झापा- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको चुनावी प्रचार शैली दक्षिण भारतीय सिनेमा शैलीको छ । अझ अध्यक्ष रवि लामिछाने र वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह उपस्थित कार्यक्रममा त्यसको क्लाइमेक्स नै देख्न पाइन्छ । यो मतदाताको चाहना हो कि पार्टीको रणनीति ? त्यसको आ-आफ्नै विश्लेषण हुनसक्छ ।

झापा क्षेत्र नम्बर ५ मा अरू पार्टीले पनि बलिया उम्मेदवार उठाएका छन् । तर, त्यो चुनावी संग्राममा दुई पात्र एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र रास्वपा वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहको मात्रैचर्चा छ । झापा-५ लाई केपी ओलीको विरासत र बालेन्द्रको क्रेजको प्रतिस्पर्धाका रुपमा व्याख्या गरिन्छ । अझ दुवै भावी प्रधानमन्त्रीका रुपमा घोषण गरिएकाले विशेष चर्चा पाएको हो ।

काठमाडौंका जनताले पत्याएर महानगरप्रमुख बनाएका बालेन्द्र झापाका लागि रहर हो कि बाध्यता वा प्रतिशोधको बीउ ? त्यसका लागि केही समय पर्खनुपर्नेछ । खबरहबले बालेन्द्रको चुनावी क्षेत्रमा प्रचार कमान्डर भएर काम गरिरहेका नेता विरोध सुवेदीसँग चुनावका बहुआयामिक पक्षबारे कुराकानी गरेको छ ।

– निर्वाचनको आखिरी चरण आइसक्यो राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले झापा-५ बाट निर्वाचन जित्छ त ?

अहिले हामी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाहलाई जिताउने अभियानमा छौँ । प्रचारप्रसारको संयोजक भएकाले गर्नुपर्ने सबै काम गरिरहेका छौँ । हामी जति टोल समुदायमा पुगेका छौँ, एकदमै धेरै सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त भएको छ । यतिसम्म कि घन्टी चुनाव चिन्ह देखिसकेपछि स्वतस्फुर्त मतदाता सडकमा निस्केर सहयोग गर्ने वातावरण मिलेको छ ।

केही कारण एउटा घर छुटाएर अर्को घरबाट गयौँ भने उहाँहरूले हाम्रोतर्फ पनि आइदिनु भनेर बोलाउनुहुन्छ । बाटोमा निस्केर हौसला दिनुहुन्छ । जुन सुरुमा ऊर्जा थियो, त्यो ऊर्जाबाट यथावत छ, घटेको छैन । यो विश्वास, यो माया, यो साथ देखेर आश्चर्यमा परेका छौँ । उहाँहरूले दिनुभएको भरोसालाई विश्वासमा राखेर काम गर्ने चुनौती हामीलाई छ ।

– केही समयअगाडि यहाँहरूको पक्षमा राम्रो माहोल भए पनि पछिल्लो समय घटेको भन्ने छ नि ?

त्यस्तो केही फरक छैन । हामीले सडकमा साथीहरू उतार्ने र भिड देखाउने कार्यक्रम गर्‍यौँ भने त यहाँ खपिनसक्नु जनसागर उर्लिन्छ । तर हामीले त्यस्ता गतिविधि कम गरेका छौँ । आइतबार पनि विमानस्थलबाट यहाँसम्म आइपुग्दा विभिन्न ठाउँको दृश्य देख्नुभयो- बालेन्द्रको पक्षमा लहर उर्लिएको छ ।

झापा ५ को कुरा गर्दा नितान्त हाम्रो घरदैलोका कार्यक्रम मात्रै अहिले गरेका छौँ । ठूलो सभा जुलुस गरेका छैनौँ । अहिले हाम्रा साथीहरूले विभिन्न टोल र खटाइएको क्षेत्रमा पुगेर बाचापत्र दिँदै प्रतिबद्धता जाहेर गर्ने काम गरिरहनु भएको छ । बाटोमा तामझाम देखिने कुनै कार्यक्रम नगरेका यहाँहरूलाई यस्तो लागेको हुनसक्छ ।

हामी चुपचाप हरेक मतदाताका घर घर पुगेर प्रचार गरिरहेका छौँ । मतदाताको मनमनमा पुगिसकेका छौँ । हाम्रा बाचापत्र पुगिसकेका छन् । पार्टीको घोषणा पत्रमार्फत् हाम्रा कुरा पुगिसकेका छन् । हामी मतदाताको मनमा जसरी बसिरहेका छौँ, त्यसमा कमी भएको छैन ।

हाम्रा वरिष्ठ नेताप्रतिको जुन क्रेज छ, त्यसले उहाँहरूको आशाको दियो हामी भएको र त्यसलाई निभ्न नदिने गरी काम गर्न हामीलाई चुनौती छ । पूरै झापा-५ उर्लिएको देख्दा साँच्चिकै यहाँका जनता सचेत भएछन् भनेर हामी ढुक्क छौँ । देश बनाउने भिजन, मिसन र एजेन्डा हामीसँग भएकाले जनताको यो ऊर्जाले हामी पनि अझै जिम्मेवार भएका छौँ ।

– विगतमा यहाँहरूले सर्भे गर्दा जुन डाटा निकालेको भनेर दाबी गर्नुभएको थियो, त्यस्तो अवस्था देखिएन नि हामीले अवलोकन गर्दा ?

हामीले प्रचार शैलीलाई विभिन्न मेथडबाट अगाडि बढाएका छौँ । मतदाता आफैं सचेत भएर फरक तरिकाबाट प्रस्तुत भइरहनुभएको छ। हामीले आफ्नै तरिकाले चुनाव प्रचार शैली अपनाउँदा पनि विभिन्न कुरालाई फण्डा बनाइएको छ । हामीले १ लाख ६३ हजार मतदाताको मतले जित्ने हो । उहाँहरू हाम्रो पक्षमा हुनुहुन्छ ।

अरुले कुन तरिकाले प्रचार शैली अपनाएर कसरी अगाडि बढेर मतदाता भड्काउँछन् भन्ने कुरामा हामीले ध्यान दिएका छैनौँ । सिंगो मतदाता हाम्रो पक्षमा देखिनुहुन्छ । हामी मतदातासँग पुगेर सिधै एजेण्डा मन परे मत दिन आग्रह गरेका छौँ । सामान्य रूपले घर आँगन पुगेर हामीलाई मत दिनुस् भनेका छौं। त्योभन्दा बढी हामीले केहि गरेका छैनौँ ।

– उम्मेदवार पनि झापा आइसक्नुभएको अवस्था छ, अब कसरी अगाडि बढ्नुहुन्छ ?

हाम्रो वरिष्ठ नेता आगामी प्रधानमन्त्रीको दावेदार भएकाले व्यस्तता अझै बढ्ने देखिन्छ । धेरै ठाउँबाट नजिती प्रधानमन्त्री बनाउन नसक्ने भएकाले उहाँले यहाँ मात्रै होइन, सबै स्थानलाई उत्तिकै महत्व दिनुभएको छ । यसको मतलब यो होइन कि उहाँले यहाँ कम समय दिनुभएको छ । यहाँ आउँदा विभिन्न ठाउँ, प्रतिनिधिमूलक भूगोलमा उहाँसँगै हामी पनि पुगेका छौं । उहाँ झापा-५ मा नहुँदा पनि पार्टी पंक्तिले भोट मागेको छ,, हुँदा पनि उत्तिकै खटेको छ ।

– यहाँहरूले तीनपटकसम्म प्रधानमन्त्री भइसकेको र ठूलो पार्टीको बलियो उम्मेदवारसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै हुनुहुन्छ, चुनौती छ भन्ने लागेको छैन ?

भदौ २३ र २४ अगाडिको देश र अहिलेको देश फरक भएको छ । जनता अहिले निकै शिक्षित र जानकार छन् । जनताले बालेन्द्रको विकल्प कसैलाई देख्नुभएको छैन । हाम्रो माहोल पछिल्लो समय देखिएपछि हामीविरुद्ध विभिन्न भ्रम छर्ने काम भएको छ । भ्रम चिर्नुपर्ने बाध्यतात्मक परिस्थिति छ । भ्रम चिर्दै अगाडि बढिसकेका छौँ । अब पूर्वप्रधानमन्त्री भइसकेको र विकास निर्माण गरेकाले उहाँलाई सशक्त उम्मेदवार हुँदा पराजित गर्न कठिन छ भन्ने जुन भाष्य देखिएको छ, बिल्कुल अहिलेसम्म हिँड्दा परिस्थिति त्यस्तो लागेको छैन ।

अहिलेसम्म हामीलाई चुनौती कुनै विषयमा लागेको छैन। एउटा कुरा के हो भने यी नयाँ हुन्, बाहिरका मान्छे हुन् केही गर्न सक्दैनन् भन्ने भ्रम छरिएको छ तर अप्ठ्यारो परिस्थिति बनेको छैन ।

– भ्रमको कुरा गर्दा एमालेले तपाईंहरूलाई रास्वपाले भ्रम छर्‍यो भन्छ, तपाईंहरू एमालेले भ्रम छर्‍यो भन्नुहुन्छ । खास के भइरहेको छ ?

यहाँले डुल्दा देख्नु पनि भयो होला– नयाँ हुन्, केही गर्न सक्दैनन् भन्ने जस्ता भ्रम छरिएको छ। अरू गहिरोसँग भ्रमको विषयमा हामीले पनि जानकारी पाएका छैनौँ । मिडियामा अब यस्ता कुरा छन् भनेर भन्न थालिए, त्यसबारे फेरि अर्को स्पष्टीकरण दिनुपर्ला । हामी भ्रम चिर्न एकाग्र भएर लागिपरेका छौँ ।

– झापा-५ मा बालेन्द्रको उम्मेदवारीलाई राजनीति प्रतिशोधकै रूपमा हेर्न मिल्छ ?

झापा-५ का जनताले एउटा व्यक्तिलाई निर्वाचित गराए । जुन व्यक्ति सरकारमा रहँदा देशमा अप्रिय घटना हुनपुग्यो । तर उहाँले नैतिक जिम्मेवारी लिनुभएन । स्कुले बालबच्चा मरे । जनताका छोराछोरीलाई गोली हानियो । देशलाई ‘कू’ हुँदा र देशमाथि आक्रमण हुँदा सरकारमा भएकाे व्यक्तिले नैतिक जिम्मवारी लिनुपर्दैन । राजनीतिक प्रतिशाेध नभएर उहाँलाई इमान्दार राजनीति अभ्यास गर्नुपर्छ भन्ने रणनीति अनुरुप हामीले उहाँलाई उठाएको हो । देश र जनताभन्दा ठूलो केही कुरा केही हुँदैन । कुनै पनि व्यक्तिले गल्ती गर्छ भने त्यसको नैतिक जिम्मेवारी उसले बहन गर्न सक्नुपर्छ। तर नैतिक जिम्मेवारी नलिने र जहिले पनि माछा मारिरहने प्रवृत्तिका कारण देश कहिले पनि अगाडि बढ्न सकेन । यो विषय बुझाउनु छ।

– झापा-५ का जनताले उहाँलाई किन जिताउनैपर्ने विशेष कारण के हो ?

बालेन्द्रले व्यक्तिगत रुपमा पनि राजनीतिमा आएपछि राजनीतिको परिभाषा बदल्नुभएको छ। हिजोको दिनमा राजनीति पेशा बनाइयो । जो वर्षौंदेखि राजनीति गर्छ, त्यसले मात्रै राजनीति गर्ने हो भन्ने भाष्य पैदा गरिएको थियो । ‘पोल्टिक्स इज डर्टी गेम’ भन्ने भाष्य पैदा गरिएको थियो भने आज त्यो अवस्था छैन । हामीले आआफ्नो क्षेत्रका मुद्दा उठाउनका लागि पनि राजनीतिमा चासो राख्नुपर्ने रहेछ भन्ने ज्ञान प्राप्त भएको छ ।

राजनीतिलाई यसरी पनि सरलीकरण गर्न सकिने रहेछ, यो त कसैको पेवा होइन रहेछ भन्ने भाष्य पैदा भएको छ । यो कुरा गरिरहँदा सबैको मनमनमा आदर्श र इमेज क्रिएट भएको छ । उहाँले महानगरपालिकामा गरेका काम नियालिरहँदा यसरी गर्नुपर्ने रहेछ भन्ने भएको । धेरै भाषणबाजीमा भन्दा पनि केले इनपुट दिन सक्छ भन्नेमा फोकस हुनुपर्ने रहेछ भन्ने भएको छ।

भ्रमको खेती र भाषणमात्रै राजनीति होइन रहेछ भन्ने उहाँले मानक स्थापना गर्नुभएको छ । त्यसो भएपछि राजनीतिमा उहाँलाई आदर्शको रुपमा हेरिएको छ । अघिल्लो निर्वाचनमा विजयी हुँदै गर्दा रास्वपाका सांसदहरूले संसद्मा गरेको एक्सरसाइज हेर्दा पनि सबैभन्दा धेरै प्रभावकारी भूमिका देखाउने र अध्ययन गरी मसिनो गरी बोल्ने आवाजले पनि बालेन्द्र जस्ता मान्छे आउनुपर्छ भन्ने सन्देश दिएको छ ।

राजनीति भनेको मनपरी गर्ने होइन, नेताको मनमानी होइन भन्ने एउटा मानक स्थापना भएको छ। देश एउटा क्यालेन्डर र सिस्टममा चलाउनुपर्छ भन्ने मानक स्थापना गरेको जनताले देख्नुभएको छ ।

– २०४८ सालदेखि निरन्तर निर्वाचन जित्दै आएको र स्थानीय क्षेत्रमा विकास निर्माण गरेको हिसाबले ओलीलाई हराउन सहज होला र ?

हामीभन्दा पनि मतदाताको कुरा भएकाले उहाँहरू एकदमै धेरै कन्फिडेन्ट हुनुहुन्छ । ‘चुपचाप घन्टीछाप’ भन्ने अभियान सबैभन्दा धेरै झापा-५ मा छ । सुरुमा सर्भे गर्दा नै यो कुरा सुनेपछि उहाँहरू ओहो, ल है भनेर एकदमै एक्टिभ हुनुभयो । त्यसपछाडि त मतदाता नामावलीमा नाम समावेश गर्नेदेखि लिएर अरू गतिविधि गर्नुभयो । मतदाता नै कन्फिडेन्ट भएपछि हामीलाई त झन् उर्जा मिलिहाल्यो ।

– कति मतान्तरले विजय हुने अनुमान छ ?

सम्मानित मत ल्याएर निर्वाचित हुनुहुन्छ । यो विषयलाई यति नै मतान्तर भनेर अहिले नभनौँ । तर एकदमै धेरै राम्रो मत ल्याएर उहाँ विजयी हुनुहुन्छ । जुनसुकै परिस्थितिमा पनि उहाँले निर्वाचन जित्ने अवस्था छ । जस्तोसुकै भ्रम छरिएर, जस्तोसुकै प्रहार भए पनि अब झापा-५ मा बालेन्द्रको विकल्प छैन । यतिसम्म बुझ्नुस् कि हामी ओभर-कन्फिडेन्ट छौँ, उहाँले निर्वाचन जित्नुहुन्छ । जस्तोसुकै अवरोध र चलाखी अपनाए पनि उहाँलाई रोक्ने अवस्था छैन । झापा-५ बाट बालेन्द्रले अत्याधिक मत ल्याएर सरप्राइज दिनुहुन्छ ।

–तपाईंहरूको प्रचारप्रसारमा पनि अवरोध गरिएको छ र ?

हामीलाई कुनै रूपमा अवरोध गरिएको छैन । हाम्रो २९ वटै वडामा प्रचारप्रसार चलिरहेको छ । सबै वडामा साथीहरू सुरक्षित र कसैको अवरोध, धम्की बिना प्रचारप्रसार गरिरहनुभएको छ । हामी लोकतन्त्रलाई विश्वास गर्ने मान्छे हो । हाम्रा साथीहरू ठूलो ऊर्जा लिएर हरेक मतदाताको घरघरमा पुग्नुभएको छ । कहिँ कतै अवरोध अथवा रोक्न खोजियो भन्ने हामीलाई रिपोर्टिङ छैन । आफ्नो गाउँ आफ्नो ठाउँ आफ्नो टोल र स्थानीय साथीहरू एकदम ऊर्जावान भएर लाग्नुभएको छ ।

– अर्को चासोको प्रश्न के हो भने एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले विभिन्न मिडिया फेस गर्दा र अभिव्यक्ति दिइरहँदा यहाँहरूका नेता चाहिँ किन भागिरहनु भएको ?

हामीसँग गरेको कुराकानीका आधारमा र मसँग भएको कुराको आधारमा भन्दा उहाँले मिडिया फेस गरि नै रहनुभएको छ । अन्तर्वार्ता दिन, भेटघाट गर्न र कुराकानी गर्न समय नमिलेको पक्कै हो । पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्म पुग्दा नै विभिन्न मिडियाहरूले उहाँलाई ल्याएकै छन् । तर कम बोल्ने धेरै काम गर्ने व्यक्ति भएकाले उहाँले अहिले मिडियामा अन्तर्वार्ता दिने, कुराहरु गर्ने गर्नु भएको छैन।

अरुले डेढ दुई घण्टा बोल्दा उहाँले ४ मिनेट बोल्ने र सबै कुरा बताउने काम गर्नुभएको छ । हामीसँग यहाँ घरदैलो गर्दा पनि उहाँले जनताका प्रश्नहरूको जवाफ दिनुहुन्छ । उहाँ म यो गर्छु र यस्तो छ मेरो योजना भन्नुहुन्छ । फाल्तु कुरा गर्नुहुन्न। खोक्रो र लामो भाषण सुन्ने बानी परेका जनता यो अभ्यासले एकदम उत्साहित हुनुहुन्छ । उहाँ बोल्नुपर्ने जति बोल्नुभएको छ, धेरै बोल्ने काम गर्नुभएन ।

– उहाँले मिडिया फेसै गर्नुभएन नि ?

मिडियाभन्दा पनि उहाँले मतदाताका कुरा सुन्नु बढी प्रभावकारी हुन्छ भनेर त्यतातर्फ लाग्नुभएको हो । मिडियालाई इन्कार गरेको भन्ने होइन। मतदातासँग बोलेकै र गरेकै कुराकानीलाई मिडियाले अगाडि ल्याइदिएपछि उहाँ उत्साहित हुनुहुन्छ । उहाँका कुराहरू मिडियासामु पुगेकै छ। बाँकी धेरै बोल्नु हुँदैन भन्ने हिसाबले उहाँ नबोल्नु भएको रे ।

– मतदान अगाडि उहाँ मिडिया फेस नगर्ने हो ?

हाम्रो प्रचार शैली यस्तो यस्तो नै अगाडि बढ्छ भनेर उहाँले जानकारी गराउनु भएको छ। २०७९ को स्थानीय तह निर्वाचनमा पनि उहाँले कम बोल्ने र धेरै काम गर्ने गर्नुभयो । अब उहाँ झापा-५ आइसक्नुभएको छ । बढीभन्दा बढी यहाँका जनतालाई समय दिनुहुन्छ । उहाँले आमसभामा आफ्ना कुरा जनतालाई बताइसक्नुभएकाले मिडियाको क्यामेरा र जनताको अगाडि बोल्ने कुरा एउटै भएकाले उहाँ कम बोल्नुभएको हो। धेरै बोल्ने र कामै नगर्ने कारण देश पछाडि प¥यो भनेर उहाँले पटकपटक भनिरहनु भएको छ ।

– झापा ५ का जनताको आवश्यकता के रहेछ ?

यहाँका जनताका आवश्यकता धेरै छन् । सुकुम्बासी बस्तीमा लालपुर्जा वितरण गर्नेदेखि लिएर देशका ऐन कानुन परिमार्जन गर्ने, पुनर्निर्माणका समस्या पनि उत्तिकै छन् । तिनीहरूको पुननिर्माण गर्नुपर्नेछ। एउटा सांसद र कार्यकारी प्रमुखको हैसियतमा यहाँ सुधार गर्नुपर्ने कुराहरू धेरै छन् । यी कुराहरू हामीले बाचापत्रमा स्पष्ट रुपमा उल्लेख गरिसकेका छौँ ।

– यहाँलाई आफ्नो मुख्य प्रतिस्पर्धी को लागेको छ ?

हाम्रा लागि २४ जना सबै प्रतिस्पर्धी हुन् । सबै जनाले जित्ने दाबीसहित समान रूपले आफ्ना गतिविधि अगाडि बढाउनुभएको छ । हामीलाई बहुमत जनताको साथ सहयोग र समर्थन छ। उम्मेदवारी दर्ता गरिसकेपछि प्रतिस्पर्धामा सबैजना हुनुहुन्छ ।

– झापा-५ मा कति घरधुरीमा पुग्यो यहाँहरूको टोली ?

कति घरधुरी पुग्यो भन्ने रेकर्ड छैन । तर हामीसँग अझ दुई दिनको समय रहेकाले हामी सम्पूर्ण घरधुरी पुग्ने तयारीमा छौँ । उम्मेदवार आफै सबै घरधुरी पुग्न सक्नुहुन्न । बाचापत्र लिएर हाम्रा साथीहरु हरेक घरधुरीमा पुग्नुहुन्छ ।

ओलीका चुनावी कमाण्डर भन्छन् : जितिन्छ भन्दै उपरखुट्टी लगाएर बस्ने अवस्था छैन (अन्तर्वार्ता)