काठमाडौं- भारतमा विद्युतीय सवारी साधन (ईभी) को प्रयोगमा तीव्र विस्तार देखिएको छ । फेडेरेसन अफ अटोमोबाइल डिलर्स एसोसिएसन (फाडा) ले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्याङ्क अनुसार आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मा दुई पाङ्ग्रे, तीन पाङ्ग्रे, निजी र व्यावसायिक सबै श्रेणीका विद्युतीय सवारीको खुद्रा बिक्रीमा २४.६ प्रतिशतको वार्षिक वृद्धि भएको छ । यस वर्ष भारतभर कुल २४ लाख ५२ हजार युनिट विद्युतीय सवारी साधन बिक्री भएका छन् ।

पश्चिम एसियाली संकटका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलर आसपास पुगेका बेला भारतमा ईभीको यो बढ्दो प्रयोगलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । आफ्नो कुल तेल आवश्यकताको ८८ प्रतिशत आयातमा निर्भर रहेको भारतका लागि पेट्रोलियम पदार्थको विकल्प खोज्नु रणनीतिक ऊर्जा सुरक्षाको दृष्टिले निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ । ईभी तर्फको यो रुपान्तरणले आयातित इन्धनमाथिको परनिर्भरता घटाउनुका साथै इन्धनको मूल्य वृद्धिका कारण हुने मुद्रास्फीति नियन्त्रणमा समेत सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।

विभिन्न श्रेणीका सवारी साधनहरूमध्ये दुई पाङ्ग्रे ईभीको बिक्री अघिल्लो वर्षको ११ लाख ५० हजारबाट बढेर १४ लाख १ हजार युनिट पुगेको छ। त्यस्तै, तीन पाङ्ग्रे सवारीको क्षेत्रमा विद्युतीय गाडीको वर्चस्व झन् बलियो देखिएको छ, जहाँ बजार हिस्सा ६०.९ प्रतिशत पुगेको छ।

यसको अर्थ बजारमा बिक्री हुने हरेक १० मध्ये ६ वटा तीन पाङ्ग्रे सवारी अहिले विद्युतीय हुने गरेका छन्। निजी कार वा प्यासेन्जर भेहिकलको क्षेत्रमा त झन् ८३.६३ प्रतिशतको लोभलाग्दो वृद्धि देखिएको छ भने व्यावसायिक सवारी साधनको बिक्री पनि अघिल्लो वर्षको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढीले बढेको छ।

फाडाका अध्यक्ष सी एस विग्नेश्वरले यस वर्षलाई भारतको विद्युतीय यात्राको लागि ‘ऐतिहासिक वर्ष’ संज्ञा दिएका छन् । उनका अनुसार यो उपलब्धि केवल अटोमोबाइल उद्योगको सफलता मात्र नभई साधारण अटो रिक्सादेखि पारिवारिक कारसम्ममा भारतले गरेको जनस्तरको ऊर्जा रूपान्तरणको सङ्केत हो।

यसरी स्कुटर, अटो र व्यावसायिक फ्लिटमा ईभीको पहुँच बढ्दै जाँदा भारतले विश्व बजारमा तेलको मूल्यमा आउने उतारचढावबाट हुने जोखिमलाई बिस्तारै कम गर्दै लैजाने देखिएको छ। अब भारतको ईभी यात्रा केवल सहरी क्षेत्रमा मात्र सीमित नभई देशको बृहत्तर आर्थिक र रणनीतिक योजनाको अभिन्न हिस्सा बनिसकेको छ।