इस्लामावाद- पाकिस्तानका पूर्वप्रधानमन्त्री इमरान खानसँग उनकी बहिनी नोरीन नियाजी र पत्नी बुशरा बीबीले अडियाला जेलमा भेट गरेका छन्। सर्वोच्च अदालतको आदेशपछि उनीहरू जेल पुगेका हुन्। नोरीनले करिब नौ महिनापछि इमरानसँग भेट गरेकी हुन्।
करिब १५ मिनेटको भेटमा परिवारका सदस्यहरूले इमरानको स्वास्थ्य अवस्थाबारे जानकारी लिएका थिए। उनीहरूले उपचारका लागि इमरानलाई शिफा इन्टरनेशनल अस्पताल पठाउन सर्वोच्च अदालतले दिएको आदेशबारे पनि जानकारी गराए।
इमरान र पत्नी बुशरा बीबीबीचको भेट करिब ३० देखि ३५ मिनेट चलेको थियो। भेटपछि नोरीनले इमरानसँग भेट भएको पुष्टि गरेकी थिइन्। तर अदालतमा गरिएको प्रतिबद्धताअनुसार उनले सञ्चारमाध्यमसँग कुनै प्रतिक्रिया दिइनन्।
तीन बहिनीमध्ये नोरीनलाई मात्रै भेट्न दिइयो
नोरीन आफ्ना बहिनीहरू अलीमा खान र उज्मा खानसँगै अडियाला जेलतर्फ जाने क्रममा डहगल चेकपोस्ट पुगेकी थिइन्। प्रहरीले तीनै जनालाई रोकेको थियो। पछि नोरीनलाई मात्रै इमरानसँग भेट गर्न जेल प्रवेश गर्न दिइयो।
करिब १५ मिनेटको भेटपछि नोरीनले इमरानसँग भेट भएको पुष्टि गरिन्। अदालतमा दिएको प्रतिबद्धताका कारण उनले सञ्चारमाध्यमसँग कुरा गरिनन्।
परिवारसँग भेट्न पाउनु मौलिक अधिकार : सर्वोच्च
सर्वोच्च अदालतले मंगलबार इमरान खानलाई परिवारका सदस्यसँग हरेक साता भेट गराउने आदेश दिएको थियो। अदालतले परिवारसँग भेट गर्नु कुनै उपकार नभई मौलिक अधिकार भएको स्पष्ट गरेको थियो।
अदालतले पछिल्लो तीन वर्षमा इमरान र उनका बहिनीहरूबीच भएका भेटघाटको विवरणसमेत मागेको छ। उनका छोराहरूसँग भएको कुराकानी तथा फोन कलको विवरण पनि उपलब्ध गराउन आदेश दिइएको छ।
उपचारका लागि अस्पताल पठाउन आदेश
सर्वोच्च अदालतले इमरान खानलाई उपचार तथा स्वास्थ्य परीक्षणका लागि शिफा इन्टरनेशनल अस्पताल पठाउन पनि आदेश दिएको छ। उनको उपचारका लागि मेडिकल बोर्ड गठन गर्न अदालतले निर्देशन दिएको छ। बोर्डमा उनका निजी चिकित्सक तथा बहिनी डा. उज्मा खानलाई समेत समावेश गर्न भनिएको छ।
अडियाला जेलले तयार गरेको मेडिकल रिपोर्टमा इमरानको रक्तचाप र तनावको अवस्थाप्रति चिन्ता व्यक्त गरिएको थियो।
अस्पताल पठाउने आदेशविरुद्ध सरकार पुनरावलोकनमा जाने
पाकिस्तानको शहबाज सरकारले इमरान खानलाई अस्पताल पठाउने सर्वोच्च अदालतको आदेशविरुद्ध पुनरावलोकन निवेदन दायर गर्ने भएको छ।
पाकिस्तानका कानुनमन्त्री आजम नजिर तरारले सीएनएन-न्युज १८ लाई सरकारले अदालतको आदेशको समीक्षा गरेको र आदेशका केही विषय विद्यमान कानुनअनुकूल नभएको सरकारको धारणा रहेको बताएका छन्।
तरारका अनुसार पाकिस्तानका जेलमा धेरै कैदी गम्भीर रोगबाट पीडित छन्। यदि इमरानलाई जेलबाहिरको विशेष अस्पतालमा उपचारको सुविधा दिइन्छ भने यही व्यवस्था अन्य कैदीका लागि पनि लागू हुने हो कि होइन भन्ने प्रश्न उठ्ने सरकारको भनाइ छ। सामान्यतया कैदीहरूको उपचार सरकारी अस्पताल तथा निर्धारित सरकारी व्यवस्थाअनुसार हुने सरकारको दाबी छ।
तीन वर्षदेखि जेलमा इमरान
७३ वर्षीय इमरान खान सन् २०२३ अगस्टदेखि जेलमा छन्। उनलाई सुरुमा तोशाखाना मुद्दामा तीन वर्षको सजाय सुनाइएपछि पक्राउ गरिएको थियो। त्यसपछि उनीविरुद्ध साइफर, अल-कादिर ट्रस्ट र इद्दत निकाहलगायतका मुद्दा दायर भएका थिए।
पछि साइफर र इद्दत निकाह मुद्दामा उनले अदालतबाट राहत पाए। तोशाखाना मुद्दामा पनि उनको एक सजाय निलम्बन भयो। तर अन्य मुद्दाका कारण उनी अझै जेलमै छन्।
इमरान खान र उनको पार्टी पाकिस्तान तहरीक-ए-इन्साफ (पीटीआई) ले सन् २०२२ मा प्रधानमन्त्री पदबाट हटेपछि आफूविरुद्ध राजनीतिक उद्देश्यले मुद्दा लगाइएको आरोप लगाउँदै आएका छन्। उनीहरूले आफूलाई राजनीति र निर्वाचनबाट टाढा राख्न यस्तो गरिएको दाबी गर्दै आएका छन्।
पाकिस्तान सरकार तथा अनुसन्धान निकायहरूले भने यी आरोप अस्वीकार गर्दै मुद्दाहरू कानुनी प्रक्रियाअनुसार अघि बढिरहेको बताउँदै आएका छन्।
तोशाखाना भनेको के हो ?
तोशाखाना पाकिस्तान सरकारको सरकारी भण्डार हो। प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपति, मन्त्री तथा अन्य सरकारी अधिकारीले विदेशबाट प्राप्त गर्ने बहुमूल्य उपहार यहाँ राखिन्छन्। यसमा घडी, गहना, चित्रकलालगायतका सामग्री हुने गर्छन्।
इमरान खानको तोशाखाना विवाद
इमरान खान सन् २०१८ देखि २०२२ सम्म पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री थिए। प्रधानमन्त्री रहेका बेला उनले विभिन्न मुलुकबाट महँगा उपहार प्राप्त गरेका थिए। तीमध्ये केही उपहारको विवरण तथा बिक्रीबाट प्राप्त रकमको पूर्ण जानकारी नदिएको उनीमाथि आरोप लागेको थियो।
१. उपहारको विवरण लुकाएको आरोप
सन् २०२२ मा पाकिस्तानको निर्वाचन आयोगले इमरानलाई सरकारी उपहारको विवरण गलत ढंगले घोषणा गरेको ठहर गर्दै अयोग्य घोषणा गरेको थियो।
२. तोशाखानाको पहिलो मुद्दा
इमरानमाथि केही महँगा उपहार तोकिएको मूल्य तिरेर आफूसँग राखेको र पछि बिक्री गरेको आरोप थियो। अगस्ट २०२३ मा उनलाई तीन वर्षको जेल सजाय सुनाइएको थियो। पछि उक्त सजाय निलम्बन भयो।
३. तोशाखाना-२ मुद्दा
यो मुद्दा सन् २०२१ मा साउदी युवराजबाट प्राप्त बुल्गारी गहनाको सेटसँग सम्बन्धित छ। अभियोजन पक्षका अनुसार उक्त गहनाको मूल्य करिब आठ करोड पाकिस्तानी रुपैयाँ थियो। तर इमरानले करिब २९ लाख रुपैयाँमा आफूसँग राखेको आरोप लगाइएको छ।
इमरानविरुद्धका प्रमुख मुद्दा र अवस्था
१. तोशाखाना मुद्दा
सन् २०२३ मा इमरान खानलाई तोशाखाना मुद्दामा तीन वर्षको सजाय सुनाइएको थियो। पछि उक्त सजाय निलम्बन भयो। तर तोशाखानासँग सम्बन्धित अर्को मुद्दामा डिसेम्बर २०२५ मा इमरान खान र बुशरा बीबीलाई १७–१७ वर्षको सजाय सुनाइएको थियो। महँगा सरकारी उपहार कथित रूपमा कम मूल्यमा खरिद गरेको आरोपसँग यो मुद्दा सम्बन्धित छ।
२. साइफर मुद्दा
इमरान खानलाई साइफर अर्थात् स्टेट सेक्रेट्स मुद्दामा सुनाइएको १० वर्षको सजाय उच्च अदालतले उल्टाएको थियो। जुन २०२४ मा उनी यस मुद्दामा बरी भएका थिए।
३. इद्दत निकाह मुद्दा
फेब्रुअरी २०२४ मा इमरान खान र बुशरा बीबीलाई यस मुद्दामा ७–७ वर्षको सजाय सुनाइएको थियो। जुलाई २०२४ मा दुवै जना यस मुद्दामा बरी भए।
४. अल-कादिर ट्रस्ट/१९ करोड पाउन्ड मुद्दा
यो मुद्दा इमरान खान प्रधानमन्त्री रहेका बेला बेलायतबाट पाकिस्तान फिर्ता ल्याइएको करिब १९ करोड पाउन्ड रकम र त्यससँग जोडिएको कथित भ्रष्टाचारसँग सम्बन्धित छ।
१७ जनवरी २०२५ मा इमरान खानलाई १४ वर्ष र बुशरा बीबीलाई ७ वर्षको सजाय सुनाइएको थियो। मे २०२६ मा उक्त सजाय निलम्बन गर्न माग गर्दै दायर गरिएको उनीहरूको निवेदन इस्लामाबाद उच्च अदालतले खारेज गरेको थियो। मुख्य अपिलमा भने सुनुवाइ जारी छ।
प्रतिक्रिया