काठमाडौं- मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईंले मंगलबार काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा अधिकांश मिटरब्याज, लघुवित्त र सहकारी पीडितहरुको सहभागिता थियो । त्यसमा पनि मधेशी मूलका भूइँमान्छेको उपस्थिति बढी देखिएको थियो ।

भृकुटीमण्डपको चौरको हरेक कुनामा उनीहरु नै थिए । प्रायः उनीहरु सबैका खुट्टामा चप्पल थियो । रात्रिबसमा काठमाडौं आएर थाकेकाहरु चौरमा पल्टिरहेका थिए ।

उनीहरु प्रसाईंको कार्यक्रममा आउनुको कारण बताउँछन्, ‘लघुवित्त, सहकारी र मिटरब्याजबाट पीडित छौं । दुर्गा प्रसाईंले यसबाट छुटकार दिन्छु भन्नुभएको छ ।’

मलिनो अनुहार, तर हातमा राष्ट्रिय झण्डा, घाँटीमा गम्छा बेरेर मञ्चको ठीक तल देब्रेपट्टि बाराका लघुवित्तपीडित चन्द्रेव चौधरी भेटिए ।

उनलाई न राजतन्त्र र गणतन्त्रको भेदबारे चेतना छ, न आफूलाई परेको समस्या कसले समाधान गर्छ भन्ने बारेमा ज्ञान छ ।

चन्द्रेवले टुटेफुटेको नेपाली भाषा मिसाउँदै खबरहबसँग भने, ‘लघुवित्तले संकटमा पार्‍यो, दुर्गा दाइले न्याय दिनुहुन्छ भनेर आएको । आजै बाराबाट आफ्नै खर्चमा आइपुगेको ।’

चन्द्रेवलाई मञ्चमा कसले के बोल्यो भनेर बुझ्ने फुर्सद छैन । उनी केपी ओली प्रधानमन्त्री हुँदादेखि नै आफूहरुको पक्षमा हुने कार्यक्रममा काठमाडौं आउने गरेको बताउँछन् । उनलाई अहिले देशको प्रधानमन्त्रीको छ, त्यो पनि थाहा छैन ।

उनी थप्छन्, ‘म आफूले लिएको ऋण तिर्न तयार छु तर लघुवित्तले पीडित बनायो । लिएको रकमभन्दा दोब्बर तिरे पनि सकिएको छैन ।’

बाराबाट चन्द्रदेवसँगै काठमाडौं आएका ३०–३२ जनाको समूह बसेको थियो । निरक्षर उनीहरुलाई आफ्नो ऋण कति छ भन्ने हिसाब चाहिँ थाहा छ ।

क्यामेराको बुम तेर्स्याउँदा बोल्न नजान्ने उनीहरु हामीले डायरीमा चौधरीको नाम लेखेपछि झुम्मिए । कारण रहेछ– आफूहरु पनि मिटरब्याज र लघुवित्तपीडित हौं भनेर नाम सूचीकृत गराउन छुट्ला कि भन्ने पीर ।

उनीहरुलाई लागेछ, हामी पीडितको नाम टिप्न प्रसाईंले खटाएका व्यक्ति हौं । उनीहरु चर्को अवाजमा हामीलाई भन्न थाले, ‘मेरो नाम फलानो टिप्नु, मेरो यति ऋण छ ।’

स्थानीय तहका प्रतिनिधिले आफ्नो पीडा नसुनेको र केन्द्रमा आएर पटक–पटक धर्ना बस्दा राज्यबाट न्याय पाउने आशा मरेको उनीहरुको गुनासो छ । यो दृश्यले प्रसाईंसँग उनीहरुले राखेको अपेक्षा करुणादायी देखिन्थ्यो ।

उनीहरुले झुम्मिएपछि बाराकै ब्रृजकिशोर सहनीले नाम र उनीहरुको ऋणको हिसाब टिपेर हामीलाई बुझाए । यो लिस्टमा कम्तीमा ५० हजार र बढिमा ३० लाखसम्म ऋण भएकाको नाम छ । ३३ जनाको जम्मा २ करोड ५८ लाख ५० हजार ऋण भएको लिस्ट ब्रृजकिशोर हामीलाई थमाए ।

तीमध्ये धेरैको गुनासो छ– ब्याज बुझाउँदा भएको सम्पत्ति सबै नासियो ।

केहीले भने सबैको कमाइ ब्याज तिर्दा सकिने पनि लघुवित्त र सहकारीले साँवा बढाइरहेको बताए ।

मिटरब्याजी पीडितहरुले भने साहूले दबाबले समाजमा बस्न मुस्किल भएको गुनासो सुनाए ।

यसबाट सरकार ती पीडितप्रति कति अनुदार छ, प्रष्ट हुन्छ । प्रसाईंले पनि उनीहरुलाई आफ्नो वरिपरि जम्मा हुने भीडका रुपमा मात्रै प्रयोग गर्ने हुन् कि ? यसको जवाफ कसले खोज्ने ?

तस्बिर- चिरायु शाक्य