काठमाडौं- बंगलादेशमा दादुरा र यससँग मिल्दोजुल्दो लक्षण भएका रोगका कारण बालबालिकाको मृत्यु हुने क्रम तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ। गत मार्च महिनाको मध्यदेखि सुरु भएको यो प्रकोपका कारण हालसम्म ६०० भन्दा बढी बालबालिकाले ज्यान गुमाइसकेका छन् ।

यस अवधिमा ८३ हजारभन्दा बढी मानिस संक्रमित भएका छन् भने अस्पतालहरू बिरामीले भरिभराउ भएका छन् । आधुनिक चिकित्साले दशकौँअघि नियन्त्रण गरिसकेको रोगका कारण दैनिक रूपमा बालबालिकाको मृत्यु भइरहँदा पनि सरकारले यसलाई रोक्न ठोस कदम चाल्न सकेको छैन ।

यस स्वास्थ्य संकटलाई प्राकृतिक प्रकोप नभई शासकीय कमजोरी र व्यवस्थापकीय असफलताको परिणाम मानिएको छ । यो संकटको सुरुवात बंगलादेशको अघिल्लो मोहम्मद युनुस नेतृत्वको अन्तरिम सरकारको पालामा भएको थियो । सन् २०२५ को सेप्टेम्बरमा युनिसेफले पटक-पटक चेतावनी दिँदादिँदै पनि अन्तरिम सरकारका अधिकारीहरूले स्थापित खोप खरिद प्रणालीलाई परिवर्तन गरेर खुला टेन्डर प्रक्रिया अपनाएका थिए ।

यसले गर्दा खोपहरू गोदाममै थन्किए भने आपूर्ति प्रणाली नै ठप्प भयो । नियमित खोप अभियान सञ्चालन हुन नसक्दा र दादुराको गम्भीरता कम गर्न आवश्यक पर्ने भिटामिन ‘ए’ को वितरणमा बेवास्ता गरिँदा पाँच वर्षमुनिका लाखौँ बालबालिकाहरू जोखिममा परे ।

गत फेब्रुअरी महिनामा तारिक रहमानको नेतृत्वमा बंगलादेशमा नयाँ सरकार गठन भएको थियो । नयाँ सरकारलाई यो समस्याका बारेमा पूर्ण जानकारी भए पनि विगत चार महिनादेखि स्थिति नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन । सरकारले केही क्षेत्रमा खोप अभियान सुरु गरे पनि दैनिक रूपमा बालबालिकाको मृत्यु हुने क्रम रोकिएको छैन ।

विज्ञहरूका अनुसार सरकारले अहिलेसम्म देशमा राष्ट्रिय स्वास्थ्य आपतकाल घोषणा गरेको छैन र अघिल्लो सरकारका दोषी अधिकारीहरूलाई कारबाही गर्न पनि ढिलाइ गरिरहेको छ। कुनै समय बाल खोप अभियानमा विश्वभर उदाहरणीय बनेको बंगलादेश अहिले आफ्नै कमजोरीका कारण संकटमा फसेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र सञ्चारमाध्यमले बंगलादेशको यो स्थितिलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन्। बंगलादेशका बालबालिकाको जीवन रक्षाका लागि सरकारले तत्काल राष्ट्रिय स्वास्थ्य आपतकाल घोषणा गर्नुपर्ने, खोप अभियानलाई तीव्र बनाउनुपर्ने र आपूर्ति प्रणालीमा भएको लापरबाहीको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीलाई कारबाही गर्नुपर्ने माग उठिरहेको छ।