काठमाडौं- भारत र जर्मनीले वैज्ञानिक सहकार्यलाई बढाउने भएका छन् । यसै सिलसिलामा जर्मनीको थुरिङ्गिया राज्यका मुख्यमन्त्री मारियो भोइग्टले नयाँ दिल्लीको भ्रमण गरी भारतका केन्द्रीय मन्त्री डा. जितेन्द्र सिंहसँग उच्चस्तरीय छलफल गरेका छन् । उक्त भेटवार्तामा भारतको विज्ञान तथा प्रविधि विभाग र अन्तरिक्ष विभागका उच्च अधिकारीहरू सहित विभिन्न अनुसन्धान संस्थानका प्रमुखहरूको सहभागिता रहेको थियो ।

विगत पाँच दशकदेखि चलिरहेको भारत-जर्मनी वैज्ञानिक सम्बन्धलाई यो नयाँ संवादले अझ सुदृढ बनाएको छ । अहिलेको मुख्य जोड सुरक्षित सञ्चार, आधुनिक उत्पादन र रणनीतिक प्रविधिको विकासमा रहेको छ । थुरिङ्गिया डाइलगका माध्यमबाट दुवै देशले यसपटक परिष्कृत प्रविधिको क्षेत्रमा व्यावहारिक र बलियो साझेदारी निर्माण गर्ने लक्ष्य राखेका छन् ।

यस साझेदारीको मुख्य केन्द्रविन्दु क्वान्टम सञ्चार र फोटोनिक्स पूर्वाधारको विकास हो। भारतको अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (इस्रो) र जर्मन एरोस्पेस सेन्टर (डीएलआर) बीच क्वान्टम भूउपग्रह सञ्चार प्रणाली र सुरक्षित नेटवर्क प्रविधिमा मिलेर काम गर्ने सहमति भएको छ। यसका साथै युरोपको ‘युरो-ओजीएस’ (युरोपियन अप्टिकल ग्राउन्ड स्टेशन) नेटवर्कसँग पनि निकट रहेर काम गरिनेछ, जसले अप्टिकल ग्राउन्ड स्टेशनका पूर्वाधारहरूलाई एकापसमा जोड्न मद्दत गर्नेछ ।

यो सहकार्यको उद्देश्य केवल संयुक्त अनुसन्धान गर्नु मात्र नभई भविष्यका अन्तरिक्ष र क्वान्टम नेटवर्कलाई बलियो बनाउन सक्ने सञ्चार प्रणालीको विकास गर्नु हो । यसका लागि जर्मनीको थुरिङ्गिया राज्यको लेजर र फोटोनिक्स उत्पादनको विशेष क्षमतालाई भारतका रणनीतिक प्रविधि कार्यक्रमहरूसँग जोडिने भएको छ ।