काठमाडौं– आजभोलि मानिसहरू खानपिनको विषयमा निकै सचेत भए तापनि समाजमा रोग र त्यसको उपचारलाई लिएर थुप्रै भ्रमहरू व्याप्त छन् । 

विशेषगरी रक्तचाप, मधुमेह, कोलेस्ट्रोल, थाइराइड वा मुटु सम्बन्धी समस्या देखिने बित्तिकै मानिसहरू आवश्यक औषधी खान हिचकिचाउने र जथाभाबी खाना बार्ने तर्फ बढी केन्द्रित हुने गरेको पाइन्छ । 

उदाहरणका लागि, युरिक एसिड र थाइराइडको समस्या हुँदा मानिसहरूले गेडागुडी, दाल, काउली, बन्दा, मुला र सागपात जस्ता स्वस्थकर खानेकुरा नै खान छोड्ने गर्छन्, जुन मुटु र समग्र स्वास्थ्यका लागि वास्तवमा अत्यन्तै लाभदायक हुन्छन् ।

यस्ता पौष्टिक तत्त्व भएका प्राकृतिक खानेकुरा बार्दा शरीरमा पोषणको कमी हुने र बिरामीहरू उल्टै अस्वस्थकर विकल्पतर्फ आकर्षित हुने जोखिम रहन्छ ।

वास्तवमा, युरिक एसिडको समस्या खानपिनले भन्दा पनि बढी वंशाणुगत कारणले हुने भएकाले गेडागुडी बार्नुभन्दा रातो मासु कम गर्ने र रक्सी पूर्ण रूपमा बन्द गर्नु नै उत्तम विकल्प हो । 

थाइराइडका बिरामीले पनि स्वस्थकर तरकारी बार्नुभन्दा चिकित्सकको सल्लाहमा औषधीको सही मात्रा मिलाएर खानु बढी बुद्धिमानी हुन्छ । नयाँ अनुसन्धानहरूका अनुसार युरिक एसिडलाई सामान्य औषधीद्वारा नियन्त्रण गर्दा मुटु रोगको जोखिमसमेत एक तिहाइले कम हुन्छ । 

मुटु रोग लागिसकेका वा मुटुमा स्टेन्ट हालेका बिरामीहरूलाई तेल, नुन र मासु केही नदिई एकदमै खल्लो खाना मात्र दिँदा उनीहरू शारीरिक रूपमा कमजोर हुने र मानसिक तनाव (डिप्रेसन) को सिकार हुने अवस्था आउँछ । यस्ता बिरामीले बाहिरको जंक फुड र ट्रान्स फ्याट मात्र बार्नुपर्छ भने घरमा पाक्ने सामान्य नेपाली खाना सन्तुलित रूपमा खानु उपयुक्त हुन्छ ।

त्यस्तै, उच्च रक्तचाप र कोलेस्ट्रोलको समस्यामा पनि धेरैले औषधी खान नमान्ने र केवल व्यायामबाटै ठिक गर्छु भन्ने जिद्दी गर्ने गरेको पाइन्छ । तर, यदि रक्तचाप धेरै नै उच्च (जस्तै १६० १०० भन्दा माथि) छ भने कडा व्यायाम गर्दा नसा फुटेर मष्तिष्कघात (स्ट्रोक) हुने गम्भीर खतरा रहन्छ । 

वंशाणुगत कारणले बढेको कोलेस्ट्रोल खाना बारेर मात्र नघट्ने भएकाले चुरोट र रक्सी पूर्ण रूपमा छोड्ने र आवश्यक परे चिकित्सकको सल्लाहमा औषधी सेवन गर्नु नै सुरक्षित उपाय हो । 

रोग लाग्नुभन्दा अगाडि रोकथामका लागि खानपिन र जीवनशैलीको भूमिका शतप्रतिशत हुन्छ, तर रोग लागिसकेपछि उपचारमा औषधीको भूमिका प्रमुख र खानपिन दोस्रो प्राथमिकतामा पर्छ । 

तसर्थ, रोग लागिसकेपछि जथाभाबी खाना बार्ने गल्ती नगरी डाक्टरको सल्लाहमा नियमित औषधी सेवन गर्ने र घरमा पाकेको सन्तुलित खाना निर्धक्क खानु नै स्वस्थ रहने सही मार्ग हो ।