काठमाडौं- चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले साताबीचमै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई बेइजिङमा छुट्टाछुट्टै भेटेका छन् ।
दुई ठूला शक्तिका राष्ट्रप्रमुखको यो निरन्तर भ्रमणले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा ठूलो चर्चा पाइरहेको छ । आफूलाई विश्व महाशक्तिको बाटोमा उभ्याइरहेको चीनले दुई शक्तिशाली नेतालाई बेइजिङ बोलाएर लामो संवाद गर्यो ।
परिस्थिति कस्तो छ भने अमेरिका करिब अढाई महिनादेखि इरानसँगको युद्धमा नराम्रोसँग फसेको छ । उता रसिया चार वर्षदेखि युक्रेनसँगको युद्धमा अल्झिएको छ।
सायउथ चाइना मर्निङ पोस्टका अनुसार ट्रम्पको भ्रमणपछि तुरुन्तै पुटिनको भ्रमणले चीन–रुसबीचको रणनीतिक साझेदारी थप बलियो भएको देखाएको छ ।
सीको व्यस्तता
ट्रम्पको भ्रमण
ट्रम्पले आफ्नो चीन भ्रमणलाई ‘फेन्टास्टिक र ऐतिहासिक’ भनेका छन् । बेइजिङमा उनको भव्य स्वागत भए पनि ठोस उपलब्धि भने नदेखिएको अमेरिकी विश्लेषकहरूकै मूल्यांकन छ । ट्रम्पले बोइङ जहाज र तेल सम्बन्धी केही व्यापार सम्झौता भएको दाबी गरेका छन् ।
तर यी दुई देशबीच संयुक्त वक्तव्य जारी हुन सकेन। अमेरिकाले चीनलाई इरानलाई सघाउनबाट रोक्ने अनुमान थियो । तर त्यसमा पनि सहमति जुटेन । बरू ट्रम्पले ताइवानलाई स्वतन्त्रताको कल्पना नगर्न चेतावनी दिए ।
पुटिनको भ्रमण
ट्रम्पको भ्रमणको केही दिनपछि पुटिन बेइजिङ पुगे । उनको भ्रमणमा ऊर्जा सहकार्य, व्यापार र रणनीतिक साझेदारीमा ठोस सम्झौताहरू भएका छन् । चीन र रुसले आफ्नो सामरिक गठबन्धनलाई थप गहिरो बनाउने प्रतिबद्धता जनाएका छन् । उनीहरूले संयुक्त वक्तव्यसमेत निकालेका छन् ।
सीको सन्देश
ट्रम्पसँगको रात्रि भोजमा राष्ट्रपति सी चिनफिङले दुई देश ‘प्रतिद्वन्द्वी होइन, साझेदार’ हुनुपर्ने बताए । पुटिनसँगको भेटमा भने ऊर्जा, व्यापार र प्रविधिमा सहकार्यमा जोड दिइएको थियो ।
आगामी योजना
चिनियाँ राष्ट्रपतिले यस वर्षको शरद ऋतुमा अमेरिका भ्रमण गर्ने भएका छन् । यो एक दशकभन्दा बढी समयपछि हुने पहिलो अमेरिका भ्रमण हुनेछ ।
ट्रम्प र पुटिनको भ्रमणले चीन, रुस र अमेरिकाबीच ‘ट्राईलेटरल को-अर्डिनेसन’ (त्रिपक्षीय समन्वय) को सम्भावना बढाएको चर्चा छ ।
विश्लेषकहरूका अनुसार, ट्रम्पलाई चीनले ‘फेस’ (प्रतिष्ठा) दिएको थियो भने पुटिनलाई बोलाएर ‘सब्स्टान्स’ (ठोस सम्झौता) गरिएको छ। चीनले दुवै शक्तिसँग सन्तुलित कूटनीति अपनाएर आफ्नो प्रभाव कायम राख्न खोजेको देखिन्छ ।
यो ब्याक–टु–ब्याक शिखर वार्ताले विश्व शक्ति सन्तुलन, व्यापार युद्ध, ऊर्जा सुरक्षा र इन्डो प्यासिफिक क्षेत्रको भविष्यमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
प्रतिक्रिया