काठमाडौं- भारतको आर्मर्ड भेहिकल्स निगम लिमिटेडले भारतीय सेनालाई १,००० औँ ‘टी-९०आईएम’ ट्याङ्क हस्तान्तरण गरेको छ । चेन्नईको अवादीस्थित हेभी भेहिकल्स फ्याक्ट्रीमा निर्माण गरिएको यो ट्याङ्क हस्तान्तरण गरिएको जानकारी कम्पनीले आफ्नो एक्स (ट्विटर) खातामार्फत दिएको हो ।

यस ट्याङ्कमा जोडिएको ‘आईएम’ शब्दले यो ट्याङ्क भारतमै पूर्ण रूपमा उत्पादन गरिएको प्रतित गर्छ । यसले सन् २००० को दशकको सुरुवातामा रुसबाट आयात गरिएका सुरुवाती ट्याङ्कहरू र अहिलेका स्वदेशी ट्याङ्कहरूबीचको भिन्नतालाई देखाउँछ ।

रुसबाट आयातित पाटपुर्जाहरू जोडेर ट्याङ्क बनाउने कामबाट सुरु भएको भारतको यो यात्रा पूर्ण स्वदेशी उत्पादनसम्म आइपुग्न २० वर्षभन्दा बढी समय लागेको छ । यस क्रममा भारतले क्रमशः आफ्नै प्रविधिहरू विकास गर्दै लग्यो, जुन प्रविधिहरू रुसले सुरुमा पूर्ण रूपमा वा द्रुत गतिमा दिन चाहेको थिएन ।

भारतले सन् २००१ मा १,००० वटा टी-९०एस ट्याङ्कका लागि रुससँग पहिलो सम्झौता गरेको थियो । यसमा भारतमै अनुमति लिएर उत्पादन गर्ने सहमति भएको थियो । योजनाअनुसार सुरुका १२४ वटा ट्याङ्क रुसमै बनेका थिए भने बाँकी ट्याङ्कका पाटपुर्जाहरू भारत ल्याएर अवादी कारखानामै जोड्ने काम गरियो ।

सन् २००९ मा भारतले पहिलो पटक विदेशी किटको साटो आफ्नै देशमा बनेका पाटपुर्जाहरू प्रयोग गरेर पहिलो टी-९०एस ट्याङ्क तयार पारेपछि यस क्षेत्रमा ठुलो सफलता मिल्यो । अहिले निर्माण भइरहेका टी-९०आईएम ट्याङ्कहरूमा करिब ८० प्रतिशत पाटपुर्जाहरू भारतीय नै रहेका छन् ।

जसमा भारतमै विकसित र उत्पादित इन्जिनसमेत समावेश छ । भारतीय उत्पादकहरूले अहिले मर्मत सम्भारका लागि आवश्यक पर्ने सामग्री, विद्युतीय प्रणाली र कुलिङ प्रणालीहरू पनि आफैँ बनाउन थालेका छन्, जसका लागि पहिले रुसमा निर्भर हुनुपर्थ्यो । यसबाहेक नयाँ ‘टी-९० मार्क ३’ संस्करणका ट्याङ्कहरूमा शक्तिशाली १,३५० हर्सपावरको इन्जिन, थर्मल इमेजिङ साइट र भारतमै बनेको फायर कन्ट्रोल सिस्टम जडान गरिएको छ।