हो । हरेक चिजमा महिलालाई प्राथमिकता दिइएको छ । अधिवेशनपछि महिला विभागलाई पनि चुस्त दुरुस्त एवं बलियो बनाएर अगाडि लैजाने सोचेका छौँ ।