नयाँ दिल्ली भारतको घरेलु रक्षा उत्पादन क्षेत्रले चालु आर्थिक वर्ष २०२५–२६ मा अभूतपूर्व सफलता हासिल गर्दै इतिहासकै उच्च विन्दु छोएको छ । रक्षा मन्त्रालयका अनुसार यस आर्थिक वर्षमा भारतको कुल वार्षिक रक्षा उत्पादन १.७८ लाख करोड भारतीय रुपैयाँ पुगेको छ ।

यो उत्पादन अघिल्लो आर्थिक वर्षको १.५४ लाख करोडको तुलनामा १५.६ प्रतिशतको वृद्धि हो भने आर्थिक वर्ष २०२०–२१ को तुलनामा ११० प्रतिशतको छलाङ हो। विगत एक दशकको तथ्याङ्कलाई हेर्दा आर्थिक वर्ष २०१३–१४ को तुलनामा भारतको रक्षा उत्पादन झन्डै चार गुणाले बढेको देखिन्छ, जसले यस क्षेत्रको दीर्घकालीन र बलियो विस्तारलाई स्पष्ट पार्छ।

यस ऐतिहासिक उपलब्धिमा सरकारी रक्षा संस्थानहरू र अन्य सार्वजनिक उपक्रमहरूको हिस्सा करिब ७६ प्रतिशत रहेको छ भने निजी क्षेत्रले २४ प्रतिशत योगदान दिएको छ। रक्षा उत्पादनमा निजी क्षेत्रको सहभागिता निरन्तर बढिरहेको छ र यस वर्ष निजी क्षेत्रको उत्पादन करिब ४२ हजार करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अहिलेसम्मकै उच्च हो।

आन्तरिक उत्पादनमा आएको यही तीव्र गतिकै कारण भारतको रक्षा निर्यातले पनि नयाँ रेकर्ड कायम गरेको छ। यस आर्थिक वर्षमा भारतले ३८ हजार ४२४ करोड भारतीय रुपैयाँ बराबरको रक्षा सामग्री निर्यात गर्न सफल भएको छ।

यो सफलताले प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको नेतृत्वमा अघि बढाइएको ‘आत्मनिर्भर भारत’ अभियान र रक्षा उत्पादनमा स्वदेशी आत्मनिर्भरताको लक्ष्यलाई बलियो जग प्रदान गरेको छ। रक्षा मन्त्री राजनाथ सिंहले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मार्फत प्रधानमन्त्री मोदीको दूरदर्शी नेतृत्व र रक्षा उत्पादन विभागका साथै सरकारी र निजी क्षेत्रका सरोकारवालाहरूको सामूहिक प्रयासका कारण यो उपलब्धि सम्भव भएको बताएका छन्।

उनले यो निरन्तरको वृद्धिले भारतको रक्षा औद्योगिक आधार बलियो हुँदै गएको र विश्वमञ्चमा देशको स्थान उच्च बन्दै गएको उल्लेख गरे। सरकारको निरन्तर नीतिगत समर्थन, निजी क्षेत्रको बढ्दो सहभागिता र निर्यात क्षमतामा आएको सुधारका कारण आगामी वर्षहरूमा पनि भारतको रक्षा उत्पादन क्षेत्रले यो बलियो वृद्धिको गतिलाई कायम राख्ने विश्वास गरिएको छ।