काठमाडौं- भारतका वरिष्ठ कर्मचारी विवेक अग्रवाल फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स (एफएटीएफ) को उपाध्यक्षमा निर्वाचित भएका छन्। सम्पत्ति शुद्धीकरण र आतंकवादी क्रियाकलापमा हुने वित्तीय लगानी विरुद्ध निगरानी राख्ने यस विश्वव्यापी संस्थामा भएको अग्रवालको चयनलाई भारतको परराष्ट्र मन्त्रालयले देशको लागि एउटा “ठूलो जित” भनेको छ।

मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत यसको जानकारी दिँदै यो नियुक्तिले आतंकवादको लगानी र अवैध वित्तीय सञ्जाल विरुद्ध लड्ने विश्वव्यापी प्रयासमा भारतको बढ्दो भूमिकालाई झल्काउने उल्लेख गरेको छ। भारतले आतंकवाद विरुद्ध शून्य सहनशीलताको नीतिलाई निरन्तरता दिइरहेका बेला यो नेतृत्वदायी भूमिकाले विश्वव्यापी आतंकवादी वित्तीय सञ्जाललाई भत्काउन र अवैध वित्तीय प्रणालीलाई निरुत्साहित गर्न भारतको अथक प्रयासलाई थप बलियो बनाउने विश्वास परराष्ट्र मन्त्रालयले व्यक्त गरेको छ।

अग्रवालको यस क्षेत्रको लामो अनुभवलाई जोड दिँदै मन्त्रालयले उनी यसअघि एफएटीएफमा भारतीय प्रतिनिधिमण्डलको प्रमुख भइसकेको र भारतको वित्तीय खुफिया एकाइ (एफआईयू–आईएनडी) को निर्देशकको रूपमा काम गरिसकेको जानकारी दिएको छ। एफएटीएफ एउटा अन्तर-सरकारी निकाय हो जसले सम्पत्ति शुद्धीकरण, आतंकवादी लगानी र अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय प्रणालीमाथि आउने खतराहरू विरुद्ध लड्न नीति र मापदण्डहरू विकास गर्ने गर्दछ।

अग्रवालको यो चयन यस्तो समयमा भएको छ जब भारतले आतंकवादी वित्तीय लगानी र सीमापार वित्तीय अपराधहरू विरुद्ध कडा अन्तर्राष्ट्रिय कारबाहीका लागि दबाब दिइरहेको छ। यस विकासले एफएटीएफसँग भारतको संलग्नतालाई अझ सुदृढ बनाउने र वित्तीय प्रणालीलाई अवैध गतिविधिहरूबाट जोगाउने विश्वव्यापी प्रयासहरूमा भारतको योगदानलाई बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।

यसैबीच भारतको संस्कृति मन्त्रालयले पनि यस उपलब्धिको प्रशंसा गर्दै यसले विश्वका २०० भन्दा बढी क्षेत्राधिकारहरू माझ भारतले कमाएको ठूलो विश्वास र विश्वसनीयतालाई उजागर गरेको बताएको छ। साथै यसले डिजिटल भुक्तानी र भर्चुअल सम्पत्ति जस्ता उदीयमान जोखिमहरूका बारेमा विश्वव्यापी नीति निर्माणमा भारतको सक्रिय भूमिकालाई समेत प्रतिविम्बित गर्ने मन्त्रालयले जनाएको छ।

विवेक अग्रवाल सन् १९९४ ब्याचका मध्य प्रदेश क्याडरका आईएएस अधिकारी हुन् र हाल उनी भारत सरकारको संस्कृति मन्त्रालयमा सचिवको रूपमा कार्यरत छन्। तीन दशकभन्दा बढीको अनुभव बोकेका उनी वित्त, कृषि, सहरी विकास, पूर्वाधार र सार्वजनिक नीति लगायतका क्षेत्रमा केन्द्र र राज्य सरकारका थुप्रै महत्त्वपूर्ण पदहरूमा रहिसकेका छन्।

सन् २०२५ को अप्रिलमा संस्कृति मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हाल्नु अघि अग्रवालले अर्थ मन्त्रालयको राजस्व विभागमा अतिरिक्त सचिवको रूपमा काम गरेका थिए, जहाँ उनले वित्तीय खुफिया एकाइको नेतृत्व गर्नुका साथै एफएटीएफमा भारतीय टोलीको नेतृत्व पनि सम्हालेका थिए। त्यस भूमिकामा उनले सम्पत्ति शुद्धीकरण विरोधी मामिला, आर्थिक सुरक्षा, जीएसटी र वित्तीय खुफिया सम्बन्धी विषयहरूको रेखदेख गरेका थिए। यसबाहेक उनले कृषि मन्त्रालयमा अतिरिक्त सचिव र सह-सचिवको रूपमा काम गर्दै ‘पीएम-किसान’, डिजिटल कृषि र कृषि पूर्वाधार कोष जस्ता भारतका प्रमुख र महत्त्वपूर्ण योजनाहरूको सफल नेतृत्व समेत गरिसकेका छन्।