बालेनको भारत भ्रमणबाट अपेक्षा « Khabarhub

बालेनको भारत भ्रमणबाट अपेक्षा


४ मंसिर २०८३, शुक्रबार  

पढ्न लाग्ने समय : 2 मिनेट


0
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

काठमाडाैं – प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह (बालेन) भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको निमन्त्रणामा आइतबार दुईदिने राजकीय भ्रमणका लागि भारत जाँदै छन् । प्रधानमन्त्री शाह दिउँसो १ः४५ बजे नेपाल वायुसेवा निगमको नियमित उडानबाट भारत प्रस्थान गर्नेछन् भने सोमबार साँझ ६ः३५ बजे सोही वायुसेवाको उडानबाट स्वदेश फर्कनेछन् ।

यो भ्रमण नेपाल–भारत सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने र नेपालको राष्ट्रिय हितसँग जोडिएका विषयलाई अघि बढाउने महत्त्वपूर्ण अवसर हो। नयाँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा शाहका लागि यो भ्रमण उनको सरकारको कूटनीतिक दृष्टिकोण र राजनीतिक सद्भावलाई ठोस उपलब्धिमा रूपान्तरण गर्ने क्षमताको प्रारम्भिक परीक्षणसमेत हुनेछ।

नेपाली विज्ञहरूले आपसी हित, विश्वासको अभिवृद्धि, व्यापार विस्तार र सम्पर्क सञ्जालको सुधारलाई भ्रमणको प्राथमिकतामा राख्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। विशेषगरी थप हवाई प्रवेश मार्गको व्यवस्था र ऊर्जा सहकार्यजस्ता लामो समयदेखि उठ्दै आएका विषयलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ।

नेपाल–भारत सम्बन्ध इतिहास, भूगोल, आर्थिक अन्तरनिर्भरता र जनस्तरको गहिरो सम्बन्धमा आधारित छ। यसको महत्त्व दुई देशका तत्कालीन सरकारबीचको राजनीतिक सम्बन्धमा मात्र सीमित छैन। विज्ञहरूका अनुसार दुवै देशबीच लामो समयदेखि कायम सामाजिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धलाई राजनीतिक विश्वास, संस्थागत भरोसा र व्यावहारिक सहकार्यले पनि बलियो बनाउनुपर्छ। त्यसैले यो भ्रमण कूटनीतिक औपचारिकतामा सीमित नभई दुवै देशलाई पारस्परिक लाभ पुग्ने सहमति र समझदारी कायम गर्ने अवसर बन्नुपर्छ।

विज्ञहरूले भ्रमणलाई अल्पकालीन राजनीतिक लाभ, घरेलु लोकप्रियता वा लोकप्रियतावादी राष्ट्रवादको प्रदर्शन गर्ने माध्यम बनाउन नहुने चेतावनी पनि दिएका छन्। नेपालको कूटनीतिक अनुभवबाट महत्त्वपूर्ण पाठ सिक्न सकिन्छ। असन्तुलित कूटनीतिक व्यवहार, अपरिपक्व निर्णय र साँघुरो घरेलु राजनीतिक स्वार्थलाई प्राथमिकता दिँदा विभिन्न समयमा नेपालको दीर्घकालीन हित अघि बढाउने अवसर कमजोर भएका छन्। पर्याप्त प्राकृतिक स्रोत र आर्थिक सम्भावना हुँदाहुँदै पनि नीतिगत अस्थिरता तथा रणनीतिक निर्णय प्रक्रियाका कमजोरीका कारण नेपालले ती सम्भावनालाई दिगो विकासमा रूपान्तरण गर्न संघर्ष गरिरहेको छ।

कूटनीतिज्ञहरूका अनुसार प्रधानमन्त्री शाह र उनको प्रतिनिधिमण्डलले विगतका अनुभवबाट पाठ सिक्दै भावनात्मक अभिव्यक्तिभन्दा व्यावहारिक र राष्ट्रिय हितमा आधारित कूटनीतिलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ। नेपाललाई भारतसँग पारस्परिक सम्मान, नीतिगत स्थिरता र स्पष्ट रूपमा परिभाषित हितमा आधारित सम्बन्ध आवश्यक छ। यसका लागि नेपालले आफ्ना चासो र सरोकार दृढतापूर्वक राख्न सक्नुपर्छ भने सहकार्यबाट दुवै देशलाई लाभ पुग्ने क्षेत्र पहिचान गर्ने कूटनीतिक परिपक्वता पनि देखाउनुपर्छ।

भ्रमणको सफलता औपचारिक भेटघाट, सार्वजनिक अभिव्यक्ति वा सामाजिक सञ्जालमा विकसित हुने राजनीतिक भाष्यका आधारमा मापन गरिनु हुँदैन। न त यसलाई कुनै एक देशले जित्ने र अर्कोले हार्ने प्रतिस्पर्धाका रूपमा प्रस्तुत गरिनुपर्छ। यसको वास्तविक उपलब्धि लामो समयदेखि कायम द्विपक्षीय समस्याको समाधानतर्फ प्रगति, आर्थिक अवसरको विस्तार, सम्पर्क सञ्जालमा सुधार, ऊर्जा साझेदारीको सुदृढीकरण र नेपालको रणनीतिक स्वायत्तताको संरक्षणमा कति योगदान पुग्छ भन्नेमा निर्भर हुनेछ।

बालेनका लागि मुख्य चुनौती प्रतीकात्मक राजनीतिभन्दा माथि उठेर राज्य सञ्चालन र कूटनीतिमा ठोस परिणाम देखाउनु हो। यो भ्रमण नेपाल–भारत सम्बन्धमा थप आत्मविश्वासी, सुसंगत र दूरदर्शी दृष्टिकोण स्थापित गर्ने अवसर बन्नुपर्छ। नेपालको राष्ट्रिय हितको संरक्षण गर्दै स्थिर र परिणाममुखी साझेदारीबाट दुवै देशले लाभ लिन सक्ने आधार निर्माण गर्नु नै भ्रमणको मुख्य उद्देश्य हुनुपर्छ।

प्रकाशित मिति : ४ मंसिर २०८३, शुक्रबार  ९ : ३० बजे

बालेनको भारत भ्रमणबाट अपेक्षा

काठमाडाैं – प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह (बालेन) भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको

भारत ‘ए’ सँग नेपालको लज्जास्पद हार

काठमाडौं – राइजिङ स्टार्स एसिया कपको पहिलो खेलमा नेपाली क्रिकेट

तुलसी र दामोदरको विवाह गरी हरिबोधिनी एकादशी मनाइयो

काठमाडौं – औषधीय गुणले युक्त तुलसीको विवाह दामोदरसँग गरी हरिबोधिनी

धरानमा खैरो हेरोइनसहित पाँच जना पक्राउ

सुनसरी – धरानबाट १२४ ग्रामभन्दा बढी खैरो हेरोइन र विभिन्न

नेपाल टेलिकमलाई सञ्चारमन्त्रीको प्रश्न : ‘टावर छ, नेटवर्क छैन, किन ?’

काठमाडौं – सूचना तथा सञ्चारमन्त्री डा विक्रम तिमिल्सिनाले नेपाल टेलिकमको