मेलबर्न- भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी रक्षा सहकार्य, महत्वपूर्ण खनिज आपूर्ति तथा युरेनियम सुरक्षासम्बन्धी वार्ताका लागि अस्ट्रेलिया भ्रमणमा पुगेका छन् ।

भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री मोदीले बिहीबार अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बनिजसँग भेटवार्ता गर्दै रक्षा साझेदारी, महत्वपूर्ण खनिज आपूर्ति शृङ्खला, युरेनियम सहयोग तथा क्षेत्रीय सुरक्षाका विषयमा छलफल गर्ने कार्यक्रम छ।

मेलबर्नमा आयोजना हुने सामुदायिक कार्यक्रममा मोदीलाई भव्य स्वागत गर्ने तयारी गरिएको छ। उक्त कार्यक्रममा २० हजारभन्दा बढी व्यक्तिको सहभागिता रहने अनुमान गरिएको छ।

हालका वर्षहरूमा भारत र अस्ट्रेलियाबीच रणनीतिक तथा आर्थिक सम्बन्ध उल्लेखनीय रूपमा सुदृढ बन्दै गएको छ। अस्ट्रेलिया–भारत इन्स्टिच्युटकी तिस्ता प्रकाशका अनुसार दुवै देशबीच ऐतिहासिक रूपमा जटिल सम्बन्ध रहे पनि वर्तमान अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा परिवेशले उनीहरूलाई अझ नजिक ल्याएको छ।

भारतले आफ्नो आणविक ऊर्जा उत्पादन क्षमता तीव्र रूपमा विस्तार गर्ने योजना अघि बढाइरहेका बेला विश्वकै ठूलो युरेनियम भण्डारमध्ये करिब २८ प्रतिशत अस्ट्रेलियामा रहेको विश्व आणविक सङ्घको तथ्याङ्कले देखाउँछ। यसै कारण भारतले दीर्घकालीन र भरपर्दो युरेनियम आपूर्ति सुनिश्चित गर्न अस्ट्रेलियासँग सहकार्य बढाउन चाहेको हो।

भारत र अस्ट्रेलियाले सन् २०१५ मा नागरिक आणविक सहयोग सम्झौता गरे पनि केही कानुनी तथा प्रक्रियागत अवरोधका कारण युरेनियम व्यापार अपेक्षित रूपमा अघि बढ्न सकेको छैन।

यस्तै, विद्युतीय सवारीसाधनको बढ्दो प्रयोगसँगै भारतले लिथियमलगायत महत्वपूर्ण खनिजको आपूर्ति सुनिश्चित गर्न पनि अस्ट्रेलियासँग सहकार्य विस्तार गर्न खोजिरहेको छ। विश्वका प्रमुख लिथियम उत्पादकमध्ये अस्ट्रेलिया अग्रणी देश हो।

अस्ट्रेलिया, भारत, संयुक्त राज्य अमेरिका र जापान ‘क्वाड’ समूहका सदस्य हुन्। इन्डो–प्रशान्त क्षेत्रमा चीनको बढ्दो प्रभावलाई सन्तुलनमा राख्ने उद्देश्यले गठन भएको मानिने यस समूहमा पछिल्ला वर्षहरूमा सुरक्षा सहकार्य थप सुदृढ हुँदै गएको छ। 

अमेरिकी गठबन्धन प्राथमिकतामा केही परिवर्तन देखिए पनि नयाँ दिल्ली र क्यानबेराले द्विपक्षीय रक्षा तथा सुरक्षा सहकार्यलाई अझ विस्तार गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै आएका छन्।