धनगढी– असारको काम सकिएपछि यहाँका अधिकांश स्थानीय गाउँ माथिको लेक चढ्छन् । कोही गाईगोरु भैँसी लिएर, कोही भेडाबाख्रा लिएर बर्षातको बास गोठ छानामै बस्ने गर्छन् ।

करिब दुई महिना साउन-भदौ उतै बिताउँछन् । पशुपालनका लागि चरिचरन र घाँसपातमा सहज हुने र गाउँमा काम नहुने भएपछि अधिकांशको बसाइ नै लेकमा बनाइएका गोठ छानामा हुने गर्छ । 

दुई महिना यहाँका गाउँहरू सुनसान हुन्छन् । खाली जस्तै देखिन्छन् । त्यो समय स्थानीयले एकअर्कासँग सहज भेटघाट र बसाइ गर्न पाउँदैनन् । सबै आ-आफ्नै काम र दैनिकीमा व्यस्त हुन्छन् । जुन समय मेलापर्व र चाडहरू पनि कमै हुन्छन्, भए पनि भेट्न मेलोमेसो मिल्दैन । 

त्यो समय ‘वीरेखोला झरना’ को आँगमा आयोजित लाइभ देउडा कार्यक्रममा खेलाडीले मीठो शैलीमा व्यक्त गरे । 

यति राम्रो झरना बनाइ धन्य वीरेखोला

भयाले गौड्या भेट होला यसैभेट कहाँ होला

देउडा खेलाडीले गीतमार्फत् अभिव्यक्त गरेपछि एकैछिन माहोल पनि प्रेमिल र भावुक बन्यो । सबैले गीतका शब्दमा ध्यान दिए । खेलमा जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख तुलसीराम रोकायादेखि बडीमालिका नगरपालिकाका उपप्रमुख नन्दा कुमारी थापासम्म लागेका थिए । साउने संक्रान्ति यहाँका स्थानीय बडो उत्सवका रुपमा मनाउने पर्व हो । 

असार सकिएपछि आफन्तसँगै बसेर मिठो मसिनो खाने र रमाइलो गर्ने अनि असोज नलागेसम्म लेकबेंशी बस्नेहरूबीचको आपसी सल्लाह गर्ने दिनका रुपमा लिन्छन् ।

कोही युवाहरू साउने संक्रान्ति खाएर कमाइका लागि भारत जाने गरेको देखिन्छ । त्यही दिनको अवसर पारी बडीमालिका नगरपालिकाले आन्तरिक पर्यटन प्रवद्र्धन गर्न ‘वीरेखोला झरना’ मा लाइभ देउडा खेल आयोजना गर्यो ।

बडीमालिका सामुदायिक विकास समाजको आयोजनामा लाइभ देउडा आयोजना गरिएको हो । 

‘वीरेखोला झरना’ पछिल्लो केही वर्षयता जिल्लाकै चर्चित पर्यटकीय गन्तव्य बनेको छ । असारदेखि कार्तिकसम्म ‘वीरेखोला झरना’ मा दैनिक सयाैँको सङ्ख्यामा आन्तरिक र बाह्य पर्यटक आउने गरेका छन् ।

पालिकाले नै महत्व दिएर कार्यक्रम पहिलो पटक गरिएको हो । जसमा बडीमालिका सामुदायिक विकास संस्थाले कार्यक्रमको संयोजन गरेको छ । यस अघि सुदूर साहित्य प्रतिष्ठानले गजल वाचन कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो ।

त्यसबाहेक घुमफिर र टिकटक, रिल र फोटाका लागि र झरनाको शितला प्राप्तीका लागि ‘वीरेखोला झरना’लाई प्रयोग गर्ने गरिएको थियो ।

तर यस पटकको साउन १ बाजुराकै लागि ‘वीरेखोला झरना’ विशेष बन्यो । यहाँका स्थानीयको प्रमुख सँस्कृति देउडा खेलाका लागि मेला जस्तै भयो भन्छन्, देउडा खेलाडी सुना विक । सुना चार दशकदेखि जिल्लाकै नामी लाइभ देउडा खेलाडी हुन् । लाइभ देउडाका लागि चर्चित खेलाडी शंकर मल्ल, विस्ना विष्ट, सुना विक सहीत दर्जन बढी खेलाडी कार्यक्रमस्थल पुगे । 

प्रमुख जिल्ला अधिकारी मेघराज पाध्यायदेखि जनप्रतिनिधी, सरकारी तथा गैर सरकारी निकायका कर्मचारी पनि त्यही कार्यक्रमको भीडमा भेटिएका थिए ।

स्थानीय पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न र यहाँको भाषा सँस्कृतिको जगेर्ना गर्न लाइभ देउडा आयोजना गरिएको र सोचेको भन्दा भव्य बनेको नगर उपप्रमुख नन्दा कुमारी थापाले बताईन् । थापा पनि स्थानीय पहिरन सहीत लाइभ देउडामा सहभागी थिइन् ।

बृहत देउडा कार्यक्रममा बाजुरा सहीत बझाग र अछामबाट पनि दर्शक पर्यटन ‘वीरेखोला झरना’ पुगेका थिए । ३ हजार बढीको सङ्ख्यामा स्थानीयले प्रत्यक्ष सहभागिता जनाएको आयोजक संस्थाका अध्यक्ष अम्मर बहादुर विश्वकर्माले जानकारी दिए ।

गर्मी छल्नेहरूका लागि शीतला, प्रकृतिमा रमाउनेका लागि आनन्द र सन्तुष्टि अनि जोडी यात्राका लागि रमाइलो गन्तव्य बनिरहेको ‘वीरेखोला झरना’ मा पर्यटकहरुको बाक्लो उपस्थितिले थप प्रचार भएको देखिन्छ । 

बडीमालिका नगरपालिकाले नै वीरेखोला झरनालाई आन्तरिक पर्यटन विकासको प्रमुख गन्तव्यकै सूचीमा राखेको छ । देउडा सँस्कृतिको विकास र विस्तारमा सहयोग पनि पुग्ने विश्वास गरिएको छ । भेटघाट पनि भयो, सँस्कृतिको प्रवद्र्धनमा सहयोग पनि पुग्यो, घुमफिर र रमाइलो पनि महशुस गरिएकोमा पुगेकाहरु सन्तुष्ट छन् । 

‘वीरेखोला झरना’ बाजुराको बडीमालिका नगरपालिका ८ र ६ को सीमा क्षेत्रमा पर्छ । बाजुरा सदरमुकाम मार्तडीबाट मात्रै ६ किलोमिटरको दूरीमा छ । भने छिमेकी जिल्ला अछामबाट ५० किलोमिटरको यात्रा पछि पुगिन्छ ।  

त्यही वीरेखोला झरना केही वर्षयता आन्तरिक पर्यटकको गन्तव्य बनेको छ । जो कोहीका लागि सहज आउने र रमाउने माध्यम नै हो, वीरेखोला झरना । बडीमालिका ६ का लागि आम्दानीको श्रोत हो, भने आन्तरिक पर्यटकका लागि घुमफिरको प्रमुख गन्तव्य । असार देखि कात्तिकसम्मका लागि वीरेखोला झरना बालकदेखि वृद्धिसम्मका लागि घुम्ने प्रमुख केन्द्र नै हो । 

वर्षायाम सुरु भएसँगै आन्तरिक पर्यटनको आकर्षण नै भन्ने गरि कार्यक्रम आयोजना गरिएको प्रति बडीमालिका ६ का वडा सदस्य परे बडुवालले खुसी व्यक्त गरे ।  

प्रतिदिन घुम्न आउने पर्यटकका लागि वडाले २० रुपैयाँ टिकट समेत दिने गरेको छ । शनिबार र शुक्रबार धेरै हुने र बाँकी दिन पनि कार्तिकसम्म घुम्न आउनेको संख्या उल्लेख्य हुन्थ्यो। यस पटक साउन १ को कार्यक्रमले यसको महिमा नै बढाएको जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख तुलसीराम रोकायाले बताए । 

एक सिजनमा लाख बढीले अवलोकन गर्ने गरेको रेकर्ड छ । झरनासम्म अवलोकन तथा रमाउन जाने त छँदैछन् तर गाडीमा आवतजावत गर्ने जो कोहीले पनि जान नछुटाएर, फोटो खिच्न भए पनि त्यहाँ पुग्ने गरेको पाइन्छ ।

झरना सय मिटर लामो उचाइबाट झर्छ । साँफे-मार्तडी सकडकको छेउमै पर्ने भएकोले सबैजसोको नजरमा पर्दा बढी महत्व पाएको बडीमालिका नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत पदम माझी बताउँछन् । 

सामान्यतः जिल्लाभित्रका अधिकांस मानिस झरनामा फोटो खिच्नका लागि भए पनि पुग्ने गर्दछन् । करिब पाँच वर्षयता यो झरनाले समाजिक सञ्जाल लगायतमा चर्चा छ । एकनासले छल्कँदै बग्ने झरनामा इद्रेणी पर्ने गर्दछ ।

पर्यटकहरू छल्किएको पानीमा नुहाएर रमाउने, कोही टिकटक बनाउने त कोही फोटो खिच्ने बढी हुन्छन् । गत वर्षयता झरनासम्म बडीमालिका नगरपालिकाले झरनासम्म पुग्ने फराकिलो बाटो झरनामा प्रवेश गर्ने गटे र झरनाको तल काठको पुल र रेलिङड, बस्नको लागी टिनको छाप्रा निर्माण गरेको छ । यसले पर्यकहरुको मन झनै लोभ्याउने गरेको छ । 

माथि डाँडाबाट आएको चिसो पानीमा नुहाउँदा आनन्दको महसुस हुने गरेको पुग्नेहरुले बताउने गरेका छन् । गर्मी छल्न र मन बहलाउनका लागि उक्त झरना पर्यटकीय गन्तव्य बन्न सक्ने र यसले आन्तरिक पर्यटक मात्र होइन, विदेशी पर्यटकलाई समेत लोभ्याउन सक्ने संभावना रहेको देखिन्छ । 

पुग्नेले एकपटक स्वर्गीय आनन्द महशुस गर्ने गरेका छन् । जो पुग्छन्, घण्टा बिताएर मात्रै फर्किन्छन् । फोटोखिच्छे, रिल टिकटक बनाउने, पौडी खेल्ने, पानीको फहरामा रमाउने गरेका छन् । विद्यालयले आन्तरिक भ्रमण कार्यक्रम राखेरै पुर्याउने गरेको देखिन्छ । 

आह लाग्ने यो, वीरे खोला झरनाले पर्यटकीय प्रर्वद्धनमा निकै भूमिका खेलेपनि भौतिक पुर्वधार लगायतका विकासमा केही कमी हुँदा झरनाबाट लिनु पर्ने लाभ स्थानीय तहले लिन सकेको छैनन् । निजी क्षेत्रसंग सहकार्य गर्दै पर्यटकीय क्षेत्र यो झरनालाई पूर्वाधारयुक्त बनाउन सके आर्थिक विकासमा मदत पुग्ने देखिन्छ ।