काठमाडौँ : अहिले पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड नेतृत्वको सरकार पूर्ण रूपमा अगाडि बढ्न सकेको छैन । यसर्थ मन्त्रीपरिषद्ले पूर्णता पाउन सकेको छैन । अत्यधिक विश्वासको मतले पुष्पकमल दाहाल यति बेला खुसीले गदगद् भएका छन् । यो खुशीको सहयात्री पार्टी नेपाली कांग्रेसले जसरी पुस २६ गते विश्वासको मत प्रदान गरेको छ, यसका पछाडि अरु कारण के छन् ? सभामुख उप सभामुखका संवैधानिक पदहरूमा नेपाली कांग्रेसले दाउ थापेको हो कि भन्ने सन्दर्भमा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी ओलीले दिएको अभिव्यक्तिबाट पनि शंका गर्न सकिन्छ । त्यसबाहेक कांग्रेसका अरु स्वार्थ के हुन सक्छन् ? यसै विषयमा आधारित भएर लेखक तथा विश्लेषक शंकर तिवारीसँग नयन सापकोटाले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश:

प्रधानमन्त्री प्रचण्डमाथिको यो विश्वासको मतमा धेरैले शंका गरेका छन्, कांग्रेस कसरी प्रतिपक्षबाट पनि प्रचण्डलाई विश्वासको मत दिन तयार भयो ?
हाम्रा मुख्य नेताहरू प्रचण्ड, देउवा र ओली छन् उनीहरूको गुण र विशेषतालाई हेर्नु पर्दछ । कांग्रेसले जे को लागि गठबन्धन गरिएको थियो त्यो पुरा भएन । पहिला माओवादी र माधव नेपाल जसरी एमालेबाट निसासिएर हाम्रो सरणमा आए त्यसै गरी अब पनि आउने छन् । संसद् भनेको प्रतिपक्षको हो त्यहाँ कांग्रेस लुते पारा देखायो, ठुलो पार्टी जुन एक्लै नेतृत्व गर्न सक्ने र चुनावमा पनि पहिलो भएको कांग्रेस धेरै संघर्ष र बलिदान दिएर आएको पार्टी अहिले प्रतिपक्षमा बस्न नसकेको देखेर धेरैले टिप्पणी गर्न थालेका हुन् ।

कांग्रेसलाई पहिला प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री बनाउन किन अप्ठ्यारो पर्‍यो र अहिले विश्वासको मत दिन सजिलो भयो त ?
केपी ओलीले संसद् बसेको बेला जुन बयान दिनु भयो र त्यसको एकै दिनमा उहाँले यो त्यो कुरा पुरा गर्न सक्नु भएन नेपाल अहिले कहाँ जाँदै छ यो ७२ को संविधान हो कि ४७ संविधान हो त्यो ज्ञान ओलीसँग अहिले पनि रहेनछ । उहाँले त्यो बचकना तर्क ल्याउनु हुन्छ । संसद्लाई विघटन गर्न पाइन्छ पाइन्छ भन्नु हुन्छ आफ्नो अपराध लुकाउन यस्तो गँवार नेता अहिले सम्म जन्माउन सकेको थिएन । ७२ को संविधानले भनेको छ ५ वर्ष सम्म संसद् विघटन गर्न पाइँदैन भनेको छ । त्यसैले यो संविधानलाई केपी ओलीको तानाशाही बाट खतरा छ ।

देउवासँग त्यस्तो के थिएन जसले प्रधानमन्त्री बन्नबाट रोक्यो ?
शुद्ध कांग्रेसलाई देउवाको सुविधा भोगी र नैतिकता विमुख राजनीतिले विशुद्ध गरायो । देउवाले ३० वर्ष पञ्चायतको खिलाफमा लडेर आएको भन्दा मानिस छक्क पर्दछन् जो व्यक्ति २ हप्ता सत्ता बाहिरको अनुभव गर्न सक्दैन । प्रतिपक्षमा रहेर प्रतिपक्षको धर्म निभाउन सक्दैन । जो नेताले आफ्नो हारको पराजय आफ्नो काम बाट पार्टीलाई विजय दिलाउन सक्दैन त्यो बाट जिम्मेवार लिन सक्दैन र त्यो बाट निर्दोष कार्यकर्तालाई दोष लगाएर उम्किन्छ भने त्यो बाट लोकतन्त्रको विकास हुँदैन । देउवाले कसलाई अवसर दिएर नेता बनाएर को मान्छे प्रधानमन्त्री भयो किन कि अवसर पाउने ले अवसर दिने हो, त्याग गर्ने हो । हिजो अरू नेताले पनि बहुमत नपुगेर पद छोडेको हैन र लोकतन्त्रमा सङ्ख्या तन्त्र हैन आफ्नो नीति र एजेन्डाले फेल खाए पछि छोड्नु पर्दछ ।

प्रचण्डले कांग्रेस छोडेर एमाले अँगाल्नुमा कांग्रेसका सभापति मात्र दोषी हो कि अरू पनि ?
आलोपालो किन गरिन्छ, त्यो बुझ्नु पर्दछ । जनताहरू विकास कता छ त्यता गएका छन् । जतनाहरु नेता भन्दा अगाडि गइसके त्यो बुझ्नु पर्‍यो। जब बिरालो ले मुसा मार्न सक्दैन त त्यो बिरालो ठुलो भएर के भयो त । त्यसैले महत्त्वपूर्ण भनेको नेताले विकास तर्फ लाग्नु पर्‍यो। पहिला कांग्रेस ठुलो हुनु र जनताले विश्वास गर्नु को कारण नेताहरूको त्याग हो । तर अहिले देउवामा त्यो भएन ।

ओलीले छिमेकीहरू सरकार फेरफारमा लागिरहेका छन् भन्नुभयो, यो अभिव्यक्ति र कांग्रेसको अहिलेको भूमिकामा कतै साइनो छ ?
ओली आफै खुपिया एजेन्सीका मान्छेहरूलाई बालुवाटार बोलाएर राम्रो सत्कार गरेर खुमलटार पठाउने र त्यहाँ को फोटो लिने गर्दछन् । विदेशी आएको उहाँलाई थाहा भइहाल्ने के उहाँलाई सोधेर आउँछन् कि क्या हो । ओली पनि दोस्रो पार्टी उनलाई प्रतिपक्षमा बस्न दिएको मत हो उहाँले पनि त्यो तोडेर सरकारमा आएका हुन् । अहिले सम्म जो नेता दोहोर्‍याएरै आएको छ उसले राम्रो गरेको छैन । सत्तामा पुग्नु ठुलो हैन मैले केही गर्न सकिन भनेर भन्नु नै ठुलो कुरा हो । संवृद्धि हुन पद चाहिँदैन । रित पूर्ण रूपमा निर्देशन दिनु जनताहरू ।

यो गठबन्धनलाई विकासको धारमा ल्याउन कांग्रेसले बहुमत दियो, अब त्यसलाई सबैले मान्नु पर्दैन त ?
कांग्रेसले भन्नु पर्दथ्यो कि जनताले हामीलाई दिएको मत भनेको हामीले सरकार चलाउनु हो त्यो तपाईँहरू दिनु भएन अब ओलीले प्रचण्डलाई दबाबमा परे भने हामी खबरदारी गर्ने छौँ ।

कांग्रेसले कुनै पदमा दाबी गर्न यो समर्थन गरेको हो ?
पहिला कांग्रेसले बहुमत पाएको ठुलो पार्टी हो । त्यसको लागि उसले द्यैयता गर्नु पर्यो उसको जित पछि अवश्य हुन्थ्यो । अहिले नैतिकता हीन राजनीति भयो । माघ ५ गते सभामुखको निर्वाचनमा जुन पार्टीको बने पनि सांसद सरकारको बिजनेसलाई संसद्मा टेबुल गर्ने हो ।

एमाले सभामुख र राष्ट्रपति लिन खोजेको कारणले प्रचण्डले कांग्रेसको बहुमत लिएको भएर बुझ्दा हुन्छ ?
अहिले नेपाली कांग्रेसको एमालेको दबाबबाट माओवादी बचाउने ठाउँमा बसेको छ । जुनै पाटीको सभामुख र राष्ट्रपति बने पनि दलहरूको घेरामा नआओस् । कुनै दल को खेलौना नबनोस् । पार्टी भन्दा पनि सक्षम व्यक्ति होस् ।

अब प्रचण्डको अवस्थालाई कसरी बुझ्ने ?
प्रचण्ड अहिले ओली भन्दा माथि हुनुहुन्छ । कांग्रेसको समर्थन पहिला देखि नै पाउनु भएको छ । त्यसैले ओलीको भन्दा प्रचण्डको हात माथि परेको छ । कांग्रेस प्रचण्डमा संकट आउनु भन्दा अगाडि नै उभियो ।

(प्रस्तुति : पुष्पाञ्जली बस्नेत)