काठमाडौं- भारतले रुससँग ठुलो परिमाणमा ‘आर–३७ एम’ क्षेप्यास्त्र खरिद गर्ने भएको छ । यसका लागि भारतले सम्झौता गरिसकेको जनाइएको छ । साउथ चाइना मर्निङ पोस्टका अनुसार यो सम्झौता करिब १.२ अर्ब डलर बराबरको हो । यस अन्तर्गत भारतले करिब ३०० वटा क्षेप्यास्त्र प्राप्त गर्नेछ । यी क्षेप्यास्त्रको आपूर्ति आगामी १२ देखि १८ महिनाभित्र सुरु हुनेछ ।

यी क्षेप्यास्त्रहरूलाई भारतको ‘सुखोई–३० एमकेआई’ लडाकु विमानमा जडान गरिनेछ । सुखोई र फ्रान्सेली राफेल विमान भारतीय वायुसेनाका मुख्य हतियार हुन् ।

यसैबीच भारतले फ्रान्ससँग गर्ने भनिएको ११४ वटा राफेल विमानको खरिद सम्झौता रद्द गर्न सक्ने सङ्केत देखिएको छ । फ्रान्सले आफ्ना महत्त्वपूर्ण इलेक्ट्रोनिक प्रणालीमा भारतलाई पहुँच दिन अस्वीकार गरेको छ ।

भारत आफ्नो स्वदेशी ‘अस्त्र एमके१’ क्षेप्यास्त्रलाई राफेलमा जोड्न चाहन्छ । यो प्रणाली नपाएपछि भारत असन्तुष्ट बनेको हो । राफेल सम्झौता रद्द भएमा फ्रान्सेली क्षेप्यास्त्रको आयात पनि घट्नेछ ।

भारतले आफ्नो सेनालाई आधुनिक बनाउन २५ अर्ब डलरको ठुलो हतियार प्याकेज स्वीकृत गरेको छ । चीन र पाकिस्तानसँगको तनावका कारण भारतले सैन्य क्षमता बढाउन लागेको हो ।

यो योजना अन्तर्गत वायुसेनाले थप ‘एस–४००’ क्षेप्यास्त्र प्रणाली र मानवरहित ड्रोनहरू पाउनेछ । साथै सुखोई विमानका इन्जिनहरू पनि अपग्रेड गरिनेछन् ।

रुससँग किन्न लागिएको ‘आर–३७एम’ निकै शक्तिशाली हावाबाट हावामा प्रहार गर्ने क्षेप्यास्त्र हो । यसको मारक क्षमता ३०० किलोमिटरभन्दा बढी छ । यो क्षेप्यास्त्र प्रतिघण्टा ६ म्याकको गतिमा उड्न सक्छ ।

यसले २५०० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा गुड्ने शत्रुको निसानालाई ध्वस्त पार्न सक्छ । ४.२ मिटर लामो यो क्षेप्यास्त्रको तौल ६०० किलोग्राम छ । यसमा आधुनिक राडार र नेभिगेसन प्रणाली जडान गरिएको छ ।